Hà Nội vừa công bố hai đồ án Quy hoạch chi tiết hai bên bờ tuyến sông Tô Lịch, tỷ lệ 1/500, trên cơ sở nghiên cứu tổng thể toàn tuyến. Quy hoạch được xác lập theo hướng đồng bộ giữa cải tạo cảnh quan, tổ chức không gian đô thị và giải quyết căn bản bài toán môi trường nước, hướng tới hình thành trục cảnh quan xanh quan trọng của khu vực nội đô. Tạo không gian công cộng và điểm nhấn cảnh quan đô thị
Đồ án Quy hoạch chi tiết hai bên bờ sông Tô Lịch (đoạn 1) có chiều dài khoảng 6,2 km, kéo dài từ đường nhánh nút giao Hoàng Quốc Việt - Võ Chí Công đến cầu Mới Ngã Tư Sở. Khu vực nghiên cứu có quy mô hơn 324.000 m², nằm trong phạm vi hai tuyến đường dọc sông, kết nối trực tiếp với các trục giao thông quan trọng như Võ Chí Công, Bưởi, Láng, Nguyễn Trãi.
Theo định hướng quy hoạch, khu vực đoạn 1 được kiểm soát chặt chẽ về xây dựng mới, ưu tiên dành không gian cho cây xanh, mặt nước và các công trình phục vụ cộng đồng. Chỉ cho phép bố trí các công trình quy mô nhỏ, tối đa một tầng như kiốt dịch vụ, chòi nghỉ, nhà vệ sinh công cộng, các công trình phụ trợ trong các ô đất cây xanh. Hình thức kiến trúc được yêu cầu hài hòa với cảnh quan, tránh tạo khối tích lớn, bảo đảm sự thân thiện và gần gũi với không gian công cộng ven sông.
Không gian cảnh quan được tổ chức theo từng đoạn, gắn với đặc trưng lịch sử và hiện trạng khu vực. Đoạn từ Hoàng Quốc Việt đến Cầu Giấy là khu vực đầu nguồn sông Tô Lịch, khu vực được định hướng hình thành các quảng trường, không gian sinh hoạt cộng đồng, tuyến đi bộ và xe đạp, kết hợp với các công trình trung tâm dịch vụ.
Trong khi đó, đoạn từ Cầu Giấy đến đường Nguyễn Trãi được xác định là không gian văn hóa, gắn với các giá trị truyền thống và lễ hội của khu vực, như lễ hội chùa Láng, tạo điểm nhấn sinh hoạt cộng đồng ven sông.
Về hạ tầng kỹ thuật, hệ thống đường hai bên sông được tổ chức trên cơ sở các tuyến hiện có, gắn với dự án cải tạo, chỉnh trang công viên hai bên sông Tô Lịch. Quy hoạch xác định cải tạo 10 cầu hiện trạng và xây dựng mới một cầu tại vị trí đối diện ngõ 235 Nguyễn Khang, qua đó tăng cường kết nối không gian hai bờ, tạo thuận lợi cho giao thông và tiếp cận không gian công cộng.
Mở rộng không gian sinh thái, hình thành trục kinh tế đêm
Đối với đoạn 2, đồ án Quy hoạch chi tiết hai bên bờ sông Tô Lịch có chiều dài khoảng 7 km, từ khu vực Ngã Tư Sở đến hết đoạn phân nhánh Linh Đàm và sông Nhuệ, với diện tích nghiên cứu khoảng 459.437 m².
Quy hoạch đoạn này nhấn mạnh nguyên tắc kế thừa hiện trạng, cải tạo, chỉnh trang các khu đất cây xanh, công viên, khu thể dục thể thao hiện có, đồng thời bổ sung các không gian công cộng mới, bảo đảm sự gắn kết hài hòa với khu dân cư xung quanh.
Hình thức kiến trúc và tổ chức không gian được kiểm soát theo Quy chuẩn xây dựng và các chỉ tiêu khống chế trong đồ án. Cảnh quan ven sông được thiết kế linh hoạt theo đặc trưng từng khu vực.
Đoạn từ đường Nguyễn Trãi đến Vành đai 3 được định hướng phát triển các hoạt động thương mại, dịch vụ, ẩm thực ven sông, từng bước hình thành không gian kinh tế ban đêm, tạo sức sống mới cho khu vực nội đô phía Nam. Hệ thống đường dạo, công viên, vườn hoa được tổ chức lại, đồng thời tăng cường kết nối hai bờ bằng các cầu đi bộ và cầu cảnh quan.
Đoạn từ Vành đai 3 đến cầu Thanh Liệt được định hướng trở thành không gian sinh thái, thư giãn, vui chơi giải trí gắn với thiên nhiên. Tại đây, quy hoạch bố trí các công trình công cộng, quảng trường, công viên kết hợp sân thể thao, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, giải trí của người dân khu vực.
Về giao thông, hệ thống đường hai bên sông tiếp tục sử dụng các tuyến hiện có, đồng bộ với dự án chỉnh trang toàn tuyến. Tuyến monorail nhánh 2 Giáp Bát - Thanh Liệt - Phú Lương được quy hoạch dọc phía Đông sông Tô Lịch, đoạn từ đường Phan Trọng Tuệ đến nhánh rẽ sông Lừ, góp phần tăng cường năng lực giao thông công cộng, giảm áp lực cho mạng lưới đường bộ khu vực.
Hướng tới cải thiện căn bản môi trường sông Tô Lịch
Các giải pháp quy hoạch hai bên sông Tô Lịch được xây dựng theo hướng đồng bộ, gắn chặt với hệ thống xử lý nước thải. Cùng với các giải pháp khơi thông, bổ cập, làm đầy và nâng mực nước sông thông qua cửa cống Trẹm, quy hoạch hướng tới mục tiêu cải thiện căn bản chất lượng môi trường nước, từng bước khắc phục tình trạng ô nhiễm kéo dài nhiều năm qua.
Trong tổng thể quy hoạch chung của Thủ đô, sông Tô Lịch được xác định là trục cảnh quan xanh quan trọng, gần như ôm trọn khu vực nội đô. Nếu sông Hồng giữ vai trò trục cảnh quan chủ đạo phía Đông, thì sông Tô Lịch được kỳ vọng trở thành trục cảnh quan nội đô có ý nghĩa đặc biệt, góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống và hình ảnh đô thị Hà Nội.
Việc công bố hai đồ án quy hoạch chi tiết là cơ sở quan trọng để thành phố triển khai các dự án cải tạo, chỉnh trang hai bên bờ sông. Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành các hạng mục chính trong giai đoạn 2026 - 2027, đồng thời tiếp tục hoàn thiện quy hoạch giai đoạn 3 từ Cầu Bươu đến cửa sông Hồng, nhằm hoàn chỉnh toàn tuyến sông Tô Lịch, kết nối đồng bộ hệ thống cây xanh, mặt nước và các không gian công cộng, từng bước kiến tạo một “lá phổi xanh” mới cho Thủ đô.
