Việc xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được xác định là nhiệm vụ chiến lược đặc biệt quan trọng nhằm mở rộng không gian phát triển, giải phóng và tái cấu trúc các nguồn lực. Khắc phục các điểm nghẽn đô thị kéo dài
Báo cáo tại buổi làm việc của Tổng Bí thư Tô Lâm với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, sáng 10/1, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô sẽ được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô, qua đó khắc phục những hạn chế của các quy hoạch trước đây vốn thiếu tính liên kết vùng và chưa xử lý triệt để các vấn đề đô thị cốt lõi. Một trong những yêu cầu trọng tâm của quy hoạch lần này là giải quyết căn bản các điểm nghẽn về hạ tầng giao thông, ngập úng và ô nhiễm môi trường.
Theo định hướng, Hà Nội sẽ phát triển đồng bộ hệ thống giao thông ngầm gắn với các trục vành đai, hướng tâm và xuyên tâm, kết hợp xây dựng các bể ngầm chống ngập, trạm bơm công suất lớn và hệ thống thu gom nước mưa, nước thải. Không gian ngầm đa năng sẽ được quy hoạch theo mô hình TOD, tối ưu hóa sử dụng đất đô thị và giảm áp lực lên mặt đất.
Song song với đó, Thành phố định hướng bổ sung hệ thống hồ điều hòa, mở rộng và khơi thông các dòng sông trong hành lang xanh như: sông Đáy, sông Nhuệ, sông Tô Lịch, kết hợp xây dựng các công viên sinh thái, công viên rừng nhằm tăng khả năng trữ nước, cải thiện môi trường và chất lượng sống đô thị.
Về giao thông, quy hoạch xác định tăng cường kết nối liên vùng thông qua hệ thống đường bộ, đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị. Các dự án trọng điểm như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn sẽ được tích hợp đồng bộ trong cấu trúc phát triển vùng. Đồng thời, Hà Nội nghiên cứu mở rộng hệ thống cầu qua sông Hồng, rà soát quy hoạch Sân bay Nội Bài, khai thác lưỡng dụng sân bay Gia Lâm, Hòa Lạc và dự trữ quỹ đất xây dựng sân bay thứ hai vùng Thủ đô trong dài hạn.
Hoàn thiện thể chế đặc thù, tạo đột phá phát triển
Cùng với quy hoạch không gian, việc hoàn thiện thể chế được xác định là trụ cột then chốt để hiện thực hóa tầm nhìn phát triển Thủ đô. Theo lãnh đạo UBND Thành phố, Hà Nội cần một khuôn khổ thể chế vượt trội, ổn định và có tầm nhìn dài hạn, đủ thẩm quyền để giải quyết các vấn đề đặc thù của đô thị đặc biệt, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.
Trên cơ sở đó, Thành phố đề xuất sửa đổi Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị và Luật Thủ đô năm 2024 theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền, trao quyền chủ động cho Hà Nội trong huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực, với phương châm “Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm”.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô được xây dựng trên ba quan điểm xuyên suốt: định vị Hà Nội là Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, trung tâm chính trị - hành chính quốc gia và đầu tàu phát triển; xây dựng thể chế và mô hình quản trị hiện đại, đặc thù; và củng cố hệ thống chính trị Thủ đô trong sạch, vững mạnh, hành động và trách nhiệm.
Từ các quan điểm đó, năm định hướng chiến lược được xác lập, trong đó nổi bật là phát triển đô thị đa tầng - đa cực, lấy hạ tầng chiến lược làm trục dẫn dắt; đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của mọi chiến lược phát triển; thúc đẩy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo; xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên kinh tế số, công nghiệp công nghệ cao; đồng thời bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Với cách tiếp cận tổng thể, dài hạn và mang tính đột phá, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được kỳ vọng sẽ mở ra không gian phát triển mới, giải phóng các nguồn lực đang bị kìm hãm, tạo nền tảng để Hà Nội bứt phá mạnh mẽ, giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng và “Thủ đô kết nối toàn cầu” trong kỷ nguyên phát triển mới.
