Nằm ở phía Nam tỉnh Thanh Hóa, Khu kinh tế Nghi Sơn được xem là “trái tim công nghiệp” của Bắc Trung Bộ - nơi hội tụ đồng bộ hạ tầng cảng biển, giao thông và công nghiệp nặng, mở ra hành lang phát triển chiến lược của khu vực và cả nước. 
Gần hai thập kỷ kể từ khi được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập (năm 2006), Khu kinh tế (KKT) Nghi Sơn đã vươn mình trở thành trung tâm công nghiệp, cảng biển chiến lược quốc gia, đóng vai trò hạt nhân trong mạng lưới phát triển vùng.
KKT Nghi Sơn có tổng diện tích hơn 18.600 ha, thuộc thị xã Nghi Sơn cũ. Hạ tầng kỹ thuật trong khu vực được đầu tư đồng bộ với hơn 427 km đường giao thông nội khu, kết nối trực tiếp với các tuyến quốc gia trọng điểm như cao tốc Bắc - Nam phía Đông, QL1A, đường ven biển và tuyến đường sắt Bắc - Nam.
Sự hoàn thiện của các trục giao thông này không chỉ rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa từ KKT ra cảng, mà còn mở rộng khả năng kết nối vùng giữa Thanh Hóa với Nghệ An, Hà Tĩnh và vùng duyên hải Bắc Trung Bộ.
Cảng Nghi Sơn hiện được xác định là cảng biển loại I, có tiềm năng trở thành cảng đặc biệt (loại IA) theo Quy hoạch tổng thể hệ thống cảng biển Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050 (Quyết định số 1579/QĐ-TTg ngày 22/9/2021). Đây là một trong ba cảng tổng hợp quốc gia lớn nhất miền Trung, giữ vai trò “đầu mối giao thương hàng hóa” không chỉ của Thanh Hóa mà còn của cả Bắc Lào, Đông Bắc Thái Lan và các tỉnh Bắc Trung Bộ.
Đến nay, cảng Nghi Sơn có 51 bến và khu bến, trong đó 27 bến đã đưa vào khai thác, bao gồm 15 bến tổng hợp có thể tiếp nhận tàu đến 70.000 tấn, 12 bến chuyên dùng phục vụ các dự án trọng điểm như Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn, Nhà máy Nhiệt điện Nghi Sơn 1 và 2, Xi măng Nghi Sơn, cùng một bến phao nổi SPM có khả năng tiếp nhận tàu tới 320.000 tấn.
Về năng lực thông qua hàng hóa tại cảng Nghi Sơn đã đạt trên 75 triệu tấn/năm; tính từ năm 2021 đến nay, tổng khối lượng hàng hóa thông qua đạt 164,6 triệu tấn, bình quân hơn 41 triệu tấn/năm. Kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa qua cảng giai đoạn 2021 - 2025 đạt khoảng 34,7 tỷ USD, khẳng định vị thế cảng biển công nghiệp - năng lượng hàng đầu khu vực miền Trung.
Cùng với đó, tuyến vận tải container ven biển Hải Phòng - Nghi Sơn chính thức đi vào hoạt động giữa năm 2025 đã mở ra hành lang logistics biển xanh, giúp hàng hóa trong khu vực được trung chuyển trực tiếp đến các cảng lớn phía Bắc và quốc tế mà không phải qua cảng trung gian. Hệ thống kho bãi, ICD, và hạ tầng logistics nội khu cũng đang được mở rộng, tạo tiền đề cho hình thành trung tâm logistics tổng hợp Nghi Sơn trong tương lai gần.
Nhờ hạ tầng đồng bộ, KKT Nghi Sơn hiện là điểm đến hấp dẫn hàng đầu cho các ngành công nghiệp năng lượng, vật liệu, cơ khí và hóa chất. Tính đến cuối quý III/2025, toàn khu kinh tế và các khu công nghiệp Thanh Hóa thu hút hơn 690 dự án còn hiệu lực, trong đó có 75 dự án FDI với tổng vốn đăng ký hơn 14,2 tỷ USD. Riêng trong 9 tháng đầu năm 2025, vốn FDI vào KKT Nghi Sơn đạt gần 450 triệu USD, chiếm gần 70% tổng vốn FDI toàn tỉnh.
Trạm biến áp 220 kV Nghi Sơn đưa vào vận hành cuối năm 2024 bảo đảm nguồn điện ổn định cho khu công nghiệp và cảng. Tuyến đường ven biển Nghi Sơn - Cửa Lò đang dần hoàn thiện, hình thành “vành đai logistics” Nam Thanh Hóa - Bắc Nghệ An.
Song song, các khu công nghiệp Hoàng Long, Lam Sơn - Sao Vàng, Lễ Môn và Bỉm Sơn tạo thành chuỗi giá trị sản xuất liên hoàn, gắn kết bằng hạ tầng giao thông hiện đại, đưa Nghi Sơn trở thành cửa ngõ xuất nhập khẩu hàng hóa trọng điểm của Bắc Trung Bộ.
Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của Thanh Hóa năm 2024 đạt 68.74 điểm, đứng thứ 21 cả nước. Các chỉ số “hạ tầng”, “tiếp cận đất đai”, “chi phí không chính thức” đều cải thiện rõ rệt nhờ vai trò đầu tàu của KKT Nghi Sơn.
Với hạ tầng cảng nước sâu hiện đại, mạng lưới giao thông đa kết nối và môi trường đầu tư ngày càng hoàn thiện, KKT Nghi Sơn đang khẳng định vai trò “điểm nhấn chiến lược” của không gian kinh tế Bắc Trung Bộ - biểu tượng cho sự bứt phá về hạ tầng và năng lực hội nhập của Thanh Hóa trên bản đồ công nghiệp, logistics quốc gia.
