“Hạ tầng đi trước, mở đường phát triển“

Hành trình 80 năm kiến tạo và kết nối

Từ những năm kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, hạ tầng giao thông đã đóng vai trò sống còn, góp phần làm nên chiến thắng. Những con đường mòn Hồ Chí Minh, Quốc lộ 1A, cầu Long Biên, cầu Thăng Long… vừa là “mạch máu” vận chuyển, vừa là biểu tượng của ý chí kiên cường.

Sau đổi mới, ngành Xây dựng đã từng bước tạo dựng diện mạo mới cho hệ thống hạ tầng quốc gia. Những công trình thủy điện quy mô lớn như Hòa Bình, Sơn La; những cây cầu thế kỷ như Mỹ Thuận, Cần Thơ, Nhật Tân; những hầm đường bộ hiện đại như Hải Vân, Đèo Cả, Khe Nét; cùng hàng loạt tuyến đường cao tốc, cảng biển, sân bay… đã minh chứng rõ rệt cho khát vọng kiến tạo của Việt Nam trong thời kỳ mới.

Cao tốc - động lực tăng trưởng

Một trong những điểm nhấn ấn tượng tại phân khu là hệ thống đường bộ cao tốc. Nếu năm 2020 chỉ có khoảng 1.200 km thì hiện nay đường cao tốc đưa vào vận hành khai thác là 2.476 km; Năm 2025 phấn đấu hoàn thành vượt mục tiêu đưa vào khai thác 3.000 km đường bộ cao tốc, thông tuyến cao tốc từ Cao Bằng tới Cà Mau và trên 1.700 km đường bộ ven biển... Đây là bước nhảy vọt về hạ tầng, cho thấy quyết tâm thực hiện đột phá chiến lược mà Đảng và Nhà nước đề ra.

Các tuyến then chốt đi trước như: Cao tốc TP.HCM - Trung Lương (62 km); Hà Nội - Hải Phòng (105 km); Nội Bài - Lào Cai (265 km); Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 1 (654 km), góp phần hình thành trục phát triển công nghiệp - đô thị ven đường.

Tại triển lãm, mô hình 3D của tuyến cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 2021-2025 thu hút nhiều khách tham quan, đặc biệt là sinh viên và chuyên gia trong lĩnh vực giao thông. Những đoạn tuyến đang thi công được mô phỏng trực quan, cho thấy quy mô và tốc độ triển khai quyết liệt trên khắp cả nước.

Đường sắt, metro - bước khởi đầu cho giao thông công cộng hiện đại

Trong không gian trưng bày, nhiều người dừng lại lâu trước các mô hình tuyến đường sắt đô thị. Hình ảnh đoàn tàu điện Cát Linh - Hà Đông (Hà Nội) hay ga ngầm Bến Thành - Suối Tiên (TP.HCM) gợi nhắc đến bước tiến mới của Việt Nam trong phát triển giao thông công cộng khối lượng lớn.

Tuyến Cát Linh - Hà Đông hiện vận hành hơn 20 triệu lượt khách/năm, góp phần giảm áp lực giao thông thủ đô. Tại TP.HCM, tuyến metro số 1 chính thức vận hành từ 22/12/2024. Các tuyến metro nối kết khu vực trung tâm với vùng vệ tinh (Thủ Đức, Cầu Giấy…), thay đổi thói quen sử dụng phương tiện công cộng theo hướng tiện lợi, thân thiện môi trường đồng thời đánh dấu một mốc son quan trọng, tạo tiền đề nhân rộng mô hình ra các đô thị lớn khác.

Đáng chú ý, triển lãm cũng dành không gian giới thiệu tầm nhìn dài hạn với dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Khi hoàn thành, tuyến đường sắt này sẽ giúp rút ngắn thời gian di chuyển Hà Nội - TP.HCM xuống chỉ còn 5 - 6 giờ, thúc đẩy liên kết vùng, giảm tải cho hàng không và đường bộ.

Cảng biển, hàng không - cánh cửa hội nhập thế giới

Song song với đường bộ và đường sắt, khu trưng bày về hạ tầng giao thông - xây dựng cũng giới thiệu những thành tựu nổi bật về cảng biển, đường thủy và hàng không.

Hiện cả nước có 34 cụm cảng biển, trong đó cụm cảng Cái Mép - Thị Vải nằm trong Top 10 cảng biển hiệu quả nhất thế giới theo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới (World Bank). Mỗi năm, vận tải thủy nội địa đảm bảo hơn 500 triệu tấn hàng hóa và hàng trăm triệu lượt hành khách, khẳng định vị trí quan trọng của đường thủy trong phát triển logistics xanh.

Đặc biệt, mô hình Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất trở thành tâm điểm thu hút. Long Thành dự kiến đưa vào khai thác giai đoạn 1 từ năm 2026 có công suất thiết kế ban đầu 25 triệu khách/năm, sau mở rộng sẽ đạt 100 triệu khách/năm, trở thành sân bay lớn nhất Đông Nam Á. Trong khi đó, T3 Tân Sơn Nhất với công suất 20 triệu khách/năm sẽ giải tỏa áp lực cho sân bay hiện hữu, nâng cao chất lượng phục vụ.

Hạ tầng đô thị xanh - thông minh - bền vững

Không chỉ dừng ở giao thông, phân khu còn làm nổi bật thành tựu về hạ tầng kỹ thuật đô thị. Các mô hình và dữ liệu trình chiếu cho thấy, hơn 60% đô thị lớn hiện đã có hệ thống hạ tầng đạt chuẩn hiện đại. Nhiều tỉnh, thành đã và đang triển khai các dự án đô thị thông minh, ứng dụng công nghệ IoT và AI trong chiếu sáng, quản lý năng lượng, điều hành giao thông và dịch vụ công.

Các dự án xử lý nước thải, cấp nước sạch, quản lý chất thải rắn… được trình bày như minh chứng cho định hướng phát triển đô thị xanh, thích ứng biến đổi khí hậu. Đây cũng là xu thế tất yếu trong quá trình đô thị hóa nhanh chóng, khi đến năm 2030, Việt Nam dự kiến có 45% dân số sống ở đô thị.

Tự hào và kỳ vọng

Không chỉ chiêm ngưỡng mô hình công trình, nhiều khách tham quan còn được trải nghiệm các ứng dụng công nghệ số trong quản lý hạ tầng. Anh Trần Đức Huy (Hà Nội), một kỹ sư xây dựng trẻ, chia sẻ: “Đứng trước những mô hình cầu, hầm, cao tốc, tôi cảm thấy tự hào vì chỉ trong một thời gian ngắn, đất nước ta đã tạo dựng được hệ thống hạ tầng hiện đại. Triển lãm giúp chúng tôi nhìn rõ hơn con đường mà thế hệ kỹ sư hôm nay cần tiếp bước.”

Trong khi đó, chị Nguyễn Thị Hòa (TP.HCM) ấn tượng mạnh với mô hình Cảng hàng không quốc tế Long Thành: “Chỉ vài năm nữa, khi Long Thành đưa vào khai thác, người dân như chúng tôi sẽ được trải nghiệm dịch vụ hàng không hiện đại, tiện nghi hơn. Tôi thấy đây là minh chứng rõ ràng cho sự phát triển của đất nước.”

Qua hành trình 80 năm, có thể thấy ngành Xây dựng đã và đang giữ vai trò tiên phong trong việc kiến tạo hạ tầng - nền tảng cho phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và quốc phòng.

Phân khu “Khu trưng bày về hạ tầng giao thông - xây dựng” của ngành Xây dựng tại Triển lãm thành tựu Đất nước 80 năm không chỉ là nơi trưng bày công trình, số liệu, mà còn là không gian khơi dậy niềm tự hào, hun đúc khát vọng vươn lên. Với tinh thần “hạ tầng đi trước, mở đường phát triển”, ngành Xây dựng tiếp tục khẳng định vị trí trụ cột trong tiến trình hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của Việt Nam.