Sáng 29/01, Trường Đại học GTVT tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động KHCN giai đoạn 2022 - 2025. 
Theo PGS. TS Nguyễn Văn Hùng - Hiệu trưởng Trường Đại học GTVT cho biết, thời gian qua, Đảng và Quốc hội, Chính phủ đã ban hành các nghị quyết, chính sách về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhiều vấn đề đã đi từ nghị quyết đến quy định pháp luật, thực sự đã giải phóng điểm nghẽn về thể chế cho KHCN, đổi mới sáng tạo cất cánh; nhiều vấn được xem là “rào cản” đã cơ bản được tháo bỏ.
Đổi mới trong tư duy quản trị KHCN, dịch chuyển từ quản lý sang kiến tạo, từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm theo kết quả”, chấp nhận rủi ro khoa học, cho phép đầu tư trực tiếp vào sản phẩm, thay vì bám theo đơn giá, định mức thực hiện các nhiệm vụ KHCN trước đây; đồng thời yêu cầu nghiên cứu phải gắn với thị trường. Trục chủ trương này đã được chỉ ra rất rõ trong Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Nghị quyết 71 của Chính phủ về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, được cụ thể hóa thành văn bản quy phạm pháp luật.
Hoạt động quản lý tài sản trí tuệ đang chuyển từ “bảo hộ” sang khai thác thương mại hóa, với quy trình nhanh hơn, thuận lợi hơn và trao quyền chủ động cho tổ chức và nhà khoa học, để đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống.
Từ đó, có thể khẳng định điểm nghẽn lớn nhất để phát triển KHCN hiện nay không còn là thị trường hay cơ chế, mà là tinh thần tiên phong, sự sẵn sàng và chuyên nghiệp của cộng đồng khoa học; là chất lượng nguồn nhân lực, năng lực thích ứng và khát vọng làm chủ công nghệ và đặc biệt là năng lực tạo ra sản phẩm thực tiễn, có ích cho cộng đồng. Khi chủ trương, cơ chế đã được tháo gỡ, thị trường và doanh nghiệp đã vào cuộc, thì trách nhiệm của các tổ chức nghiên cứu và nhà khoa học là tái cấu trúc hoạt động nghiên cứu, nâng năng lực thực thi để tạo ra sản phẩm nhanh hơn, tốt hơn, đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Những chuyển động nền tảng trên mở ra cơ hội rất lớn cho KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Trường Đại học GTVT cất cánh; đồng thời cũng đặt áp lực cạnh tranh rất khốc liệt trong khối các trường đại học kỹ thuật hàng đầu. Cơ hội và nền tảng phát triển KHCN đã mở rộng cho tất cả các tổ chức, cá nhân, kể cả các tổ chức KHCN ngoài công lập, dù là trường đại học có uy tín và truyền thống mạnh mẽ, nếu không thực sự vào cuộc bằng tất cả nhiệt tâm và trách nhiệm để khai phóng tiềm lực KHCN, PGS. TS Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh.
Hơn bao giờ hết, tinh thần “tiên phong, chất lượng, trách nhiệm và thích ứng” đây là các giá trị cốt lõi đã được khẳng định của Nhà trường trong hơn 80 năm xây dựng và trưởng thành, cần được thể hiện đầy đủ và tích cực giai đoạn phát triển mới khi nghiên cứu phải gắn liền với đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và chuyển đổi số và phải tạo giá trị thực.
Hoạt động KHCN đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2022 - 2025 của Trường Đại học GTVT đạt kết quả đáng tự hào, góp phần nâng cao vị thế và uy tín. Nhà trường được công nhận là trường đại học trọng điểm quốc gia; cơ sở giáo dục đại học dẫn dắt mạng lưới đào tạo xuất sắc công nghệ 4.0; nằm trong 18 trường được đầu tư đào tạo Chip bán dẫn
Bên cạnh đó, công bố quốc tế đạt được kết quả ấn tượng, với tổng số bài báo WoS 623 bài, tỷ lệ năm 2025 là 0,4 bài WoS, Scopus/giảng viên; tốc độ tăng trưởng công bố quốc tế từ 10 đến 12%/năm. Đây là cơ sở giáo dục đại học có số lượng bài báo chuẩn quốc tế nhiều nhất vượt qua các trường công lập cùng lĩnh vực. Thời gian qua, Trường Đại học GTVT đã triển khai 17 đề tài cấp trọng điểm; 5 đề tài/năm của Quỹ Nafosted và học bổng tiến sỹ của Quỹ VinIF, hợp tác R&D với các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Đồng thời, Trường Đại học GTVT thực hiện 01 chương trình KHCN trọng điểm về đường sắt tốc độ cao; 02 nhiệm vụ KHCN cấp quốc gia; 09 đề tài cấp Bộ GD&ĐT. Hoạt động đăng ký sở hữu trí tuệ thu được kết quả phấn khởi với 31 kết quả đăng ký, tăng trưởng ổn định; chuyển giao nhiều công nghệ áp vào thực tiễn như: Công nghệ trộn trực tiếp phụ gia SBS tại trạm trộn bê tông nhựa nóng; xử lý vệt hằn bánh xe trên mặt đường nhựa; sửa chữa mặt cầu Thăng Long bằng vật liệu mới…
Hoạt động quản trị KHCN được đổi mới theo hướng hiện đại, từng bước số hóa, minh bạch, hoàn thiện thể chế nội bộ, chuẩn hóa quy trình và tiến đến quản trị dựa trên dữ liệu.
Các nhóm nghiên cứu bước đầu hình thành, có mục tiêu dài hạn, được Nhà trường quan tâm đầu tư phát triển và bước đầu có những kết quả nghiên cứu đáng ghi nhận. Hai nhóm nghiên cứu đã có những báo cáo sản phẩm bước đầu với TP Hà Nội và một số nghiên cứu đã được TP Hà Nội đặt hàng, đầu tư đưa vào danh mục thử nghiệm có kiểm soát trong kế hoạch KHCN năm 2026.
Tính chủ động trong tiếp cận, khai thác các nguồn lực nghiên cứu khoa học tăng, giúp mở rộng các nguồn lực nghiên cứu của Nhà trường. Thời gian qua, Trường Đại học GTVT đã tiếp cận các nguồn lực nghiên cứu từ Bộ Xây dựng, Bộ KHCN, TP Hà Nội, từ các tổ chức quốc tế và từ khối doanh nghiệp. Đặc biệt, Nhà trường đã xây dựng được nhiều phòng thí nghiệm, nhận được nhiều tài trợ nghiên cứu và hợp đồng chuyển giao công nghệ từ doanh nghiệp.
Mô hình hợp tác “ba nhà mở rộng” tiếp tục hoàn thiện, giúp bước đầu hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nhà trường, hợp tác doanh nghiệp trong mạng lưới trung tâm đào tạo xuất sắc về công nghệ 4.0 trong lĩnh vực hạ tầng giao thông tiên tiến, thông minh do Trường Đại học GTVT dẫn dắt bắt đầu đi vào thực chất.
Nhằm đẩy mạnh hoạt động, KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn tới, PGS. TS Nguyễn Văn Hùng nhấn mạnh, trên cơ sở nền tảng phát triển và tiềm lực sẵn có, nhà trường sẽ tiếp tục hoàn thiện công tác quản trị KHCN theo định hướng rõ mục tiêu, rõ kết quả và ưu tiên các sản phẩm thực tiễn, có tính ứng dụng; đặc biệt trong các định hướng KHCN mũi nhọn; đồng thời thúc quá trình thương mại hóa sản phẩm KHCN để tạo thêm nguồn lực nghiên cứu. Trên tinh thần đó, các nhiệm vụ trọng tâm phát triển KHCN của Trường Đại học GTVT thời gian tới với các định hướng sau.
Tiếp tục thực hiện tốt vai trò dẫn dắt của Trường Đại học GTVT trong lĩnh vực KHCN ưu tiên, có thể mạnh, đã được nhà nước, doanh nghiệp đầu tư trọng điểm như: Đường sắt hiện đại, đô thị và giao thông thông minh, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, phát triển bền vững trong GTVT.
Tiếp tục nâng cấp, hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nhà trường, tiến đến mở rộng ra thành hệ sinh thái chung của cộng đồng KHCN trong lĩnh vực GTVT theo các định hướng cơ bản: Đầu tư hoàn thiện hạ tầng nghiên cứu, đầu tư, xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh; khai thác hợp lý và minh bạch nguồn lực KHCN từ nhà nước và doanh nghiệp và các bên cùng có lợi theo mô hình ba nhà mở rộng; rút ngắn chu kỳ nghiên cứu, chuyển giao các sản phẩm KHCN còn tối đa 3 năm để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Gắn kết chặt chẽ giữa KHCN, chuyển đổi số với công tác đào tạo để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực theo tinh thần Nghị quyết 71/NQ-TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị. Chuyển đổi số trong công tác quản trị, từ đó làm tốt công tác dự báo, xây dựng các bài toán lớn về KHCN theo từng thời kỳ, từng giai đoạn, từng lĩnh vực một cách rõ ràng, có căn cứ; làm cơ sở để chuẩn bị nguồn lực xây dựng, chuẩn bị nguồn lực nghiên cứu quy mô và chất lượng cao. Xây dựng cổng thông tin thị trường KHCN của Trường Đại học GTVT để đưa sản phẩm KHCN đến gần với xã hội.
Những kết quả giai đoạn 2022 - 2025 là thành quả của nỗ lực bền bỉ của đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhà khoa học và là kết quả của sự đồng hành từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, đối tác. Sự hợp tác chân thành và hiệu quả của các doanh nghiệp đối tác với sự phát triển KHCN với Nhà trường trong giai đoạn vừa qua. Từ đây đã xây dựng mối quan hệ hợp tác ba nhà: Nhà nước - Nhà trường - Nhà doanh nghiệp không chỉ đơn lẻ theo từng nhiệm vụ cụ thể, mà là sự hợp tác mang tính chiến lược, lâu dài và có chiều sâu, hướng đến việc tạo ra các giá trị thực, đạt tầm vóc, thực sự có ích cho tất cả các bên và cho xã hội.
Cũng tại Hội nghị, nhiều tham luận khoa học được trình bày, chia sẻ kinh nghiệm trong phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo đến từ các trường đại học bạn, đơn vị quản lý nhà nước, doanh nghiệp như: Những chính sách mới về sở hữu trí tuệ nhằm bảo hộ và khai thác hiệu quả quyền sở hữu trí tuệ của các nhà khoa học Việt Nam của tác giả Nguyễn Ngọc Chiến - Phòng Pháp chế và chính sách (Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ KHCN); Chính sách khai thác các nguồn lực để đẩy mạnh các sản phẩm KHCN, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ vào thực tiễn của PGS. TS Phạm Tấn Thi - Trưởng Phòng KHCN (Trường Đại học Bách khoa - Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh); Kết quả và kế hoạch hợp tác với các cở sở đào tạo trong phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ của TS Vũ Bá Thao - Viện trưởng Viện Nghiên cứu và phát triển (FECON) thuộc Công ty Cổ phần FECON; Nhu cầu hợp tác với Trường Đại học GTVT trong phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu về chuyển giao công nghệ của tác giả Trần Huy Tuấn - Trưởng phòng Quản lý chất lượng và nghiên cứu phát triển (Tổng công ty Tư vấn thiết kế GTVT)…
