Khởi đầu từ Úc, giờ đây trường “Yêu Tiếng Việt” của cô Thủy, thầy Dương và các đồng nghiệp đã mở rộng ra khắp cả 5 châu, với cả nghìn học sinh ở trên 30 quốc gia. Dallas ngày 6 tháng 6 năm 2022
Thưa bà ngoại!
Bà ngoại khỏe không? Mẹ về bà ngoại vui không? Con mới được nghỉ hè. Năm mới, con học rất tốt. Con có điểm A hết cho môn học. Con mới được lái xe một mình. Con mong bà rất khỏe. Con nghĩ bà vui vì mẹ về thăm… (Nick)
“Con học tiếng Việt vì một ngày con sẽ về Việt Nam và hiểu những gì mọi người đang nói. Con muốn nói chuyện với mọi người. Một lý do khác là vì một ngày nào đó con sẽ có thể đọc được những cuốn sách tiếng Việt mà ba mẹ đã mua cho con… (Tâm Minh)
Đó là một vài dòng thư mà các học trò của Thạc sỹ Ngôn ngữ học Hoàng Thị Thu Thủy (Bella Hoang) viết gửi người thân đang ở Việt Nam.
Tốt nghiệp khoa Ngôn ngữ học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) năm 2003, với tấm bằng loại giỏi, Thủy được nhận học bổng của trường và chuyển thẳng lên học Thạc sỹ.
Ra trường, công tác tại một số cơ quan truyền thông, cho tới năm 2012, Thủy cùng con trai quyết định sang Úc. Khi đó, anh Dương - chồng Thủy đang làm nghiên cứu sinh Tiến sỹ tại Đại học Queensland.
Nói về cơ duyên đến với việc dạy tiếng Việt cho trẻ ở nước ngoài (trẻ có bố hoặc mẹ, ông, bà là người Việt), cô giáo quê Nam Định cũ (nay là tỉnh Ninh Bình) cho biết, khi mới sang Úc, Thủy tổ chức những nhóm nhỏ dạy tiếng Việt cho con mình và con của bạn bè ở khu vực sinh sống, nơi có gia đình của các nghiên cứu sinh người Việt. Sau đó, Thủy cùng bạn bè lập ra câu lạc bộ đọc sách tiếng Việt cho các bạn nhỏ.
Đến năm 2019, Thủy và chồng bắt đầu tổ chức lớp dạy tiếng Việt. Học sinh là những bạn nhỏ ở Brisbane (thành phố thủ phủ và là thành phố đông dân nhất của bang Queensland, Úc) nhưng số lượng không quá đông, do thành phố rộng, các gia đình ở xa dù muốn cũng không thường xuyên đưa con đến lớp học được.
Cho đến khi dịch Covid-19 xuất hiện, lan rộng, lớp học trực tiếp buộc phải chuyển sang dạy online nhưng đây cũng là cơ hội để lớp học đến được với nhiều học sinh ở các nơi xa hơn. Trường “Yêu Tiếng Việt” cũng ra đời từ đó, mang theo tâm huyết của cô Thủy, thầy Dương.
Đến nay, các lớp nhiều hơn, mở rộng ra không chỉ ở Úc mà cả 5 châu lục với cả nghìn học sinh ở trên 30 quốc gia.
“Trẻ em Việt ở nước ngoài học tiếng Việt cần được chia thành nhiều nhóm khác nhau tuỳ thuộc vào độ tuổi và khả năng tiếng Việt của các em. Có những em đã nghe nói tiếng Việt tốt thì có thể học theo bộ sách giáo khoa tiếng Việt của Việt Nam. Nhưng hầu hết trẻ em người Việt ở nước ngoài chưa đủ thành thạo tiếng Việt thì lại cần được học tiếng Việt như một ngôn ngữ thứ hai nên phương pháp và tài liệu học cho các em phải khác với trẻ em Việt Nam trong nước học tiếng Việt”, Thạc sỹ Ngôn ngữ học chia sẻ và cho biết, để có tài liệu riêng, anh Dương đã dành 2 năm cùng với hai đồng nghiệp để nghiên cứu và biên soạn bộ sách có tên “Tiếng Việt của em”, với cách tiếp cận đơn giản, dễ hiểu và gần gũi với trẻ em ở nước ngoài.
“Các bài đọc là những câu chuyện gần gũi xung quanh cuộc sống thường nhật mà các bạn nhỏ vẫn bắt gặp mỗi ngày. Năm 2021, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đã trao giải Nhì (không có giải Nhất) cho bộ sách này trong cuộc thi Biên soạn sách, tài liệu dạy và học tiếng Việt cho người Việt Nam ở nước ngoài. Có tài liệu học tập hoàn chỉnh, việc mở lớp quy củ hơn”, cô Thủy kể.
Với việc học sinh có ở trên 30 quốc gia, cô Thủy phải căn cứ kỳ học, thời gian các em từ trường về nhà để sắp xếp lịch học hợp lý. “Sáng dạy cho các lớp ở Mỹ, chiều ở Úc và châu Á, cuối tuần là các lớp ở châu Âu, châu Phi”, cô giáo Thủy nói về thời khóa biểu dạy học của mình.
Kỷ niệm đáng nhớ nhất là vào cuối năm 2022. Khi đó, cô Thủy lên lịch và tập hợp, tổ chức một chuyến thăm những địa điểm nổi tiếng ở Hà Nội và một chuyến thiện nguyện, giao lưu với trường Tiểu học và THCS Nà Phòn (tỉnh Hoà Bình cũ, nay thuộc Phú Thọ). Với hơn 60 người gồm các học sinh của trường “Yêu Tiếng Việt”, bố mẹ, thậm chí có cả ông bà, đoàn đã tặng gần 400 đầu sách cho thư viện nhà trường và trao hơn 20 triệu đồng học bổng từ đóng góp của các phụ huynh trường “Yêu Tiếng Việt” cho các bạn học sinh nghèo học giỏi.
“Đây là chuyến đi rất ý nghĩa để học sinh người Việt ở nước ngoài được tiếp cận với cuộc sống sinh hoạt và học tập của các bạn học sinh ở Việt Nam. Quan trọng hơn, các em có hội được giao tiếp và thực hành tiếng Việt trên chính quê hương mình. Mong muốn của mình là tổ chức các chuyến đi như thế được thường xuyên hơn”, cô giáo Thủy tâm sự.
Trong quá trình dạy và học, không chỉ hướng các con học viết, đọc mà cô Thủy và những giáo viên của trường “Yêu Tiếng Việt” thường xuyên lồng vào đó những dữ liệu văn hóa Việt.
“Bản thân mình, khi nói về văn hóa Việt cũng luôn hào hứng, hăng say. Chẳng hạn, khi nói với các con về các địa danh ở Việt Nam, mình sẽ giới thiệu nơi đó ở vùng nào của Việt Nam, có gì đặc biệt”, cựu học sinh trường chuyên Lê Hồng Phong (Nam Định cũ) chia sẻ.
Cô Thủy cho biết rất vui, thấy may mắn khi cách dạy và học của trường được nhiều trẻ em cùng phụ huynh trên thế giới yêu thích nên giới thiệu cho nhiều bạn bè và các gia đình người thân. Nhờ đó, số lượng học sinh đăng ký học ngày càng đông.
Ngoài dạy học tiếng Việt cho trẻ em, thầy Dương và cô Thuỷ cùng các thầy cô của “Yêu Tiếng Việt” cũng đang hoàn thiện một chương trình đào tạo giáo viên bài bản để mở các lớp đào tạo giáo viên dạy tiếng Việt, tăng thêm lượng giáo viên chất lượng cho trường để có thể mở thêm nhiều lớp học, đón thêm nhiều học sinh hơn nữa.
Cô giáo Thuỷ xác định sứ mệnh của trường “Yêu Tiếng Việt” không chỉ là dạy tiếng Việt mà còn vun đắp và nuôi dưỡng tình yêu tiếng Việt, yêu văn hoá Việt, yêu quê hương Việt cho các bạn trẻ ở nước ngoài.
“Trước hết, biết tiếng Việt để các con kết nối với ông bà, cha mẹ, sau đó là với quê hương Việt Nam. Mình tin, những bạn học sinh của trường “Yêu Tiếng Việt” nói riêng, những bạn trẻ người Việt ở nước ngoài nói chung sẽ là những sứ giả tốt nhất, giúp lan tỏa những giá trị văn hóa Việt ra thế giới. Bởi vì các bạn ấy sinh ra hoặc lớn lên ở nước ngoài, không bị rào cản ngôn ngữ, các bạn đã hoàn toàn hoà nhập vào xã hội của nước sở tại. Nhưng đồng thời, các bạn ấy vẫn mang trong mình dòng máu Việt. Khi bố mẹ, thầy cô giúp các bạn vẫn giữ được tiếng Việt, văn hóa, cốt cách con người Việt Nam, các bạn sẽ tự lan toả thật hiệu quả văn hoá Việt ra thế giới.
Mặt khác, các bạn trẻ lớn lên ở nước ngoài, được thụ hưởng nền giáo dục hiện đại và những tiến bộ khoa học, kĩ thuật toàn cầu, các bạn sẽ trưởng thành và thành công trên thế giới. Đến khi đó, trái tim Việt trong các bạn sẽ hướng về Việt Nam, đưa các bạn trở về mang những thành tựu đã đạt được để đóng góp cho quê hương. Nhìn những tấm gương người Việt thành danh trên thế giới đang trở về đóng góp cho Việt Nam, mình có một niềm tin mạnh mẽ rằng những học sinh đang học tiếng Việt cùng mình hôm nay, cũng sẽ có ngày trở về Việt Nam theo cách đầy tự hào và yêu thương như thế”, cô Thủy tâm sự về mong muốn của mình.
Hành trình 10 năm lan tỏa tình yêu tiếng Việt
2013: Bắt đầu mở các lớp học tiếng Việt miễn phí tại nhà ở Brisbane (Úc).
2016: Cùng các anh chị em du học sinh ở Queensland mở CLB đọc sách tiếng Việt cho trẻ em người Việt.
2019: Mở các lớp học tiếng Việt, dạy theo bộ sách “Tiếng Việt của em” và chuỗi hoạt động “Ngày hội Tiếng Việt của em” tại Brisbane.
2020: Các lớp học tiếng Việt trực tiếp được chuyển thành các lớp học trực tuyến. Từ đây, quy mô của Yêu Tiếng Việt ngày càng mở rộng ra khắp nơi trên thế giới.
2021: Thành lập Doanh nghiệp Viet Academy tại Úc, quản lý trường Yêu Tiếng Việt. Đây là một bước rất quan trọng về tổ chức để giúp cho Yêu Tiếng Việt có cơ sở cho những bước đột phá trong những năm tiếp theo.
2022 – 2023: Mở thêm nhiều lớp học trực tuyến, đón nhận hơn 800 lượt học sinh đăng ký. Tổ chức chương trình “Gặp mặt Hà Nội” và chương trình Giao lưu tặng sách và học bổng cho học sinh trường Nà Phòn (Mai Châu, Hoà Bình) với hơn 60 người (bao gồm cả giáo viên, phụ huynh, học sinh trở về Việt Nam từ các nước châu Úc, châu Âu, châu Mỹ).
