Vào lúc 8h00 ngày thứ Bảy, 27/9/2025, Tạp chí Xây dựng tổ chức Hội thảo khoa học về kỹ thuật đường sắt với chủ đề: “Giải pháp cầu cạn cho đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao”. 
Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Đây là công trình hạ tầng chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối vợi sự phát triển kinh tế - xã hội, kết nối vùng miền và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Ngày 30/11/2024, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 172/2024/QH15 về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; ngày 23/4/2025, Chính phủ đã có Kế hoạch triển khai Nghị quyết số 172/2024/QH15 để bảo đảm khởi công Dự án trước ngày 31/12/2026.
Trong đó, giải pháp cầu cạn - kết cấu quan trọng bảo đảm tốc độ, an toàn và tính kinh tế của cả hệ thống - là một trọng tâm cần được làm rõ.
Nhằm góp phần làm rõ các luận cứ khoa học và thực tiễn, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế, Tạp chí Xây dựng tổ chức Hội thảo khoa học về kỹ thuật đường sắt với chủ đề: “Giải pháp cầu cạn cho đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao”, vào lúc 8h00 ngày thứ Bảy, 27/9/2025.
Hội thảo quy tụ nhiều báo cáo chuyên sâu, tập trung vào những vấn đề kỹ thuật then chốt trong thiết kế và thi công cầu cạn phục vụ đường sắt đô thị (Metro) và đường sắt tốc độ cao (HSR). Mỗi tham luận đều phản ánh góc nhìn thực tiễn, đồng thời gợi mở các giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam như: (1) So sánh tải trọng tác động lên kết cấu hạ tầng cầu cạn giữa ĐSĐT, ĐSTĐC của diễn giả Lê Thanh Liêm - Chuyên gia cao cấp, Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1); (2) Ứng dụng công nghệ lắp hẫng trong phát triển Metro bền vững của diễn giả Bùi Thanh Xuân - Trưởng Phòng Xây dựng, Công ty TNHH VSL Việt Nam; (3) Giải pháp cầu cạn cho Metro line 3 Hà Nội (Nhổn - Hà Nội) của diễn giả Nguyễn Võ Tuấn Đạt - Phó trưởng Phòng Kỹ thuật thẩm định, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB); (4) Đề xuất giải pháp khung lắp ghép không gối cầu cho ĐSĐT và ĐSCT của diễn giả Nguyễn Trọng Nghĩa - Giám đốc công nghệ, Công ty CP Tư vấn đầu tư xây dựng Công trình giao thông 1 (TECCO1); (5) Các lưu ý thiết kế, thi công và nghiệm thu gối cầu cho cầu cạn ĐSĐT, ĐSTĐC phục vụ quá trình duy tu, bảo dưỡng và sửa chữa/thay thế sau này của diễn giả Ngô Đức Vang - Chủ tịch HĐQT, TGĐ Công ty CP Đầu tư và xây dựng Tín Thịnh; (6) Kết cấu thép tiên tiến cho công trình cầu cạn, cầu ĐSĐT, ĐSTĐC của diễn giả Nguyễn Nhật Tuấn - Trưởng phòng Kỹ thuật, Công Ty TNHH Nippon Steel Việt Nam; (7) Phát triển cầu cạn đường sắt tại Malaysia của diễn giả Cheng Fan Chuen - YTL Construction.
Trước hết, báo cáo của Tổng công ty Xây dựng số 1 (CC1) phân tích sự khác biệt về tải trọng tác động lên cầu cạn giữa Metro và HSR. Các thông số về tải trọng trục, vận tốc, tần suất khai thác được đối chiếu định lượng, cho thấy Metro có tải trọng nhỏ nhưng tần suất cao, trong khi HSR chịu tải trọng và tốc độ lớn hơn nhiều. Từ đó, báo cáo nhấn mạnh nhu cầu phải có tiêu chuẩn thiết kế riêng cho từng loại hình, nhất là ở các hạng mục kết cấu nhịp, gối cầu, khe co giãn và móng cọc.
Báo cáo của VSL Việt Nam giới thiệu công nghệ lắp hẫng (span-by-span, match casting) đã áp dụng cho tuyến Metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên). Phương pháp này cho phép thi công nhanh, an toàn, đảm bảo chất lượng đồng đều nhờ các phân đoạn đúc sẵn và dàn lao chuyên dụng. Thực tiễn từ dự án Metro TP.HCM là minh chứng cho tính khả thi, đồng thời mở ra khả năng nhân rộng cho các tuyến khác.
Tiếp đó, tham luận của TECCO1 phối hợp cùng các chuyên gia quốc tế nhấn mạnh giải pháp thiết kế và xây dựng cầu khung lắp ghép không gối cầu. Công nghệ này giúp giảm vật liệu, hạ phát thải carbon 20 - 30%, tiết kiệm chi phí đầu tư, đồng thời hạn chế chi phí bảo trì suốt vòng đời công trình. Đây là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu xây dựng xanh và phát triển bền vững.
Một chủ đề quan trọng khác đến từ Công ty Tín Thịnh, chia sẻ kinh nghiệm hơn 25 năm thi công và thay thế gối cầu. Tham luận chỉ rõ vai trò then chốt của gối cầu trong truyền tải trọng, giảm chấn và bảo đảm tuổi thọ công trình. Các tình huống thực tế tại Metro Nhổn - Ga Hà Nội, hay Bến Thành - Suối Tiên được phân tích, rút ra bài học thiết kế và thi công nhằm tránh sự cố.
Ngoài ra, Nippon Steel Việt Nam giới thiệu công nghệ kết cấu thép tiên tiến, đặc biệt là thép chịu thời tiết, thép chống ăn mòn và các giải pháp móng cọc hiện đại. Các vật liệu này đã được ứng dụng rộng rãi tại Nhật Bản và nhiều quốc gia, mang lại lợi thế về độ bền, giảm chi phí bảo trì và phù hợp cho cầu vượt sông, cầu nhịp lớn.
Cuối cùng, YTL Construction (Malaysia) trình bày kinh nghiệm triển khai cầu cạn trong các dự án đường sắt tại Malaysia như tuyến đôi điện khí hóa Gemas - Johor Bahru và mạng lưới MRT Kuala Lumpur. Các ví dụ này cho thấy khả năng tích hợp nhiều loại hình công trình cầu cạn, từ thi công đúc hẫng cân bằng đến lắp ghép phân đoạn, có thể tham khảo cho các dự án HSR và Metro tại Việt Nam.
Nhìn chung, các tham luận đã bao quát từ khía cạnh tải trọng, vật liệu, công nghệ thi công cho tới kinh nghiệm thực tiễn và xu hướng phát triển xanh. Đây là cơ sở quan trọng để Việt Nam lựa chọn, áp dụng giải pháp phù hợp, bảo đảm an toàn - hiệu quả - bền vững cho các dự án đường sắt trọng điểm trong thời gian tới.
Tạp chí Xây dựng xin trân trọng kính mời các tổ chức, cá nhân tham dự Hội thảo trực tuyến trên phần mềm WEBEX. ID cuộc họp: 2512 037 6555, MK: 27092025. Link vào phòng Hội thảo: https://vnmoc.webex.com/vnmoc/j.php?MTID=m5ee6ef11bd5d7426d4a5d7e356efb85b.
Link tài liệu Hội thảo: https://drive.google.com/drive/folders/1RaiaUKQvjzGQegMZTDVIn-Mj32pMMBf0
Link video Hội thảo: https://drive.google.com/file/d/1ZtNhWyK00u_kXIwYXmXYLbKLBmUX-p25/view?usp=sharing
Thông tin chi tiết vui lòng liên hệ: Ms Cao Thị Thanh Nga, số điện thoại/Zalo: 0966109397, email: webinartapchixaydung@gmail.com. Vui lòng liên hệ qua zalo, không gọi điện trực tiếp, trong lúc diễn ra Hội thảo.
