Sau hợp nhập, tỉnh Phú Thọ sở hữu 58 khu công nghiệp được quy hoạch, tạo dư địa lớn để thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp. Để hiện thực hóa lợi thế này, tỉnh đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, nhất là GPMB, tái định cư và tạo quỹ đất sạch phục vụ các dự án.
Tập trung phát triển khu công nghiệp có lợi thế về hạ tầng giao thông
Theo Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Phú Thọ, với lợi thế về vị trí địa lý, hạ tầng ngày càng hoàn thiện và môi trường đầu tư không ngừng được cải thiện, các khu công nghiệp trên địa bàn đã thu hút 326 dự án đầu tư FDI, tổng vốn hơn 65.267 tỷ đồng và 523 dự án FDI, tổng vốn trên 10,86 tỷ USD.
Nhiều khu công nghiệp như Thăng Long Vĩnh Phúc, Bá Thiện II, Bình Xuyên, Khai Quang, Phú Hà, Trung Hà... đã cơ bản lấp đầy, trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn trong lĩnh vực điện tử, cơ khí và công nghiệp hỗ trợ.
Đặc biệt, không chỉ tập trung phát triển công nghiệp tại các khu vực trung tâm có lợi thế về hạ tầng và giao thông, tỉnh Phú Thọ còn định hướng mở rộng không gian công nghiệp đến các địa bàn miền núi như Sông Lô, Liên Hòa Thái Hòa, An Nghĩa, Cao Dương... nhằm tạo động lực phát triển đồng đều giữa các vùng, khai thác hiệu quả quỹ đất và tạo thêm việc làm cho người dân. Định hướng này cũng góp phần giảm áp lực tập trung công nghiệp tại các khu vực truyền thống, hướng tới phát triển cân bằng và bền vững hơn.
Tuy nhiên, quá trình đầu tư xây dựng hạ tầng các khu công nghiệp của tỉnh đang đối mặt với không ít khó khăn, rào cản. Tính đến tháng 7/2026, tại các khu công nghiệp được thành lập còn gần 3.000 ha đất chưa hoàn thành bồi thường, GPMB để bàn giao cho các chủ đầu tư triển khai dự án.
Việc chậm có mặt bằng không chỉ khiến các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp phải kéo dài thời gian thi công mà còn làm tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thiện hạ tầng, giảm sức hấp dẫn của các khu công nghiệp đối với các nhà đầu tư thứ cấp đang tìm kiếm địa điểm sản xuất.
Thực tế tại Khu Công nghiệp Sông Lô II, xã Sông Lô cho thấy, dù được khởi công từ tháng 6/2023 với quy mô hơn 165 ha và định hướng xây dựng theo mô hình khu công nghiệp hiện đại, thân thiện môi trường, nhưng đến nay dự án vẫn chưa thể triển khai đồng bộ do còn gần 13 ha chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng.
Bên cạnh đó, tiến độ xây dựng khu tái định cư, nghĩa trang Nhân dân, các công trình giao thông, thủy lợi và nguồn vật liệu san lấp còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đầu tư. Chia sẻ về những trăn trở của doanh nghiệp, ông Nguyễn Anh Đệ - Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Phát triển hạ tầng Vĩnh Phúc (chủ đầu tư hạ tầng Khu công nghiệp Sông Lô II) cho biết: Với quy mô nguồn vốn đầu tư lớn, hơn 1.700 tỷ đồng, điều các nhà đầu tư hạ tầng khu công nghiệp đặc biệt quan tâm không chỉ là chi phí thuê đất mà cốt lõi là thời điểm bàn giao quỹ đất sạch. Chỉ cần tiến độ GPMB kéo dài vài tháng sẽ lập tức buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh kế hoạch, phát sinh thêm chi phí tài chính và trực tiếp làm mất cơ hội đón dòng vốn của các dự án thứ cấp đang dịch chuyển mạnh mẽ vào Việt Nam.
Tương tự tại Khu công nghiệp Thái Hòa - Liễn Sơn - Liên Hòa (khu vực II, giai đoạn 1), dù chủ đầu tư cơ bản hoàn thiện hạ tầng trên diện tích được giao và thu hút 16 dự án đầu tư thứ cấp, song dự án còn hơn 4 ha chưa được bàn giao do một số hộ dân chưa thống nhất phương án bồi thường. Với Khu Công nghiệp Tam Dương II (khu A), vướng mắc chủ yếu nằm ở việc xác định giá đất tái định cư chậm khiến nhiều hộ dân chưa đồng thuận nhận tiền bồi thường…
Theo ông Hoàng Long Biên - Trưởng Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh cho biết: Bồi thường, GPMB đang là "nút thắt" lớn nhất trong phát triển hạ tầng khu công nghiệp. Việc chậm bàn giao mặt bằng khiến nhiều dự án phải xin gia hạn tiến độ, làm tăng chi phí đầu tư hạ tầng, kéo theo giá thuê đất, giá thuê nhà xưởng tăng lên. Đồng thời, làm ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của dự án cũng như môi trường đầu tư của tỉnh. Đặc biệt, những vướng mắc này có tính liên thông, chỉ một khâu chậm trong GPMB, tái định cư hay xác định giá đất cũng có thể làm đình trệ toàn bộ tiến độ đầu tư hạ tầng và quá trình tạo quỹ đất sạch để thu hút nhà đầu tư.
Quyết liệt tháo gỡ, khơi thông dư địa phát triển
Sau khi hợp nhất, tỉnh Phú Thọ có 58 khu công nghiệp được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong quy hoạch, mở ra dư địa phát triển công nghiệp rộng lớn và tạo nền tảng quan trọng để hình thành các cực tăng trưởng mới. Trên cơ sở đó, tỉnh định hướng phát triển hệ thống khu công nghiệp theo hướng chuyên môn hóa, phù hợp với tiềm năng, lợi thế của từng vùng; tăng cường liên kết phát triển giữa các khu vực nhằm nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư.
Theo định hướng phát triển, khu vực Vĩnh Phúc (cũ) sẽ tập trung thu hút các dự án điện tử, công nghệ cao và bán dẫn nhờ lợi thế kết nối thuận lợi với Thủ đô Hà Nội, Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ. Khu vực Phú Thọ (cũ) được định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ, tận dụng lợi thế về nguồn nhân lực và quỹ đất phát triển. Khu vực Hòa Bình (cũ) ưu tiên phát triển các khu công nghiệp sinh thái gắn với mục tiêu bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát huy tiềm năng du lịch của địa phương.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh Phú Thọ xác định tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong đầu tư hạ tầng khu công nghiệp là nhiệm vụ trọng tâm. UBND tỉnh Phú Thọ đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung giải quyết dứt điểm các tồn tại trong công tác bồi thường, GPMB, tái định cư; nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước đối với các khu công nghiệp. Chủ động rà soát, xử lý kịp thời những khó khăn phát sinh cho các dự án hạ tầng khu công nghiệp, nhất là các dự án phát triển theo hướng xanh, hiện đại, sinh thái.
Cùng với đó, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; tập trung đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, logistics, tăng cường kết nối với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; triển khai hiệu quả đề án thu hút FDI thế hệ mới giai đoạn 2026 - 2030; chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư nhà ở xã hội cho người lao động và nâng cao năng lực cạnh tranh của các khu công nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Nhằm thúc đẩy tiến độ các dự án phát triển hạ tầng khu công nghiệp, đầu tháng 7/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông đã kiểm tra thực địa tiến độ đầu tư, xây dựng tại một số khu công nghiệp trên địa bàn khu vực Vĩnh Phúc, nhất là các khu công nghiệp Sông Lô II, Thái Hòa - Liễn Sơn - Liên Hòa (khu vực II, giai đoạn 1), Tam Dương II (khu A), Tam Dương II (khu B), Tam Dương I (khu vực 2). Qua kiểm tra, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân đồng thuận với phương án bồi thường; đồng thời, chủ động xây dựng phương án xử lý đối với các trường hợp cố tình chậm bàn giao mặt bằng nhằm bảo đảm quỹ đất sạch phục vụ triển khai dự án.
Mở rộng không gian phát triển công nghiệp
Đối với các chủ đầu tư hạ tầng, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục thiết yếu như hệ thống giao thông nội bộ, cấp điện, xử lý nước thải tập trung và các công trình hạ tầng phục vụ hoạt động của doanh nghiệp. Các sở, ngành liên quan tiếp tục rà soát những dự án chậm tiến độ, xác định rõ nguyên nhân, kịp thời tham mưu giải pháp tháo gỡ; kiên quyết xử lý đối với những trường hợp chậm triển khai do nguyên nhân chủ quan của nhà đầu tư theo đúng quy định của pháp luật.
Là đầu mối trực tiếp quản lý, hỗ trợ, hướng dẫn nhà đầu tư phát triển hạ tầng các khu công nghiệp, thời gian qua, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh đã chủ động tháo gỡ các khó khăn, hỗ trợ các doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục đầu tư nhằm mở rộng không gian phát triển công nghiệp. Tính riêng từ đầu năm đến nay, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh đã trình và được UBND tỉnh phê duyệt 8 đồ án quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2000 các khu công nghiệp, gồm: Lập Thạch I, Lập Thạch II, Thanh Cao, Thanh Ba, Yên Lạc, Bình Xuyên - Yên Lạc I, Bình Xuyên - Yên Lạc II, Thái Hòa - Liễn Sơn - Liên Hòa (khu vực I). Trình và được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư Khu công nghiệp Đoan Hùng, Khu công nghiệp Phù Ninh và Khu công nghiệp Trung Hà 2. Bên cạnh đó, Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh đã tiếp nhận hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư đối với 9 dự án phát triển hạ tầng khu công nghiệp; phối hợp với các chủ đầu tư tổ chức khởi công Khu công nghiệp Phúc Yên và tích cực chuẩn bị các điều kiện để khởi công các khu công nghiệp Thịnh Minh, Sông Lô I, Đoan Hùng và Phù Ninh theo kế hoạch.
Trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng quyết liệt, lợi thế về quy hoạch chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được chuyển hóa thành hạ tầng đồng bộ, quỹ đất sạch và môi trường đầu tư thuận lợi.
Vì vậy, việc tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong phát triển hạ tầng khu công nghiệp không chỉ góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án hiện hữu mà còn tạo tiền đề để tỉnh Phú Thọ nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút hiệu quả các dòng vốn đầu tư mới.
Với quyết tâm chính trị cao cùng sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và sự đồng thuận của người dân, tỉnh Phú Thọ đang từng bước khơi thông các nguồn lực phát triển, khai thác hiệu quả tiềm năng của hệ thống khu công nghiệp theo quy hoạch.
Đây sẽ là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục bứt phá, xây dựng môi trường đầu tư hấp dẫn, phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và bền vững, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tạo động lực quan trọng để tỉnh Phú Thọ từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng công nghiệp của vùng Trung du và miền núi phía Bắc.
