Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM sẽ có 6 phòng chuyên môn, 3 đơn vị sự nghiệp công lập, hoạt động chính thức kể từ ngày 01/10. Nội dung trên được nêu tại tờ trình của UBND TP.HCM trình HĐND TP.HCM xem xét về việc thành lập Sở Quy hoạch - Kiến trúc, tại kỳ họp chuyên đề (kỳ họp thứ tư) HĐND TP.HCM khóa X, khai mạc vào sáng nay (29/9).
Theo UBND TP.HCM, kể từ ngày 01/7, thực hiện Nghị quyết 202/2025 của Quốc hội về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, TP.HCM sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu là đô thị đặc biệt với 168 đơn vị hành chính cấp xã và đặc khu, có tổng diện tích khoảng 6.772,59 km2, dân số trên 14 triệu người.
Điều này yêu cầu cần có sự đổi mới tư duy, tầm nhìn, phát huy sự năng động, sáng tạo của TP.HCM trong quy hoạch và quản lý phát triển vùng, đồng thời thực thi quy hoạch tích hợp ngành gắn với phương thức tạo quỹ đất, tài chính đô thị, phát triển giao thông, chính sách nhà ở, quản lý tài nguyên nước và chống ngập nước.
Đặc biệt, trong bối cảnh không gian địa lý rộng lớn, đa dạng và phức tạp của TP.HCM (mới) thì cần có sự điều chỉnh về quy hoạch, kiến trúc đô thị, đồ án quy hoạch tạo không gian mở ở góc độ rộng hơn, với tầm nhìn và chiến lược mới, tận dụng được lợi thế của ba địa phương trước sắp xếp.
Bên cạnh đó, sau khi các phường, xã sáp nhập với nhau đã dẫn đến việc thay đổi địa giới hành chính nên cần lập mới, điều chỉnh tổng thể, cục bộ các đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch vùng xã và các quy hoạch chi tiết (dự kiến hơn 200 quy hoạch phân khu cần điều chỉnh chi tiết và hơn 2.000 quy hoạch chi tiết cần lập mới hoặc điều chỉnh).
Do đó, UBND TP trình HĐND TP xem xét, thành lập Sở Quy hoạch - Kiến trúc trên cơ sở chuyển một số chức năng, nhiệm vụ từ Sở Xây dựng sang Sở Quy hoạch - Kiến trúc.
Về cơ cấu tổ chức, tờ trình nêu rõ, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM có giám đốc và các phó giám đốc, cùng 6 phòng chuyên môn, nghiệp vụ, gồm: Văn phòng; Phòng Tổng hợp và Ứng dụng công nghệ số; Phòng Quy hoạch chung; Phòng Quy hoạch Hạ tầng Kỹ thuật; Phòng Quy hoạch - Kiến trúc khu vực (hợp nhất 3 phòng gồm: Phòng Quy hoạch - Kiến trúc khu vực đô thị Trung tâm; Phòng Quy hoạch - Kiến trúc khu vực phía Đông; Phòng Quy hoạch - Kiến trúc khu vực phía Bắc); Phòng Kiểm tra và Pháp chế.
Cùng đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM sẽ có 3 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc, gồm:
Viện Quy hoạch Xây dựng TP.HCM (trên cơ sở hợp nhất Viện Quy hoạch Xây dựng TP (trước sắp xếp), Trung tâm Quy hoạch phát triển đô thị Bình Dương và Trung tâm Quy hoạch phát triển đô thị Bà Rịa - Vũng Tàu) là đơn vị sự nghiệp công lập tự đảm bảo chi thường xuyên - nhóm 2.
Đồng thời, chuyển giao chức năng, nhiệm vụ về quản lý nhà, kiểm định, giám định xây dựng của Trung tâm Quy hoạch phát triển đô thị Bình Dương (tổ chức bộ máy, nhân sự, tài chính, tài sản, đất đai và các vấn đề khác có liên quan) về Sở Xây dựng tiếp tục quản lý và thực hiện sắp xếp theo quy định.
Trung tâm Quy hoạch và Kiến trúc TP.HCM, trên cơ sở đổi tên Trung tâm Nghiên cứu kiến trúc và Thông tin quy hoạch TP.HCM (đang thực hiện hợp nhất Trung tâm Thông tin Quy hoạch TP.HCM; Trung tâm Nghiên cứu Kiến trúc TP.HCM và Ban Quản lý xây dựng Trung tâm Triển lãm quy hoạch TP) là đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm một phần chi thường xuyên - nhóm 3.
Ban Quản lý Phát triển đô thị TP.HCM (trên cơ sở chuyển nguyên trạng Ban Quản lý Phát triển đô thị TP.HCM trực thuộc UBND TP thành trực thuộc Sở Quy hoạch - Kiến trúc) là đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm một phần chi thường xuyên - nhóm 3.
Cũng theo tờ trình, trụ sở làm việc chính của Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM đặt tại số 168 đường Pasteur, phường Sài Gòn. Cơ sở 2 đặt tại số 198 đường Bạch Đằng, phường Bà Rịa. Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM sẽ hoạt động chính thức kể từ ngày 01/10.
Trước đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM từng được thành lập năm 2002, trên cơ sở cơ quan Kiến trúc sư trưởng Thành phố. Đầu năm 2024, khi sắp xếp lại các cơ quan chuyên môn, HĐND TP.HCM thông qua chủ trương hợp nhất sở này vào Sở Xây dựng.
Đến năm 2025, TP.HCM thành lập Sở Giao thông công chánh trên cơ sở tổ chức lại Sở Giao thông vận tải và tiếp nhận Văn phòng Thường trực Ban An toàn giao thông, một số chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về hạ tầng từ Sở Xây dựng. Đồng thời tổ chức lại Sở Xây dựng trên cơ sở hợp nhất Sở Xây dựng và Sở Quy hoạch - Kiến trúc.
Tiếp đó, Thành phố thành lập Sở Xây dựng trên cơ sở hợp nhất Sở Giao thông công chánh và Sở Xây dựng.
Nghị định số 45/2024/NĐ-CP của Chính phủ cho phép TP Hà Nội và TP.HCM được phép tổ chức Sở Quy hoạch - Kiến trúc để tham mưu, giúp UBND Thành phố quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng và kiến trúc.
