Chiều 25/7, tại Hà Nội, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức phiên họp thẩm tra sơ bộ dự án Luật Nhà ở (sửa đổi). Việc sửa đổi nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thực tiễn, hoàn thiện chính sách NƠXH, minh bạch thị trường BĐS và bảo đảm tính thống nhất pháp luật. 
Theo Tờ trình do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh trình bày, sau gần hai năm thi hành, Luật Nhà ở năm 2023 đã thúc đẩy phát triển nhà ở, tăng tính minh bạch và tạo sự thống nhất với pháp luật về đầu tư, đất đai, quy hoạch.
Dù vậy, quá trình triển khai xuất hiện bất cập cần sửa đổi để phù hợp với yêu cầu kinh tế - xã hội, mô hình chính quyền địa phương hai cấp và những thay đổi của pháp luật liên quan.
Dự thảo Luật mới thiết kế gồm 13 chương, 145 điều, giảm 53 điều so với hiện hành. Nội dung tập trung vào 6 nhóm chính sách lớn từ phát triển, sở hữu, tài chính, đến giao dịch nhà ở. Đáng chú ý, dự thảo đẩy mạnh phân cấp cho địa phương, đơn giản hóa hồ sơ, không làm phát sinh thủ tục hành chính mới.
Điểm nhấn của dự thảo là định hướng ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê bằng việc dành một chương riêng điều chỉnh loại hình này, đi kèm đề xuất xây dựng Quỹ nhà ở tại địa phương.
Cùng với đó, chính sách NƠXH được hoàn thiện thông qua việc luật hóa các cơ chế đặc thù đã qua kiểm nghiệm thực tiễn, gắn với yêu cầu kiểm soát chặt chẽ việc mua bán, cho thuê, thuê mua nhằm hạn chế tình trạng trục lợi NƠXH. Dự thảo cũng bổ sung chính sách nhà ở thương mại giá phù hợp, chung cư có thời hạn và quản lý các loại hình BĐS lưu trú.
Trình bày báo cáo thẩm tra, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Tống Thị Hạnh tán thành sự cần thiết sửa Luật nhưng nhấn mạnh đây là dự án luật phức tạp, tác động lớn đến người dân và doanh nghiệp BĐS.
Do đó, bà Hạnh đề nghị làm rõ tiêu chí xác định “giá phù hợp” của nhà ở thương mại, tránh giao thoa đối tượng, cơ chế ưu đãi với NƠXH và nhà ở thương mại thông thường.
Đối với nhà cho thuê, cơ quan thẩm tra yêu cầu phân định rõ với NƠXH, nhà ở thương mại và nhà nhiều căn hộ của cá nhân. Việc đưa các loại hình BĐS như căn hộ du lịch, văn phòng lưu trú, biệt thự du lịch vào phạm vi điều chỉnh cũng cần cân nhắc kỹ. Nếu quản lý như nhà ở, các loại hình dịch vụ lưu trú này có thể bị sử dụng sai mục đích, hình thành "đơn vị ở", gây áp lực lớn lên hạ tầng.
Tại phiên họp, nhiều đại biểu yêu cầu xử lý dứt điểm bất cập trong quản lý nhà chung cư. Dự thảo cần bổ sung cơ chế kiểm soát Ban quản trị, minh bạch kinh phí bảo trì và phần sở hữu chung - riêng để hạn chế tranh chấp.
Việc tháo gỡ khó khăn về huy động vốn, thế chấp, giải chấp BĐS cho chủ đầu tư phải đi đôi với bảo vệ người mua nhà, nhất là khi dự án đình trệ. Ngoài ra, quy định sở hữu BĐS của người nước ngoài cần được rà soát để bảo đảm an ninh quốc phòng và khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.
Kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đánh giá cao nỗ lực của cơ quan soạn thảo. Khẳng định sửa đổi Luật Nhà ở là đòi hỏi cấp thiết nhưng mang yếu tố nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến thị trường BĐS, Chủ nhiệm Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ lưỡng.
Đặc biệt, cần tính toán thời điểm trình Quốc hội bảo đảm đồng bộ với dự án Luật Đất đai và Luật Kinh doanh BĐS, khẩn trương tiếp thu để hồ sơ đạt chất lượng tối ưu nhất.
