Mục tiêu tăng trưởng cao năm 2026 chỉ có thể đạt được khi lạm phát được kiểm soát hiệu quả và kinh tế vĩ mô giữ ổn định. Điều này đòi hỏi cách tiếp cận điều hành chủ động hơn, dựa trên kịch bản và quản trị rủi ro, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách. 
Trong bối cảnh Việt Nam bước vào năm bản lề 2026 với nhiều kỳ vọng về tăng trưởng, bài toán điều hành kinh tế vĩ mô cũng trở nên phức tạp hơn. Các phân tích của chuyên gia tại một diễn đàn chuyên sâu về giá cả và ổn định vĩ mô diễn ra giữa tháng 1/2026 cho thấy, để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, nền kinh tế sẽ phải đối mặt đồng thời với nhiều sức ép mới.
Mục tiêu tăng trưởng cao đứng trước nhiều thách thức
Theo Nhóm nghiên cứu Viện Kinh tế – Tài chính (Học viện Tài chính, Bộ Tài chính), mục tiêu tăng trưởng GDP 10% năm 2026 là rất thách thức. Nguyên nhân trước hết đến từ bối cảnh bên ngoài, khi kinh tế thế giới được dự báo tăng trưởng chậm lại, trong khi xuất khẩu và công nghiệp chế biến – chế tạo của Việt Nam phải so sánh với nền tăng trưởng cao của năm 2025.
Ở trong nước, sức cầu của ngành chế biến – chế tạo có dấu hiệu giảm tốc, tồn kho tăng, trong khi đầu tư công vẫn gặp khó khăn trong khâu giải ngân. Theo nhóm nghiên cứu, nếu tăng trưởng giai đoạn tới chủ yếu dựa vào mở rộng đầu tư, áp lực lên ổn định vĩ mô sẽ ngày càng lớn.
Cùng quan điểm, TS Lê Quốc Phương – nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại (Bộ Công Thương) cho rằng, việc thực hiện chính sách tiền tệ và tài khóa mở rộng để đạt mục tiêu tăng trưởng 8% năm 2025 và từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026–2030 sẽ tạo sức ép đáng kể lên mặt bằng giá. Theo ông, nếu không kiểm soát chặt chẽ, tăng trưởng cao dựa vào mở rộng đầu tư có thể kéo theo rủi ro lạm phát tăng nhanh.
Nhìn ở tầm dài hạn hơn, TS Nguyễn Minh Phong (Học viện Tài chính) đặt mục tiêu tăng trưởng năm 2026 trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị gia tăng và trật tự kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc theo hướng đa cực. Theo ông, năm 2026 mở ra một giai đoạn phát triển mới với nhiều kỳ vọng, song cũng đòi hỏi cách điều hành tinh tế hơn để tránh đánh đổi ổn định vĩ mô lấy tăng trưởng ngắn hạn.
Lạm phát trong tầm kiểm soát, nhưng không thể chủ quan
Đánh giá về triển vọng lạm phát, Nhóm nghiên cứu Viện Kinh tế – Tài chính cho rằng, áp lực lạm phát năm 2026 nhìn chung không quá lớn, dù có thể cao hơn năm 2025. Ngân hàng Nhà nước định hướng giảm tốc tăng trưởng tín dụng xuống khoảng 15%, lãi suất có xu hướng tăng; giá nhiên liệu, nguyên vật liệu và nông sản thế giới được dự báo ổn định; áp lực tỷ giá không lớn. Trên cơ sở đó, CPI năm 2026 được dự báo tăng trung bình khoảng 3,5% (±0,5%).
TS Nguyễn Đức Độ – Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế – Tài chính cho rằng, năm 2025 lạm phát được kiểm soát tốt nhờ chính sách tiền tệ thận trọng và xu hướng giảm giá hàng hóa cơ bản toàn cầu. Tuy nhiên, sang năm 2026, dư địa giảm chi phí đầu vào không còn nhiều, trong khi tác động của tín dụng và tỷ giá đến CPI vẫn tiếp diễn. Do đó, lạm phát bình quân nhiều khả năng vẫn xoay quanh mức 3,5%.
Ở góc nhìn thận trọng hơn, TS Nguyễn Ngọc Tuyến – nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế – Tài chính cho rằng, bên cạnh kết quả tích cực của năm 2025 với CPI bình quân 3,31%, cần nhìn thẳng vào những hạn chế trong điều hành thị trường giá cả. Theo ông, CPI năm 2026 có thể tiệm cận ngưỡng 4,5% bằng mức mục tiêu Quốc hội đề ra.
Cùng cách tiếp cận này, GS.TS Ngô Thế Chi và PGS.TS Lê Văn Ái lưu ý, năm 2026 tiềm ẩn nhiều biến động khó lường từ giá xăng dầu, điều chỉnh giá dịch vụ giáo dục, y tế, cũng như rủi ro nguồn cung lương thực, thực phẩm do BĐKH, đòi hỏi công tác điều hành giá phải chủ động và linh hoạt hơn.
Điều hành theo kịch bản, tránh “sốc” giá
Từ góc độ điều hành, PGS.TS Ngô Trí Long cho rằng mục tiêu tăng trưởng cao trong khi kiểm soát CPI bình quân khoảng 4,5% đòi hỏi phải chuyển mạnh sang tư duy quản trị rủi ro và điều hành theo kịch bản. Theo ông, rủi ro cộng hưởng giữa chi phí đẩy và cầu kéo vẫn hiện hữu nếu các chính sách không được phối hợp chặt chẽ.
Đặc biệt, NGƯT.PGS.TS Ngô Thanh Hoàng nhấn mạnh vai trò của giá dịch vụ sự nghiệp công – một biến số vừa liên quan đến an sinh xã hội, vừa tác động trực tiếp đến CPI và kỳ vọng lạm phát. Theo ông, nếu điều chỉnh thiếu lộ trình và truyền thông phù hợp, giá dịch vụ y tế, giáo dục có thể tạo ra những “độ dốc CPI” ngắn hạn, gây xáo trộn thị trường.
Ở góc độ quản lý nhà nước, Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) và ThS Lương Thị Hồng Hạnh đều cho rằng việc chủ động triển khai các biện pháp bình ổn giá, điều hành thị trường các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu theo đúng chỉ đạo của Chính phủ là yếu tố then chốt để kiểm soát lạm phát. Chuyên gia Phan Thị Thu Hoài bổ sung rằng trong bối cảnh áp lực CPI chủ yếu đến từ chi phí và cơ cấu, vai trò điều tiết của Nhà nước càng có ý nghĩa quyết định trong việc ổn định thị trường và củng cố niềm tin.
Nhìn chung các ý kiến cho thấy, tăng trưởng cao năm 2026 chỉ có thể đạt được khi lạm phát được kiểm soát tốt và kinh tế vĩ mô giữ ổn định. Điều này đòi hỏi sự chuyển dịch rõ rệt từ cách điều hành mang tính phản ứng sang điều hành chủ động theo kịch bản, với sự phối hợp chính sách chặt chẽ và vai trò điều tiết trung tâm của Nhà nước.
