Dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) lần này đã thể chế hóa nhiều định hướng lớn của Đảng và Nhà nước theo hướng “luật khung, luật ống”, giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung thường xuyên biến động. 
Tập trung sửa đổi toàn diện
Chiều 16/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp tục Phiên họp thứ 50, cho ý kiến về dự án Luật Xây dựng (sửa đổi).
Theo Tờ trình của Chính phủ do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng trình bày, Luật Xây dựng năm 2014 đã điều chỉnh toàn diện các hoạt động quy hoạch và đầu tư xây dựng, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Tuy nhiên, sau hơn 10 năm thực hiện, nhiều quy định đã bộc lộ hạn chế, phát sinh yêu cầu mới về cải cách thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cũng như phù hợp với tổ chức bộ máy hành chính nhà nước và chính quyền địa phương hai cấp.
Theo đó, dự thảo Luật Xây dựng (sửa đổi) được thiết kế gồm 8 Chương, 97 Điều, giảm 71 Điều so với Luật hiện hành. Dự thảo Luật kế thừa những quy định đã được kiểm nghiệm hiệu quả, đồng thời tập trung sửa đổi 4 nhóm vấn đề lớn: (i) Đổi mới phương thức, nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng;(ii) Phân định rõ quyền hạn, trách nhiệm giữa các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng; (iii) Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; (iv) Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và đánh giá tác động thủ tục hành chính.
Bảo đảm đồng bộ pháp luật
Báo cáo thẩm tra dự thảo Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải trình bày cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Xây dựng.
Về tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất, các nội dung của dự thảo Luật được đánh giá là phù hợp với Hiến pháp năm 2013 và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Tuy nhiên, cần tiếp tục rà soát, đối chiếu với các Luật đang được sửa đổi, bổ sung hoặc thông qua tại Kỳ họp thứ 10, nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Báo cáo thẩm tra cũng ghi nhận dự thảo Luật đã thể chế hóa nhiều định hướng lớn của Đảng và Nhà nước, theo hướng “luật khung, luật ống”, giao Chính phủ quy định chi tiết các nội dung thường xuyên biến động.
Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cần đánh giá kỹ hơn mức độ thể chế hóa các chủ trương về phát triển đô thị bền vững, nâng cao năng suất lao động ngành Xây dựng, huy động nguồn lực xã hội trong đầu tư hạ tầng kỹ thuật - xã hội.
Đồng thời, cần bám sát tinh thần của “Bộ tứ Nghị quyết trụ cột”, bảo đảm dự thảo Luật tuân thủ đầy đủ Quy định số 178-QĐ/TW ngày 27/6/2024 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật.
Tăng tính khả thi và minh bạch
Về tính khả thi, Thường trực Ủy ban nhận định, các quy định trong dự thảo nhìn chung đủ điều kiện triển khai trên thực tế. Tuy nhiên, việc giao nhiều cơ quan ban hành văn bản quy định chi tiết có thể dẫn đến chồng chéo, mâu thuẫn trong quá trình thực hiện, nhất là giữa các lĩnh vực đất đai, đầu tư, viễn thông, hạ tầng kỹ thuật, quản lý chất lượng công trình... Do đó, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo và văn bản hướng dẫn để bảo đảm tính thống nhất, khả thi.
Ngoài ra, Thường trực Ủy ban đã cho ý kiến cụ thể về một số nhóm nội dung: (i) Quản lý dự án đầu tư xây dựng (Điều 16 - 34, Chương II); (ii) Giấy phép xây dựng (Điều 43 - 46, Chương III); (iii) Xây dựng công trình (Điều 47 - 71, Chương IV); (iv) Chi phí đầu tư và hợp đồng xây dựng (Điều 72 - 86, Chương V); (v) Trách nhiệm quản lý của cơ quan nhà nước (Điều 90 - 94, Chương VII).
Tại phiên họp, các đại biểu Quốc hội thống nhất cao với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, đồng thời cho ý kiến về các vấn đề trọng tâm như: cấp phép xây dựng, quản lý dự án đầu tư xây dựng, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng... nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch hóa hoạt động xây dựng trong giai đoạn mới.
