Khung tổ chức thực hiện quản trị rủi ro ngập úng trong phát triển đô thị thông minh

Khung được xây dựng trên cơ sở liên kết sáu nhóm nội dung với hồ sơ thực hiện nhiệm vụ và ba lớp đánh giá, tập trung cụ thể hóa nhiệm vụ cảnh báo và ứng phó. Đóng góp của nghiên cứu tập trung vào cách thức liên kết có thể kiểm chứng giữa dữ liệu đầu vào, trách nhiệm xác nhận, điều kiện ra quyết định, chuyển giao thông tin và hồ sơ thực hiện, phục vụ quản lý nhà nước.
Khung tổ chức thực hiện quản trị rủi ro ngập úng trong phát triển đô thị thông minh
Ảnh minh họa, nguồn: Internet.

1. Đặt vấn đề

Nghị định số 269/2025/NĐ-CP và Thông tư số 03/2026/TT-BXD yêu cầu phát triển đô thị thông minh gắn với dữ liệu, điều hành và đánh giá cấp độ trưởng thành [1, 2]. Quản trị rủi ro ngập úng là lĩnh vực phù hợp để cụ thể hóa phương thức quản lý này.

Theo Báo cáo số 313/BC-BXD, đến năm 2024, các đô thị có khoảng 397 điểm ngập úng, tổng diện tích khoảng 924 ha [3]. Số liệu minh họa quy mô vấn đề, cho thấy ngập úng tiếp tục đặt ra thách thức đối với phát triển đô thị tại Việt Nam.

Quản trị ngập úng là vấn đề liên ngành, gắn với quy hoạch đô thị, tổ chức không gian trữ nước, đầu tư và vận hành hệ thống hạ tầng. Nghiên cứu về Hà Nội nhấn mạnh phục hồi sông, hồ và quản lý theo lưu vực [4].

Các đề án, kế hoạch phát triển đô thị thông minh của TP.HCM, Hà Nội, Cần Thơ, Đà Nẵng, Huế và Hải Phòng đã đưa ra yêu cầu về dữ liệu, giám sát thoát nước hoặc cảnh báo ngập úng [5 - 11]. Vấn đề đặt ra là tổ chức các nhiệm vụ đó thành một quá trình ra quyết định và thực hiện có trách nhiệm rõ ràng.

Bài báo hướng đến ba kết quả: Thứ nhất, đối chiếu yêu cầu trong văn bản quy phạm pháp luật với nhiệm vụ trong các đề án, kế hoạch địa phương; thứ hai, xác định nội dung kế thừa và giới hạn áp dụng của các nghiên cứu đã công bố; thứ ba, đề xuất khung tổ chức thực hiện phục vụ quản lý nhà nước. Trọng tâm là cụ thể hóa các yêu cầu quản trị thành những nhiệm vụ được phân công rõ trách nhiệm, có kết quả và căn cứ kiểm tra rõ ràng, làm cơ sở cho nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo.

2. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

Trong bài báo này, quản trị rủi ro ngập úng được hiểu là quá trình xác lập mục tiêu, thẩm quyền, trách nhiệm và quy tắc phối hợp giữa các chủ thể trong việc sử dụng thông tin, ra quyết định, tổ chức thực hiện và giám sát các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau ngập úng nhằm giảm thiểu rủi ro và hậu quả do ngập úng.

Đô thị thông minh cung cấp thông tin và công cụ hỗ trợ cho quản trị rủi ro ngập úng; tuy nhiên, hiệu quả quản trị còn phụ thuộc vào hạ tầng, thẩm quyền và nguồn lực. Bài báo tập trung cụ thể hóa nhiệm vụ theo chuỗi cảnh báo - hành động; các nhiệm vụ phòng ngừa dài hạn và phục hồi cần được tiếp tục nghiên cứu.

Nghiên cứu sử dụng tổng quan có chủ đích và đối chiếu 20 tài liệu, cập nhật đến ngày 18/09/2026. Các đề án, kế hoạch của sáu thành phố được tác giả tiếp cận từ hồ sơ do các địa phương gửi báo cáo về Cục Phát triển đô thị, Bộ Xây dựng, nơi tác giả công tác.

Các tài liệu khác được thu thập trực tiếp từ cơ quan phát hành, công bố hoặc từ website của cơ quan đó. Bộ tài liệu bằng tiếng Việt và tiếng Anh tập trung vào nhiệm vụ quản trị, điều kiện triển khai và đánh giá. Các nghiên cứu được lựa chọn theo mức độ liên quan đến tổ chức thực hiện, dữ liệu và công cụ hỗ trợ ra quyết định hoặc đánh giá trong quản trị rủi ro ngập úng.

Phạm vi đối chiếu địa phương được xác định theo bộ hồ sơ đã tiếp cận được, không được xem là mẫu đại diện cho tất cả các đô thị Việt Nam. Đối với Huế, cả Đề án và Kế hoạch số 334/KH-UBND đều được sử dụng vì hai văn bản này bổ trợ nhau về định hướng và nhiệm vụ triển khai; với năm địa phương còn lại, chỉ Đề án được sử dụng vì cung cấp nội dung đầy đủ hơn cho việc đối chiếu. Đây không phải tổng quan hệ thống; bộ tài liệu có thể chưa bao quát hết các nghiên cứu có liên quan.

Bài báo phân tích, đối chiếu và hệ thống hóa các yêu cầu, nhiệm vụ quản trị rủi ro ngập úng trong văn bản quản lý, kết hợp với kết quả, đề xuất của các nghiên cứu đã công bố theo sáu nhóm: nhiệm vụ và trách nhiệm; dữ liệu và chia sẻ thông tin; phân tích và kịch bản; quyết định và hành động; nguồn lực và sự tham gia; đánh giá và cập nhật.

Sáu nhóm nội dung này được xác định ban đầu để định hướng việc đối chiếu tài liệu; nội dung cụ thể của từng nhóm được làm rõ dần qua quá trình tổng hợp. Với mỗi nhóm, bài báo chỉ rõ căn cứ, nội dung kế thừa và phần cụ thể hóa thành hồ sơ nhiệm vụ tại Bảng 3.

Việc hệ thống hóa chưa chứng minh tính đầy đủ hoặc hiệu quả của khung đề xuất. Khi phân tích, bài báo phân biệt yêu cầu pháp lý, nhiệm vụ dự kiến, hoạt động được tài liệu báo cáo và kết quả đã được kiểm chứng; tính chính thống của nguồn không thay thế bằng chứng về hiệu quả. Nghiên cứu không bao gồm khảo sát thực địa, so sánh hiệu quả quản trị ngập úng giữa các địa phương hoặc ước lượng tác động nhân quả.

3. Kết quả đối chiếu yêu cầu trong văn bản quy phạm pháp luật với nhiệm vụ trong các đề án, kế hoạch của địa phương

3.1. Từ yêu cầu pháp lý đến nhiệm vụ quản trị

Khoản 4 Điều 33 Nghị định số 269/2025/NĐ-CP yêu cầu kịch bản điều hành liên ngành xác định ngưỡng dữ liệu kích hoạt, phối hợp, trách nhiệm và hành động ứng phó [1]. Chỉ số III.TNM.09.01 của Thông tư số 03/2026/TT-BXD gắn thoát nước bền vững với giám sát, cảnh báo ngập úng, chia sẻ thông tin và công nghệ hỗ trợ kiểm soát rủi ro [2]. Từ các yêu cầu trên, bài báo đề xuất gắn hành động ứng phó với hồ sơ và dữ liệu thực hiện để phục vụ kiểm tra, đánh giá.

Việc đối chiếu hai văn bản cho thấy ba thành phần cần được liên kết, gồm: nhiệm vụ bảo vệ đô thị; dữ liệu và phân tích phục vụ ra quyết định; trách nhiệm thực hiện và đánh giá. Kết quả đối chiếu được sử dụng làm cơ sở so sánh với các đề án, kế hoạch của địa phương tại mục 3.2 và 3.3, không nhằm thiết lập thêm các tiêu chí pháp lý.

3.2. Các hình thức cụ thể hóa tại sáu địa phương

Bảy văn bản đề án, kế hoạch của sáu địa phương đề cập đến các nhiệm vụ quản trị ngập úng với mức độ chi tiết khác nhau, phản ánh mục tiêu và thời kỳ áp dụng của từng văn bản (Bảng 1). Các tài liệu này chưa đủ cơ sở để đánh giá hiệu quả quản trị của từng địa phương.

Bảng 1. Nhiệm vụ liên quan đến ngập úng trong các đề án, kế hoạch của sáu địa phương

Nguồn: Tổng hợp từ [5 - 11]. Bảng thể hiện nhiệm vụ và mốc dự kiến, không phải kết quả đã hoàn thành. AI: trí tuệ nhân tạo;

IoT: Internet vạn vật; IOC: trung tâm giám sát, điều hành thông minh; FRMIS: hệ thống thông tin quản lý rủi ro ngập; 

KH&CN: Khoa học và Công nghệ; NN&MT: Nông nghiệp và Môi trường. 

Trong một địa phương, các nhiệm vụ có thể bao gồm nền tảng dùng chung, nhiệm vụ chuyên ngành và các hoạt động thí điểm có thời hạn, do đó cần bảo đảm liên kết dữ liệu và phân công trách nhiệm rõ ràng giữa các nhiệm vụ.

Đề án Đà Nẵng báo cáo các hoạt động kết nối dữ liệu mưa, mực nước, cảnh báo lũ với IOC; cung cấp thông tin qua Danang SmartCity; xây dựng bản đồ số ngập úng và phần mềm theo dõi sơ tán dân [8]. Tuy nhiên, thông tin này chưa đủ cơ sở để đánh giá độc lập độ chính xác, tính liên tục của hệ thống hoặc hiệu quả giảm thiệt hại.

3.3. Yêu cầu về tổ chức thực hiện rút ra từ kết quả đối chiếu

Đối chiếu yêu cầu tại mục 3.1 với Bảng 1 cho thấy ba mối liên hệ. Về dữ liệu phục vụ ra quyết định, Hà Nội nêu mưa, mực nước, trạng thái bơm/cống và phản ánh người dân [6]; Cần Thơ nêu mưa, triều và nước nội đồng [7]; danh mục này giúp xác định đầu vào, chưa cho biết chất lượng dữ liệu và ngưỡng kích hoạt trong từng sự kiện.

Về phối hợp, Hà Nội có phân công chủ trì và phối hợp; Cần Thơ giao đầu mối FRMIS [7]. Về hành động, Hà Nội điều phối bơm/cống, cứu hộ; Huế có nhiệm vụ thử nghiệm [9]; Hải Phòng định hướng mô phỏng hỗ trợ tiêu thoát nước [11].

Những nội dung trên cho thấy cần làm rõ trách nhiệm xác nhận thông tin, ra quyết định và phản hồi trong từng nhiệm vụ. Yêu cầu này cần được xem xét cùng các vấn đề về hạ tầng, vận hành và phối hợp nêu trong Báo cáo số 313/BC-BXD [3].

Ở khía cạnh khác, đề án Đà Nẵng đã nhận diện hạn chế về chất lượng, cập nhật dữ liệu ngành, hạ tầng công nghệ thông tin và nhân lực [8], nhưng đây là đánh giá chung về chuyển đổi số, không phải kết luận riêng về quản trị ngập úng.

Kết quả đối chiếu xác định cần có sự liên kết dữ liệu, chủ thể, quyết định và hành động trong hồ sơ từng nhiệm vụ. Việc chưa có đủ hồ sơ vận hành trong bộ tài liệu được phân tích không đủ cơ sở kết luận địa phương thiếu quy trình, chưa phối hợp hoặc không đáp ứng yêu cầu pháp lý.

4. Kết quả tổng hợp một số nghiên cứu đã công bố

Từ yêu cầu tại mục 3, bài báo tổng hợp các nghiên cứu đã công bố, từ đó làm rõ nội dung kế thừa, giới hạn áp dụng và hướng phát triển khung tổ chức thực hiện.

Nghiên cứu của Hung V. Ngo và Hau Do tại Lào Cai đề xuất tám chiều quản trị, ghi nhận hạn chế về trách nhiệm giải trình, minh bạch, tích hợp dịch vụ cùng nhu cầu đào tạo [12]. Bài báo kế thừa các khía cạnh đánh giá tổ chức, không suy ra mức giảm ngập.

Nghiên cứu tại Thủ Đức đề xuất khung Intelligent Urban Watershed với chu trình điều khiển và vai trò phê duyệt của con người, đồng thời đề xuất thí điểm, nghiên cứu phối hợp liên ngành và phân tích chi phí - lợi ích [13]. Giá trị kế thừa là liên kết dữ liệu, quyết định và phản hồi; khả năng áp dụng vẫn cần kiểm chứng theo bối cảnh.

Altındaş và cộng sự phân tích sâu 48 nghiên cứu, cho thấy nhiều ứng dụng bản sao số còn ở mức ý tưởng hoặc nguyên mẫu, hạn chế về liên thông dữ liệu và quản trị [14]. Hlal và cộng sự làm rõ khả năng tích hợp quan trắc, mô hình và cảnh báo sớm [15].

Bhanye nhấn mạnh trách nhiệm, sự tham gia và công bằng trong thích ứng ngập úng dựa trên AI [16]. Các nghiên cứu cung cấp cơ sở lựa chọn công cụ và xác định điều kiện về chất lượng, chia sẻ dữ liệu, trách nhiệm sử dụng kết quả và sự tham gia của các bên. 

Bảng 2. Loại nguồn, nội dung kế thừa, giới hạn áp dụng của nghiên cứu và định hướng phát triển của bài báo

Nguồn: Tác giả tổng hợp và đề xuất định hướng phát triển. Loại nguồn giúp xác định cách sử dụng bằng chứng, không phải thang xếp hạng chất lượng nghiên cứu. 

Kinh nghiệm trong và ngoài nước làm rõ các chức năng quản trị: WSUD cung cấp nguyên tắc lồng ghép quản lý nước vào phát triển đô thị [17]; nghiên cứu tại Seoul trên 12 khu vực thoát nước gợi ý xem xét điều kiện thích ứng của cộng đồng [18].

Cơ quan quản lý nước Singapore (PUB) mô tả Hệ thống điều hành lưu vực và mạng lưới sông (CWOS) tại Trung tâm điều hành phối hợp (JOC), hỗ trợ triển khai lực lượng ứng phó [19]. Ngân hàng Thế giới (World Bank) giới thiệu sự kết hợp hạ tầng với FRMIS và nền tảng quy hoạch tại Cần Thơ [20]. Các nguồn cho thấy cần kết hợp hạ tầng, công nghệ số và tổ chức vận hành; chưa đủ thông tin xác định đóng góp riêng của yếu tố công nghệ vào kết quả giảm ngập.

Các tài liệu đã đề cập chu trình phản hồi tại Thủ Đức [13], nhiệm vụ cảnh báo - điều phối tại Hà Nội [6] và các nhóm chỉ số tại Cần Thơ [7]. Kết quả tổng hợp đặt ra yêu cầu cụ thể hóa mối liên hệ giữa những nội dung này trong từng nhiệm vụ quản trị, làm cơ sở đề xuất tại mục 5.

5. Đề xuất khung tổ chức thực hiện quản trị rủi ro ngập úng

5.1. Cụ thể hóa sáu nhóm nội dung đối với từng nhiệm vụ quản lý

Trên cơ sở kết quả đối chiếu và tổng hợp tại mục 3-4, tác giả cụ thể hóa sáu nhóm nội dung thành khung tổ chức thực hiện, gắn với hồ sơ từng nhiệm vụ (Bảng 3). Các nhóm có quan hệ bổ trợ, không phải sáu bước tuần tự.

Hồ sơ làm rõ ai xác nhận kết quả phân tích, kết quả đó phục vụ quyết định nào, ai chịu trách nhiệm thực hiện và phản hồi kết quả. Qua đó, các nội dung được liên kết để theo dõi và kiểm tra quá trình thực hiện nhiệm vụ. 

Bảng 3. Các nhóm nội dung và hồ sơ thực hiện nhiệm vụ quản trị rủi ro ngập úng

Nguồn: Tác giả hệ thống hóa và đề xuất. Các nguồn ở cột đầu hỗ trợ nội dung tương ứng, không có nghĩa từng nguồn đã đề xuất sáu nhóm. 

Hồ sơ ưu tiên kế thừa tài liệu hiện có; khung chưa xác lập ngưỡng kỹ thuật, trọng số hoặc mức đánh giá. 

Đầu mối điều phối đô thị thông minh, đơn vị quản lý thoát nước, chủ quản dữ liệu và cơ quan quyết định ứng phó có thể khác nhau. Cần Thơ giao Sở Xây dựng chủ trì Đề án chung [7], Sở NN&MT chủ trì nhiệm vụ FRMIS [7], trong khi Đà Nẵng gắn cấp, thoát nước với dữ liệu dùng chung và bản sao số môi trường [8]. Vì vậy, hồ sơ nhiệm vụ cần làm rõ quan hệ phối hợp giữa các chủ thể có liên quan trước khi lựa chọn giải pháp số. Việc đầu tư phải gắn với vận hành, bảo trì và cập nhật dữ liệu.

5.2. Tổ chức chuỗi cảnh báo - hành động

Quá trình tổ chức nhiệm vụ gồm:

Xác định nhiệm vụ → kiểm tra dữ liệu → phân tích tình huống → quyết định đúng thẩm quyền → phối hợp hành động → đánh giá, cập nhật.

Quá trình trên bao gồm chuẩn bị, thực hiện và cập nhật nhiệm vụ. Trong đó, chuỗi cảnh báo - hành động được theo dõi theo từng sự kiện. Sáu nhóm tại Bảng 3 tổ chức nội dung hồ sơ. Trách nhiệm và nguồn lực được xem xét xuyên suốt; phản hồi có thể dẫn đến kiểm tra lại dữ liệu hoặc điều chỉnh quyết định.

Bảng 4 minh họa nhiệm vụ cảnh báo ngập gần trường học. Chủ thể được mô tả theo chức năng; cơ quan cụ thể, thẩm quyền, ngưỡng và thời hạn phải xác định theo quy trình địa phương. Đây là minh họa cấu trúc, không phải quy trình đã được phê duyệt hoặc kết quả kiểm chứng. 

Bảng 4. Minh họa liên kết hồ sơ trong cảnh báo ngập gần trường học     

Nguồn: Minh họa từ khung đề xuất; không quy định thay thẩm quyền, ngưỡng hoặc quy trình của địa phương. 

5.3. Phân biệt ba lớp đánh giá

Đề án Cần Thơ phân biệt kết quả đầu ra, hiệu quả và tác động [7]. Kế thừa nguyên tắc phân biệt mức độ kết quả, bài báo đề xuất ba lớp đánh giá đối với từng nhiệm vụ.

Thứ nhất, thực hiện yêu cầu: xem xét việc phân công trách nhiệm, chuẩn bị dữ liệu và nguồn lực, xác lập quy trình.

Thứ hai, chất lượng hoạt động: xem xét độ chính xác, tính đầy đủ và kịp thời của thông tin, chất lượng ra quyết định và phối hợp hành động.

Thứ ba, kết quả đối với đô thị: xem xét mức độ gián đoạn dịch vụ thiết yếu và thiệt hại do ngập. Mỗi lớp cần xác định các chỉ báo phù hợp, hồ sơ làm căn cứ đánh giá và chủ thể chịu trách nhiệm cung cấp thông tin.

Trong phạm vi bài báo, hai chỉ báo khởi đầu được đề xuất cho lớp chất lượng hoạt động.

Thứ nhất, thời gian từ xác nhận cảnh báo đến bắt đầu hành động được đo từ thời điểm hoàn tất xác nhận cảnh báo đến thời điểm bắt đầu thực hiện hành động ứng phó được giao. Khoảng đo không bao gồm thời gian phát hiện, xác nhận cảnh báo hoặc thời gian thực hiện hành động. Nếu có nhiều hành động, thời gian được ghi riêng cho từng hành động; trường hợp chưa bắt đầu hoặc thiếu mốc thời gian được báo cáo riêng.

Thứ hai, tỷ lệ chuyển giao đầy đủ là số lần chuyển giao đáp ứng yêu cầu chia cho tổng số lần phải chuyển giao theo quy trình. Một lần chuyển giao đáp ứng yêu cầu khi có đủ thông tin bắt buộc, xác định rõ người nhận và có xác nhận tiếp nhận. Khi không phát sinh lần phải chuyển giao, chỉ báo không áp dụng; trường hợp thiếu nhật ký được ghi là chưa xác định, báo cáo riêng và xử lý theo quy tắc thống nhất trước khi tính tỷ lệ. Hai chỉ báo cần được xem xét cùng độ chính xác của thông tin và tính phù hợp, đúng thẩm quyền của hành động; hiện chưa được đo kiểm hoặc xác lập ngưỡng đánh giá.

Ba lớp đánh giá không đồng nhất với cấp độ trưởng thành đô thị thông minh tại [2]; hồ sơ đầy đủ không chứng minh kết quả giảm rủi ro. Khung chưa đặt trọng số hoặc điểm tổng hợp. Việc đánh giá kết quả cần xét điều kiện mưa, hạ tầng và các yếu tố liên quan, không quy kết riêng tác động cho công nghệ hoặc quy trình khi thiếu căn cứ.

6. Đóng góp và hướng nghiên cứu chuyên sâu

6.1. Đóng góp và giới hạn của bài báo

Đóng góp của bài báo là đề xuất cấu trúc liên kết và cụ thể hóa yêu cầu quản trị rủi ro ngập úng thành hồ sơ thực hiện từng nhiệm vụ gồm sáu nhóm nội dung, gắn với ba lớp đánh giá. Khung đề xuất kế thừa các nghiên cứu về dữ liệu, mô hình, phối hợp và những nội dung về kịch bản, chỉ số đã được xác định trong các văn bản địa phương.

Phần phát triển tập trung vào trách nhiệm của các chủ thể, điều kiện ra quyết định, thông tin chuyển giao và sản phẩm có thể kiểm tra trong bối cảnh quản lý nhà nước tại Việt Nam. Cơ quan trung ương có thể tham khảo để hướng dẫn mô tả nhiệm vụ và hồ sơ phục vụ kiểm tra; địa phương có thể sử dụng để rà soát sự liên kết giữa đề án, kế hoạch, quy trình vận hành, dữ liệu và nguồn lực. Giá trị sử dụng của khung cần được tiếp tục kiểm chứng trong thực tiễn.

Bài báo được xây dựng trên cơ sở tổng quan có chủ đích và đối chiếu tài liệu, chưa sử dụng dữ liệu vận hành để kiểm chứng khung đề xuất. Các nhiệm vụ và hoạt động được nêu trong đề án, kế hoạch của địa phương giúp nhận diện định hướng và nền tảng triển khai, chưa phải bằng chứng về hiệu quả của khung đề xuất. Vì vậy, bài báo dừng ở việc đề xuất khung tổ chức thực hiện và định hướng kiểm chứng, không đưa ra kết luận chung về hiệu quả quản trị ngập úng thực tế của sáu địa phương.

6.2. Định hướng phạm vi và sản phẩm nghiên cứu tiếp theo

Hướng nghiên cứu tiếp theo là cụ thể hóa và kiểm chứng khung qua chuỗi cảnh báo - hành động tại một hoặc một số đô thị, theo khả năng tiếp cận hồ sơ và dữ liệu. Câu hỏi trọng tâm là cần phân định trách nhiệm, xác định điều kiện kích hoạt và thiết lập cơ chế phản hồi như thế nào để cảnh báo chuyển thành hành động kịp thời. Phạm vi có thể giới hạn ở một lưu vực hoặc khu vực có rủi ro, không nhất thiết bao gồm cả sáu địa phương đã đối chiếu.

Sản phẩm dự kiến gồm quy trình phối hợp, hồ sơ theo sáu nhóm và bộ chỉ báo cho ba lớp đánh giá. Các chỉ báo ưu tiên là thời gian từ xác nhận cảnh báo đến bắt đầu hành động, tỷ lệ chuyển giao đầy đủ theo mục 5.3 và mức độ ghi nhận trách nhiệm. Đánh giá giảm thiệt hại chỉ thực hiện khi có đủ dữ liệu và phương pháp phù hợp.

Phân tích hồ sơ và phỏng vấn các bên liên quan giúp xây dựng, điều chỉnh quy trình trước khi thử nghiệm trong diễn tập hoặc sự kiện phù hợp. Nhật ký dùng đối chiếu quá trình thực hiện và đánh giá chỉ báo; phân biệt kết quả diễn tập với vận hành thực tế. Nghiên cứu tại một đô thị cho phép kiểm chứng sâu quy trình; mở rộng sang một số đô thị giúp xem xét khả năng áp dụng và điều chỉnh theo bối cảnh.

7. Kết luận

Tổng quan và đối chiếu 20 tài liệu làm rõ mối liên hệ giữa yêu cầu quản lý, nhiệm vụ trong đề án, kế hoạch của sáu địa phương và kết quả nghiên cứu có thể kế thừa trong quản trị rủi ro ngập úng. Trên cơ sở đó, bài báo đề xuất khung tổ chức thực hiện gồm sáu nhóm nội dung, gắn với hồ sơ từng nhiệm vụ và ba lớp đánh giá.

Đóng góp của bài báo là cụ thể hóa các nội dung kế thừa thành cấu trúc liên kết có thể kiểm tra giữa dữ liệu đầu vào, trách nhiệm xác nhận, điều kiện ra quyết định, chuyển giao thông tin và hồ sơ thực hiện. Khung cung cấp cơ sở tham khảo cho việc phân công, phối hợp thực hiện và kiểm tra trong quản lý nhà nước về phát triển đô thị thông minh.

Tình huống cảnh báo ngập minh họa cách sử dụng khung, chưa chứng minh hiệu quả thực tế. Khung đề xuất cần được áp dụng thử nghiệm và đánh giá tại một hoặc một số đô thị trước khi kết luận về tính phù hợp, khả thi và hiệu quả.

*Tiêu đề do Tòa soạn đặt - Mời xem file PDF tại đây

TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Chính phủ. Nghị định số 269/2025/NĐ-CP ngày 14/10/2025 về phát triển đô thị thông minh, Hà Nội, 2025.
[2] Bộ Xây dựng. Thông tư số 03/2026/TT-BXD ngày 28/1/2026 hướng dẫn một số điều của Nghị định về phát triển đô thị thông minh, Hà Nội, 2026.
[3] Bộ Xây dựng. Báo cáo số 313/BC-BXD ngày 15/11/2025 về thực trạng ngập úng tại các đô thị, nguyên nhân và định hướng giải pháp chống ngập, Hà Nội, 2025.
[4] Nguyễn Hồng Tiến. Kiểm soát ngập úng và phục hồi các dòng sông ở Hà Nội góp phần tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Tạp chí Cấp thoát nước Việt Nam, số 190, tr. 56-65, 2026.
[5] UBND TP Hồ Chí Minh. Quyết định số 4714/QĐ-UBND ngày 29/7/2026 phê duyệt Đề án phát triển đô thị thông minh tại TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, 2026.
[6] UBND TP Hà Nội. Quyết định số 750/QĐ-UBND ngày 13/2/2026 về việc ban hành Đề án đô thị Hà Nội thông minh, 2026.
[7] UBND TP Cần Thơ. Quyết định số 323/QĐ-UBND ngày 23/1/2026 phê duyệt Đề án phát triển đô thị thông minh TP Cần Thơ giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2040, 2026.
[8] UBND TP Đà Nẵng. Quyết định số 3292/QĐ-UBND ngày 30/12/2025 ban hành Đề án chuyển đổi số góp phần thúc đẩy, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội TP Đà Nẵng giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035, 2025.
[9] UBND TP Huế. Kế hoạch số 334/KH-UBND ngày 12/6/2026 triển khai Đề án phát triển đô thị thông minh TP Huế giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045, 2026.
[10] UBND TP Huế. Quyết định số 465/QĐ-UBND ngày 28/1/2026 phê duyệt Đề án phát triển đô thị thông minh TP Huế giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045, 2026.
[11] UBND TP Hải Phòng. Quyết định số 3007/QĐ-UBND ngày 30/7/2026 phê duyệt Đề án đô thị thông minh TP Hải Phòng, 2026.
[12] Ngo, H. V., Do, H. Flood Risk Management Through Digital Transformation in Connection with Smart Urban Development Management: A Case of Lao Cai City of Vietnam. International Journal of Sustainable Construction Engineering and Technology, vol, 15, no. 3, pp. 40-49, 2024.
[13] Thinh, N. T. P., Quang, C. N. X., Hieu, L. N. The smart city paradox: Flood resilience in the making of Thu Duc City, Viet Nam. City and Environment Interactions, 29, art. 100323, 2026.
[14] Altındaş, G., Dane, G., Baba, A. Urban digital twins and water sensitive urban design: A systematic literature review. Sustainable Cities and Society, 145, art. 107456, 2026.
[15] Hlal, M. et al. Digital Twin Technology for Urban Flood Risk Management: A Systematic Review of Remote Sensing Applications and Early Warning Systems. Remote Sensing, 17, art. 3104, 2025.
[16] Bhanye, J. Flood-tech frontiers: smart but just? A systematic review of AI-driven urban flood adaptation and associated governance challenges. Discover Global Society, 3, art. 59, 2025.
[17] Nguyễn Quốc Thắng. Thiết kế đô thị nhạy cảm với nước (WSUD) - Bài học điều tiết nước và giảm thiểu ngập lụt đô thị. Tạp chí Khoa học Đại học Huế: Kỹ thuật và Công nghệ, vol. 132, no. 2A, tr. 75-92, 2023.
[18] Song, S. M., Park, H. J., Kim, D. H., Lee, S. O. Preliminary Study on the Urban Flood Adaptive Capacity Index. Applied Sciences, 15, art. 9118, 2025.
[19] PUB. Flood Forecasting and Monitoring, 2026. Internet: https://www.pub.gov.sg/Public/KeyInitiatives/Flood-Resilience/Flood-Forecasting-and-Monitoring (truy cập: tháng 8/2026).
[20] World Bank. New Infrastructure Protects Viet Nam’s Mekong Delta City from Chronic Floods, 2025. Internet: https://www.worldbank.org/en/news/feature/2025/08/12/new-infrastructure-protects-viet-nam-s-mekong-delta-city-from-chronic-floods (truy cập: tháng 8/2026).

Bình luận