Thủ tướng giao Bộ Xây dựng hoàn thiện Nghị quyết thí điểm về cơ chế đặc thù trong đầu tư kết cấu hạ tầng đường sắt, gửi Bộ Tư pháp thẩm định, đảm bảo trình Quốc hội tại kỳ họp ngày 05/5/2025. Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 213/TB-VPCP ngày 04/5/2025 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng BCĐ tại Phiên họp thứ hai BCĐ các công trình, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt.
Theo đó, Thủ tướng ghi nhận nỗ lực của các Bộ, ngành và địa phương, đồng thời biểu dương Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp và UBND TP Hải Phòng đã chủ động triển khai nhiệm vụ. Thủ tướng cũng đánh giá cao sự chuẩn bị tài liệu và báo cáo công phu của Bộ Xây dựng trong bối cảnh khối lượng công việc lớn, thời gian chuẩn bị ngắn.
Thủ tướng nhấn mạnh, nhiệm vụ thời gian tới là rất nặng nề, tiến độ yêu cầu gấp, do đó các cơ quan, đặc biệt là Bộ Xây dựng, cần huy động tối đa nguồn lực cho các dự án, rà soát và tăng cường nhân lực từ cơ quan quản lý nhà nước, BQLDA đến đơn vị tư vấn.
Thủ tướng yêu cầu tập trung ba nhóm nhiệm vụ lớn:
Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế chính sách, huy động đa dạng nguồn vốn, gồm ngân sách Trung ương, địa phương, vốn vay, trái phiếu Chính phủ và doanh nghiệp, hợp tác công tư…
Các chính sách cần được cập nhật kịp thời, báo cáo Quốc hội, UBTVQH để phân cấp, cắt giảm thủ tục đầu tư, đồng thời phát triển công nghiệp đường sắt và làm chủ công nghệ phù hợp điều kiện Việt Nam.
Thứ hai, triển khai đồng bộ các dự án trọng điểm như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến kết nối Trung Quốc, tuyến liên vùng kinh tế trọng điểm và đường sắt đô thị.
Công tác giải phóng mặt bằng, thủ tục đầu tư phải được xử lý khẩn trương, ưu tiên lựa chọn hướng tuyến theo nguyên tắc "ngắn nhất, thẳng nhất có thể; qua núi làm hầm; qua sông bắc cầu".
Thứ ba, tăng cường ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả vận hành; áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM), đào tạo nhân lực kỹ thuật cao, huy động doanh nghiệp nhà nước và tư nhân có năng lực tham gia.
“Việt Nam cần tiếp cận, tiếp nhận chuyển giao và làm chủ công nghệ, quản trị thông minh để thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngành đường sắt”, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh.
Thủ tướng yêu cầu các thành viên BCĐ, Bộ, ngành, địa phương phát huy trách nhiệm, phân công rõ ràng, hành động quyết liệt; bám sát định hướng của Đảng, chính sách của Nhà nước, chỉ đạo của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng để đảm bảo tiến độ đồng bộ các dự án.
“Kế hoạch cụ thể đặt ra là khởi công tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng vào cuối năm 2025 và dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam vào cuối năm 2026”, Thông báo nhấn mạnh chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Về các nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng hoàn thiện Nghị quyết thí điểm về cơ chế đặc thù trong đầu tư kết cấu hạ tầng đường sắt, gửi Bộ Tư pháp thẩm định, đảm bảo trình Quốc hội tại kỳ họp ngày 05/5/2025.
Đồng thời, xây dựng Quyết định của Thủ tướng về danh mục hàng hóa, dịch vụ công nghiệp đường sắt và Nghị định quy định tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp thực hiện, hoàn thành trước ngày 15/6/2025.
Bộ Xây dựng cũng được giao phối hợp với Bộ GD&ĐT hoàn thiện Đề án phát triển nguồn nhân lực ngành đường sắt, hoàn thành trong tháng 6/2025; làm việc với các Bộ, Tập đoàn Viettel, VNPT để lựa chọn phương án doanh nghiệp tiếp nhận công nghệ tín hiệu thông tin ngành đường sắt.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng cần hoàn thiện Nghị quyết triển khai Nghị quyết số 188 với Hà Nội và TP.HCM trước ngày 15/5/2025; xây dựng và ban hành hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn cho các dự án đường sắt trong tháng 5/2025.
Bộ Tài chính rà soát nguồn tiết kiệm chi thường xuyên để ưu tiên bố trí vốn cho các dự án, báo cáo Thủ tướng trong tháng 5/2025; tiếp tục xây dựng Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, hoàn thành trong tháng 6/2025.
Bộ NN&MT xây dựng Nghị định về việc sử dụng, hoàn trả rừng phục vụ thi công công trình tạm, hoàn thành trong tháng 6/2025.
Bộ KH&CN đẩy nhanh xây dựng Nghị định phát triển KHCN đường sắt, quy định việc nghiên cứu, nhận chuyển giao công nghệ theo thủ tục rút gọn, hoàn thành trong tháng 5/2025; phối hợp với Bộ Xây dựng ban hành hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn cho các dự án đường sắt trong cùng thời gian.
Bộ Công Thương được giao hoàn thiện Đề án phát triển công nghiệp đường sắt, trình Chính phủ trong tháng 6/2025; chủ trì cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam hướng dẫn chủ đầu tư các dự án điện khí hóa về cấp điện và hệ thống điện cho các tuyến đường sắt.
