Vướng mắc trong giải phóng mặt bằng
Ngày 29/10, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà dẫn đầu đoàn công tác đến kiểm tra, làm việc với Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) và các đơn vị thi công hai dự án trọng điểm là cao tốc Bến Lức - Long Thành và dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành.
Hai dự án này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng vùng Đông Nam Bộ, nhất là kết nối TP.HCM - Đồng Nai, đồng thời phục vụ liên kết trực tiếp đến sân bay quốc tế Long Thành đang trong giai đoạn hoàn thiện.
Tại công trường cao tốc Bến Lức - Long Thành, chủ đầu tư và các nhà thầu đã báo cáo với Thứ trưởng về tình hình triển khai dự án sau khi được tái khởi động
Theo đó, đến nay dự án đạt khoảng 96% khối lượng, hoàn thành 55/58 km và đưa vào khai thác 3 đoạn tuyến với tổng chiều dài hơn 28 km. Tuy nhiên, tiến độ chung vẫn còn chậm do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng tại khu vực 0,3 km thuộc nút giao QL51.
Hiện VEC đang chỉ đạo các đơn vị thi công đẩy nhanh hai gói thầu còn lại, gồm cầu Phước Khánh (J3-1) và nút giao QL51 (XL-NG51) để bảo đảm hoàn thành toàn tuyến trong năm 2026.
Ông Phạm Hồng Quang - Tổng Giám đốc Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết, từ tháng 8/2023, dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành được cấp có thẩm quyền phê duyệt đầu tư bổ sung nút giao QL51 theo quy mô hoàn chỉnh.
Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều vướng mắc kéo dài, chủ yếu liên quan đến công tác thu hồi đất với tổng diện tích cần thu hồi khoảng 2,76 ha, ảnh hưởng đến 113 trường hợp. Phần mặt bằng này cần được bàn giao trong tháng 9/2025 để VEC và nhà thầu hoàn thành thi công, bảo đảm tiến độ hợp đồng vào tháng 3/2026.
Tuy nhiên, đến nay địa phương mới chỉ hoàn thành công tác kiểm đếm. Việc sớm bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công là yêu cầu cấp bách, bởi với tiến độ giải phóng mặt bằng chậm như hiện nay, dự án có nguy cơ phải kéo dài thời gian thực hiện gói thầu XL-NG51, ảnh hưởng đến mục tiêu hoàn thành toàn tuyến.
Thời gian qua, Trung tâm Phát triển quỹ đất đã phối hợp với UBND xã niêm yết giá bồi thường, dự kiến trình phê duyệt trong tháng 11/2025. Trong thời gian niêm yết 30 ngày, Trung tâm, UBND xã và chủ đầu tư sẽ phối hợp vận động các hộ dân nhận tiền, bàn giao mặt bằng. Cùng với đó, UBND xã tiếp tục xác nhận nguồn gốc đất, tài sản đối với các trường hợp còn lại.
Theo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, đơn vị đã kiến nghị Bộ Xây dựng tiếp tục làm việc với UBND tỉnh Đồng Nai để sớm bàn giao mặt bằng, đồng thời chỉ đạo VEC khẩn trương xử lý các tồn tại về chi phí phát sinh tại gói thầu J1 và thực hiện kết luận giám định chất lượng gói thầu J2 theo đúng yêu cầu của Chính phủ.
Đối với dự án mở rộng đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành, chủ đầu tư VEC cho biết công trình có tổng chiều dài 21,92 km, đi qua địa bàn TP.HCM và tỉnh Đồng Nai, với tổng mức đầu tư gần 14.950 tỷ đồng.
Dự án được chia thành hai gói thầu xây lắp chính, khởi công ngày 19/8/2025 theo hình thức công trình khẩn cấp. Dự kiến, dự án sẽ hoàn thành cơ bản vào tháng 12/2026 và hoàn thiện toàn bộ vào tháng 3/2027.
Trong đó, cầu Long Thành - hạng mục quan trọng nhất sẽ được xây thêm một đơn nguyên mới gồm 5 làn xe, bố trí đối xứng với cầu hiện hữu, nhằm bảo đảm năng lực thông hành và giảm áp lực lưu thông trên tuyến.
Theo báo cáo, đến nay các nhà thầu đã huy động đầy đủ máy móc, thiết bị và nhân lực trên toàn tuyến. Tuy nhiên, tiến độ thi công vẫn chậm so với kế hoạch, chủ yếu do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng và nguồn cung vật liệu xây dựng.
Cụ thể, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tại TP Thủ Đức và huyện Long Thành mới dừng ở bước bàn giao cột mốc, chưa triển khai thực địa; việc di dời hạ tầng kỹ thuật vẫn đang trong quá trình thống nhất phương án.
Về nguồn vật liệu, VEC đang phối hợp chặt chẽ với UBND tỉnh Đồng Nai để khảo sát, xác định trữ lượng các mỏ và xây dựng kế hoạch phân bổ vật liệu theo Nghị quyết của Chính phủ, nhằm bảo đảm nguồn cung cát, đất đắp và đá xây dựng phục vụ tiến độ dự án.
Bám sát kế hoạch, không được chậm trễ
Đến nay, tổng giá trị giải ngân của dự án đạt hơn 2.167 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn ngân sách nhà nước đã giải ngân đạt 84,5% kế hoạch năm 2025; vốn do VEC tự thu xếp đạt 55,7 tỷ đồng, còn nguồn vốn vay thương mại hiện chưa được giải ngân. VEC cam kết sẽ hoàn thành giải ngân toàn bộ 2.500 tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương trong năm 2025, bảo đảm đáp ứng tiến độ thực hiện dự án.
Ông Dương Văn Hiếu - Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Đồng Nai cho biết, khi dự án mở rộng cao tốc được triển khai, một số hạng mục chưa đồng bộ với hạ tầng giao thông của địa phương. Sở đã tham mưu và kiến nghị chủ đầu tư tập trung công tác giải phóng mặt bằng, đồng thời đầu tư hoàn thiện nút giao 319 để bảo đảm kết nối đồng bộ với các dự án giao thông của tỉnh Đồng Nai.
Sau khi nghe báo cáo và ý kiến từ các đơn vị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà nhấn mạnh vai trò, ý nghĩa của hai dự án cao tốc đối với phát triển hạ tầng vùng Đông Nam Bộ, đặc biệt là kết nối với sân bay Long Thành.
Thứ trưởng ghi nhận nỗ lực của VEC, các ban điều hành dự án và liên danh nhà thầu trong việc duy trì tiến độ thi công. Dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành đã được tái khởi động và đang có những tín hiệu tích cực, nhất là tại gói thầu cầu Phước Khánh. Thứ trưởng yêu cầu VEC tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương tại khu vực nút giao QL51 để xử lý dứt điểm việc vướng mắc về mặt bằng thi công (khoảng 250 m) để đảm bảo Dự án hoàn thành đúng tiến độ, kết nối đồng bộ với tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu theo kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo.
Bên cạnh đó, thực hiện giải trình, khắc phục các lưu ý của Cơ quan Thường trực Hội đồng và tổ chuyên gia tại các đợt kiểm tra. Yêu cầu các nhà thầu thi công, tư vấn giám sát huy động thêm nhân lực để hoàn thiện hồ sơ thi công, nghiệm thu các hạng mục công trình; hồ sơ hoàn thành công trình theo quy định.
VEC khẩn trương thực hiện các yêu cầu trong kết luận nêu tại Thông báo số 309/TB-BXD của Bộ Xây dựng liên quan đến công tác xử lý kỹ thuật đối với hạng mục xà mũ trụ thuộc gói thầu J2 của Dự án. Các nhà thầu thi công thực hiện đầy đủ trách nhiệm của nhà thầu theo quy định hợp đồng; huy động đầy đủ nguồn lực tài chính, máy móc thiết bị, nhân lực, vật lực, tổ chức thi công tuân thủ chỉ dẫn kỹ thuật, hồ sơ thiết kế, đảm bảo chất lượng, không làm ảnh hưởng đến tiến độ Dự án.
Đối với dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành, Thứ trưởng lưu ý thời gian không còn nhiều, do đó TP.HCM và tỉnh Đồng Nai cần khẩn trương hoàn thiện thủ tục, sớm bàn giao mặt bằng cho dự án. “Đây là công trình được xếp vào nhóm dự án khẩn cấp, vì vậy các địa phương phải chủ động bàn giao mặt bằng sớm nhất để tránh ảnh hưởng đến tiến độ chung”, Thứ trưởng Phạm Minh Hà nhấn mạnh.
Về kiến nghị của tỉnh Đồng Nai liên quan đến việc hoàn thiện nút giao 319, Thứ trưởng Phạm Minh Hà đề nghị VEC phối hợp với địa phương để thống nhất phương án và triển khai thi công vào thời điểm phù hợp. Thứ trưởng nhấn mạnh, cần tránh tình trạng xây dựng khu công nghiệp xong nhưng chưa có đường kết nối, hoặc hoàn thiện tuyến đường khi hạ tầng khu vực vẫn chưa được đầu tư đồng bộ.
Thứ trưởng cũng yêu cầu các nhà thầu bám sát kế hoạch tổng thể, tăng cường kiểm soát chất lượng, huy động tối đa nhân lực và thiết bị để bù tiến độ, bảo đảm hoàn thành dự án đúng thời hạn, an toàn và hiệu quả.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà yêu cầu VEC và các địa phương liên quan tập trung tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thi công dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành và dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Long Thành. 

