Thông tư vừa mới ban hành của Bộ Công Thương phân định rõ hoạt động sạc xe điện như một loại phụ tải kỹ thuật - dịch vụ đặc thù, không gộp chung với điện sinh hoạt, sản xuất hay kinh doanh… 
Không gộp chung với điện sinh hoạt
Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 60/2025/TT-BCT ngày 02/12/2025 quy định về thực hiện giá bán điện, có hiệu lực từ ngày ký. Trong đó, Điều 10 quy định cụ thể về giá bán lẻ điện cho sạc xe điện, được đánh giá có liên quan trực tiếp đến phát triển hạ tầng sạc và thúc đẩy giao thông điện hóa trong đô thị.
Theo khoản 1 Điều 10, giá bán lẻ điện dành cho mục đích sạc xe điện được áp dụng khi bên mua điện sử dụng điện cho các trạm/trụ sạc để cung cấp dịch vụ sạc cho phương tiện giao thông sử dụng điện, bao gồm cả hạ tầng sạc phục vụ vận tải hành khách công cộng như xe bus điện.
Việc thiết lập mục đích sử dụng riêng này cho thấy Nhà nước đã bước đầu phân định rõ hoạt động sạc xe điện như một loại phụ tải kỹ thuật - dịch vụ đặc thù, không gộp chung với điện sinh hoạt, sản xuất hay kinh doanh như trước đây.
Để được áp dụng mức giá điện riêng này, phần điện dùng cho trạm sạc phải được đo đếm độc lập bằng công tơ riêng theo đúng quy định. Nếu không có công tơ riêng, giá bán điện sẽ áp theo mục đích sử dụng điện chính tại địa điểm theo điểm c khoản 3 Điều 3: trạm sạc trong chung cư dùng công tơ sinh hoạt sẽ tính giá sinh hoạt; trạm sạc trong trung tâm thương mại dùng công tơ kinh doanh sẽ tính giá kinh doanh; còn bến xe bus chưa tách công tơ sẽ chịu giá điện sản xuất hoặc công cộng.
Như vậy, nếu không đáp ứng yêu cầu tách đo đếm, trạm sạc sẽ không được hưởng cơ chế giá riêng và chi phí sử dụng điện có thể tăng cao. Quy định này đảm bảo nguyên tắc minh bạch trong quản lý mục đích sử dụng điện, đồng thời hạn chế việc trục lợi chính sách khi điện sạc được hòa chung vào phụ tải khác.
Bên cạnh đó, Thông tư số 60/2025/TT-BCT cũng ban hành cơ chế giá điện theo 3 khung giờ: cao điểm - bình thường - thấp điểm, phân theo cấp điện áp. Quy định này góp phần tối ưu phụ tải hệ thống điện quốc gia trong bối cảnh nhu cầu sạc phương tiện giao thông tăng nhanh, khuyến khích người tiêu dùng sạc vào giờ thấp điểm để giảm áp lực vận hành lưới điện. Đây là bước đi có tính chiến lược trong giai đoạn đầu thúc đẩy chuyển dịch năng lượng trong giao thông đô thị.
Chính quyền địa phương cần kiểm soát trạm sạc tự phát
Việc yêu cầu đo đếm riêng và quản lý đúng mục đích sử dụng điện ngay từ đầu không chỉ là công cụ kiểm soát giá điện, mà còn là biện pháp phòng ngừa rủi ro cho cộng đồng, bảo đảm an toàn công trình và giữ trật tự trong sự phát triển của thị trường sạc xe điện.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều công trình hiện hữu như chung cư và bãi đỗ xe ngầm chưa được thiết kế hệ thống cấp điện và PCCC phù hợp cho hoạt động sạc xe điện, việc triển khai thực hiện quy định trên tại cơ sở vẫn còn đặt ra những yêu cầu mới trong công tác quản lý.
Nếu buông lỏng quản lý, có thể xuất hiện tình trạng tự ý lắp đặt điểm sạc trong tầng hầm chung cư để kinh doanh trái phép, trong khi hạ tầng điện, thoát hiểm và PCCC không đáp ứng yêu cầu. Nguy cơ cháy nổ và mất an toàn cho cư dân vì vậy luôn hiện hữu.
Một điều đáng lưu ý khác là, ngay cả khi không được áp dụng giá điện ưu đãi, một số điểm sạc tự phát vẫn có thể tồn tại do người dùng sẵn sàng trả giá cao để được sạc ngay tại chỗ.
Điều này cho thấy, chỉ quy định về giá điện thôi là chưa đủ để ngăn chặn kinh doanh trạm sạc trong không gian không phù hợp. Do đó, trách nhiệm quản lý vận hành trên thực địa cần được đặt rõ vào chính quyền địa phương - lực lượng trực tiếp kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm trong các công trình dân cư kín.
Chỉ khi kết hợp tốt giữa quy định trung ương và giám sát địa phương thì mới bảo đảm được an toàn và kiểm soát được hoạt động sạc xe điện đúng quy hoạch.
Có thể khẳng định rằng, Điều 10 Thông tư số 60/2025/TT-BCT là cơ sở pháp lý quan trọng thúc đẩy phát triển hạ tầng sạc xe điện, góp phần triển khai mục tiêu giao thông xanh. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, yêu cầu về đo đếm độc lập cần được thực thi nghiêm túc, đi kèm tăng cường trách nhiệm quản lý của địa phương đối với hoạt động trạm sạc trong chung cư và khu dân cư.
Công tác quy hoạch, tiêu chuẩn kỹ thuật và bảo đảm an toàn PCCC cần được hoàn thiện đồng bộ, tạo nền tảng bền vững cho giao thông điện hóa phát triển an toàn và hiện đại trong thời gian tới.
