Tái cấu trúc không gian với 5 vùng phát triển
Chiều 17/8, tỉnh Hà Tĩnh tổ chức Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo Quyết định số 1366/QĐ-UBND ngày 30/5/2026 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, phạm vi quy hoạch bao gồm toàn bộ lãnh thổ đất liền và không gian biển thuộc phạm vi quản lý của tỉnh, bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và yêu cầu phát triển trong bối cảnh vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh đặt mục tiêu tạo lập không gian và động lực phát triển mới, khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, lợi thế của từng khu vực, đồng thời tăng cường kết nối giữa các vùng động lực, hành lang kinh tế và hệ thống hạ tầng chiến lược.
Một trong những nội dung đáng chú ý của quy hoạch điều chỉnh là tổ chức lại không gian kinh tế - xã hội theo 5 vùng phát triển và 4 hành lang kinh tế, qua đó phân định rõ hơn chức năng, lợi thế và vai trò của từng khu vực trong cấu trúc phát triển chung.
Trong đó, vùng trung tâm tiếp tục đảm nhiệm chức năng hành chính, chính trị, kinh tế và đào tạo nguồn nhân lực. Khu vực phía Bắc được định hướng phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan để phát triển du lịch và đô thị sinh thái.
Khu vực phía Tây đóng vai trò quan trọng về sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao, phát triển tín chỉ carbon và năng lượng tái tạo. Không gian biển được định hướng khai thác tổng hợp, gắn phát triển kinh tế biển với bảo vệ tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững.
Đặc biệt, khu vực phía Nam tiếp tục được xác định là vùng động lực chủ yếu, tập trung phát triển công nghiệp, năng lượng, cảng biển nước sâu và logistics. Cấu trúc này tạo điều kiện tăng cường vai trò của Khu kinh tế Vũng Áng trong mạng lưới sản xuất, năng lượng và logistics của Hà Tĩnh cũng như khu vực Bắc Trung Bộ.
Mở rộng các vùng động lực, tăng cường kết nối liên vùng
Trên nền tảng cấu trúc không gian mới, Hà Tĩnh định hướng phát huy mạnh hơn vai trò của các khu kinh tế, hệ thống hạ tầng chiến lược và những dự án có khả năng tạo sức lan tỏa lớn.
Theo quy hoạch điều chỉnh, quy mô Khu kinh tế Vũng Áng được mở rộng lên khoảng 72.998 ha. Khu vực này tiếp tục được định hướng trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng, gắn công nghiệp với năng lượng, cảng biển và logistics.
Cùng với mở rộng không gian phát triển, tỉnh nghiên cứu lập khu thương mại tự do, trung tâm năng lượng sinh thái và xúc tiến đầu tư Trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quốc tế, qua đó từng bước mở rộng các lĩnh vực phát triển mới bên cạnh những ngành công nghiệp truyền thống.
Đến năm 2030, Hà Tĩnh phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 10%/năm trở lên. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng công nghiệp - xây dựng chiếm khoảng 51%, dịch vụ 40% và nông nghiệp 9%.
GRDP bình quân đầu người dự kiến đạt 180 - 185 triệu đồng; kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 4 tỷ USD. Tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội giai đoạn 2026 - 2030 ước khoảng 360.000 tỷ đồng.
Cùng với các mục tiêu tăng trưởng, Hà Tĩnh đặt mục tiêu phát triển khoảng 18.000 - 20.000 doanh nghiệp, nâng tỷ trọng kinh tế số lên 20% GRDP; duy trì tỷ lệ che phủ rừng trên 52% và tỷ lệ thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt đạt 98%.
Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo với quy mô khoảng 56.685 ha tiếp tục phát huy vai trò cửa ngõ giao thương trên hành lang kinh tế Đông - Tây, tăng cường kết nối Hà Tĩnh với Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan.
Hạ tầng giao thông được xác định là một trong những điều kiện then chốt để kết nối các vùng phát triển và mở rộng không gian kinh tế. Hà Tĩnh ưu tiên hoàn thiện mạng lưới giao thông liên vùng, tăng cường khả năng kết nối giữa các khu kinh tế, đô thị, khu công nghiệp, cảng biển và các đầu mối giao thông quan trọng.
Quy hoạch đồng thời đề xuất Cảng hàng không tiềm năng tại khu vực Thiên Cầm - Yên Hòa, định hướng cấp 4C với công suất khoảng 1 triệu hành khách/năm. Đây được xem là một trong những định hướng dài hạn nhằm bổ sung phương thức kết nối, tạo điều kiện phát triển du lịch, dịch vụ và thu hút đầu tư.
Để hiện thực hóa các mục tiêu, Hà Tĩnh xác định 3 khâu đột phá gồm chuyển đổi số toàn diện; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ gắn với thu hút các dự án đầu tư chiến lược.
Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Duy Lâm nhấn mạnh, quy hoạch điều chỉnh đặt ra những mục tiêu và khát vọng phát triển lớn, do đó quá trình tổ chức thực hiện đòi hỏi quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, địa phương.
Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, công khai rộng rãi nội dung quy hoạch; xây dựng chương trình, kế hoạch hành động cụ thể; đồng thời rà soát các quy hoạch phân khu, quy hoạch ngành và các chương trình, dự án để bảo đảm thống nhất với định hướng của Quy hoạch tỉnh.
Hà Tĩnh cần tập trung hoàn thành các mục tiêu phát triển năm 2026, qua đó tạo nền tảng cho việc thực hiện các mục tiêu của cả giai đoạn 2026 - 2030.
Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định cho biết, tỉnh sẽ ban hành Chương trình thực hiện quy hoạch ngay trong tháng 8/2026, cụ thể hóa các mục tiêu, định hướng thành nhiệm vụ và dự án để tổ chức triển khai.
Một trong những định hướng được lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh là chuyển mạnh từ tư duy “xúc tiến đầu tư” sang “đồng hành để dự án thành công”. Theo đó, Hà Tĩnh sẽ ưu tiên lựa chọn các dự án công nghệ cao, nhà đầu tư có năng lực tài chính và khả năng tạo giá trị gia tăng lớn; đồng thời kiên quyết xử lý những dự án chậm tiến độ, sử dụng nguồn lực kém hiệu quả.
Cùng với yêu cầu tăng trưởng, tỉnh xác định không đánh đổi môi trường để lấy lợi ích kinh tế ngắn hạn. Việc phát triển công nghiệp, năng lượng, logistics và các không gian đô thị mới phải gắn với bảo vệ hệ sinh thái, sử dụng hiệu quả tài nguyên và bảo đảm mục tiêu phát triển bền vững.
Với cấu trúc 5 vùng phát triển, 4 hành lang kinh tế, cùng việc mở rộng không gian của các khu kinh tế và tăng cường hệ thống hạ tầng kết nối, điều chỉnh Quy hoạch tỉnh tạo khuôn khổ để Hà Tĩnh phân bổ lại nguồn lực, phát huy vai trò của các cực tăng trưởng và hình thành những động lực phát triển mới. Trọng tâm trong giai đoạn tới là đưa các định hướng của quy hoạch vào thực tiễn, biến lợi thế về công nghiệp, năng lượng, cảng biển và vị trí kết nối thành nguồn lực tăng trưởng dài hạn cho địa phương.

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Hà Tĩnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác lập cấu trúc không gian phát triển mới với 5 vùng, 4 hành lang kinh tế, trong đó khu vực phía Nam tiếp tục giữ vai trò động lực chủ yếu về công nghiệp, năng lượng, cảng biển và logistics. 

