Hệ thống định danh điện tử là nền tảng cốt lõi để xây dựng thị trường BĐS vận hành bền vững

Sự ra đời của Nghị định 357/2025/NĐ-CP của Chính phủ về xây dựng và quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường BĐS được xem là giải pháp then chốt nhằm hiện đại hóa công tác quản lý Nhà nước trong lĩnh vực BĐS.

Kể từ ngày 01/3/2026, mỗi sản phẩm BĐS sẽ không còn là một thực thể rời rạc trên giấy tờ đơn thuần mà được gắn một mã định danh điện tử riêng biệt. Đây được coi là "căn cước công dân" cho nhà đất, giúp định danh chính xác tài sản trên không gian số và tích hợp đầy đủ thông tin pháp lý, tình trạng sử dụng cũng như lịch sử giao dịch.

Việc áp dụng mã định danh này không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn là lá chắn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân trước những rủi ro tranh chấp.

Trong nỗ lực hiện đại hóa, hệ thống quản lý BĐS sẽ chuyển sang mô hình dữ liệu số hóa, tập trung và thống nhất do Bộ Xây dựng trực tiếp quản lý. Sự thay đổi này cho phép người dân thực hiện các tương tác hành chính một cách linh hoạt và hiệu quả hơn.

Cụ thể, thay vì phải trực tiếp đến các cơ quan chức năng, người dân có thể gửi phiếu yêu cầu tra cứu thông tin trực tuyến thông qua cổng hành chính công và nhận kết quả trực tiếp từ hệ thống. Tuy nhiên, song hành với sự tiện lợi này, cơ quan quản lý cũng đặc biệt lưu ý người dân cần nâng cao cảnh giác, tránh các chiêu trò lừa đảo liên quan đến việc cập nhật định danh BĐS trên môi trường mạng.

Về quy trình giao dịch sau khi BĐS được cấp mã định danh, thị trường sẽ vận hành theo hai phương thức chủ đạo. Đối với các giao dịch thông qua sàn giao dịch BĐS tập trung do Nhà nước quản lý, quy trình được tối ưu hóa nhằm đảm bảo tính trực diện và an toàn.

Người mua sẽ thực hiện tra cứu thông tin pháp lý, vị trí và giá bán thông qua mã định danh điện tử của chính BĐS đó. Mọi thủ tục từ thỏa thuận mua bán, hoàn thành nghĩa vụ tài chính đến các bước sang tên đều được thực hiện trực tiếp tại sàn giao dịch. Kết thúc quy trình, người mua sẽ chờ nhận giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, đất theo quy định của pháp luật.

Đối với hình thức giao dịch không thông qua sàn tập trung, các bên có thể linh hoạt mua bán trực tiếp, thông qua môi giới hoặc làm việc với chủ đầu tư. Trong lộ trình này, hợp đồng mua bán vẫn phải được công chứng theo đúng quy định.

Sau đó, người mua tiến hành thủ tục sang tên tại văn phòng đăng ký đất đai và hoàn thành nghĩa vụ tài chính tại cơ quan thuế. Một điểm cốt lõi trong quy trình mới là sau khi giấy chứng nhận quyền sở hữu được cấp, toàn bộ thông tin giao dịch sẽ được gắn với mã định danh điện tử và cập nhật đồng bộ lên hệ thống dữ liệu quốc gia.

Việc áp dụng mã định danh điện tử theo Nghị định 357/2025/NĐ-CP không chỉ là một bước tiến quan trọng về mặt kỹ thuật mà còn là lời giải cho bài toán minh bạch hóa thị trường BĐS.

Theo bà Hoàng Thu Hằng, Phó cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường BĐS, đây là bước chuyển từ xây dựng hệ thống sang quản trị bằng dữ liệu số. Theo đó, thông tin trên hệ thống sẽ được kết nối, chia sẻ từ các bộ, ngành, địa phương theo thời gian thực ngay khi phát sinh biến động thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API).

Nghị định quy định tạo lập tự động 5 loại mã định danh điện tử trên hệ thống, bao gồm: Mã định danh điện tử sản phẩm BĐS; Mã định danh điện tử đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư; Mã định danh điện tử chứng chỉ hành nghề môi giới; Mã định danh điện tử của cá nhân thụ hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở và mã định danh đơn vị hành chính liên quan.

Đối với sản phẩm nhà ở, Sở Xây dựng sẽ gắn mã định danh ngay khi ban hành thông báo đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai. Đối với phần diện tích sàn xây dựng trong công trình, mã định danh được xác lập cùng thời điểm ban hành kết quả thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng.

Bằng cách số hóa toàn bộ hoạt động của một sản phẩm BĐS, Nhà nước không chỉ hiện đại hóa công tác quản lý mà còn tạo ra một môi trường giao dịch an toàn, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư và người dân, từng bước xây dựng một thị trường BĐS phát triển bền vững và chuyên nghiệp.