Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&CN chủ trì, cùng Bộ Xây dựng và các Bộ, cơ quan liên quan, khẩn trương hoàn thiện bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn Việt Nam về đường sắt tốc độ cao trên cơ sở tham khảo, kế thừa, tiếp thu các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc tế. Ngày 30/8, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ để rà soát, tiếp tục thúc đẩy triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Tại cuộc họp, Bộ Xây dựng, Bộ KH&CN đã báo cáo, các đại biểu đã cho ý kiến về tình hình thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao trong xây dựng, ban hành, công bố bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn, quy trình, quy định về đường sắt tốc độ cao.
Kết luận cuộc họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính ghi nhận các cơ quan đã có nhiều nỗ lực, cố gắng trong thực hiện nhiệm vụ được giao, đến nay bộ tiêu chuẩn, quy chuẩn liên quan đã định hình cơ bản, nhưng so với chỉ đạo xuyên suốt của Thủ tướng Chính phủ tại các văn bản chỉ đạo thì chưa đạt yêu cầu.
Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&CN chủ trì, cùng Bộ Xây dựng và các Bộ, cơ quan liên quan, căn cứ luật pháp và tình hình Việt Nam, thông lệ quốc tế và các tiêu chuẩn ISO, khẩn trương hoàn thiện bộ quy chuẩn, tiêu chuẩn Việt Nam trên cơ sở tham khảo, kế thừa, tiếp thu các tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc tế; công bố theo thẩm quyền và quy định, nếu vượt thẩm quyền thì báo cáo cấp có thẩm quyền.
Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã cho phép đầu tư dự án với tốc độ thiết kế tối đa 160 km/h, Thủ tướng chỉ đạo các cơ quan nghiên cứu, đề xuất lựa chọn công nghệ phù hợp nhất, hiệu quả nhất và xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn theo công nghệ đó.
Tương tự, với Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, chủ trương của Trung ương, Bộ Chính trị và Nghị quyết của Quốc hội đã xác định tốc độ thiết kế 350 km/h, Thủ tướng yêu cầu các cơ quan nghiên cứu lựa chọn công nghệ phù hợp nhất, hiệu quả nhất và xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn theo công nghệ đó.
Thủ tướng cũng yêu cầu các cơ quan công bố công khai các quy chuẩn, tiêu chuẩn nói trên để áp dụng cho các dự án, triển khai đầu tư, kêu gọi đầu tư theo các hình thức đầu tư công, đầu tư PPP và các hình thức đầu tư sử dụng nguồn vốn hợp pháp khác; từ nay đến tháng 10/2025 cần hoàn thành việc công bố các tiêu chuẩn, quy chuẩn để khẩn trương triển khai các bước công việc tiếp theo.
Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tiếp tục trực tiếp chỉ đạo công tác này.
Ông Lê Trung Thành - Vụ trưởng Vụ KHCNMT&VLXD (Bộ Xây dựng) cho biết, việc xây dựng quy chuẩn kỹ thuật và tiêu chuẩn về đường sắt tốc độ cao được thực hiện theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
Trong lĩnh vực đường sắt, Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng) đã xây dựng và công bố 11 quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) cùng 130 TCVN có thể áp dụng cho một số hạng mục liên quan đến đường sắt tốc độ cao, đường sắt điện khí hóa và đường sắt đô thị. Các lĩnh vực đã được bao phủ bao gồm công trình, phương tiện, thông tin tín hiệu và điều khiển, điện, sức kéo.
Đặc biệt với đường sắt tốc độ cao là loại hình mới, các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành chủ yếu tập trung vào phần kết cấu hạ tầng giao thông. Tính đến thời điểm hiện tại, Việt Nam đã công bố được 81 TCVN dùng cho các công trình kết cấu hạ tầng.
Bên cạnh đó, đang có 36 dự thảo TCVN tiếp tục được xây dựng trên cơ sở tham khảo tiêu chuẩn châu Âu và các tiêu chuẩn quốc tế có thể áp dụng tại Việt Nam. Nếu được thông qua, tổng số tiêu chuẩn Việt Nam có thể áp dụng cho đường sắt tốc độ cao sẽ lên tới 117 TCVN.
