Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) vừa khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với lốp xe có xuất xứ hoặc nhập khẩu từ Thái Lan và Việt Nam, với cáo buộc khối lượng nhập khẩu tăng đột biến, giá thấp hơn sản phẩm nội khối và gây thiệt hại nặng nề cho ngành sản xuất lốp xe của khối. 
Cục Phòng vệ thương mại - Bộ Công Thương (PVTM) cho biết, Cục Bảo vệ thị trường trong nước của Ủy ban Kinh tế Á - Âu (Cơ quan điều tra phòng vệ thương mại của Liên minh kinh tế Á-Âu - EAEU) đã khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm lốp xe nhập khẩu từ Thái Lan và Việt Nam vào khu vực thị trường Á - Âu.
Sản phẩm bị điều tra là lốp xe tải dùng cho nhiều loại phương tiện hoạt động trên nhiều trục khác nhau như toa xe hàng, xe buýt, xe điện, xe ben, rơ-moóc và sơ-mi rơ-moóc. Đây là lốp và săm hơi bằng cao su, có đường kính vành từ 17.5 đến 24.5 inch. Sản phẩm được phân loại theo mã HS 4011.20.100.0 và 4011.20.900.0.
Nguyên đơn là Liên minh Công ty Belshina, Công ty Omskshina, Công ty Cordiant và Công ty Nizhnekamsk. Ngày khởi xướng điều tra: 07/11/2025.
Theo thông báo khởi xướng của Cơ quan điều tra EAEU, giai đoạn 2022 - 2024, khối lượng hàng hóa nhập khẩu từ Thái Lan và Việt Nam vào EAEU đã tăng gấp 2,6 lần, và tỷ trọng của nhóm hàng này trong tiêu thụ thị trường cũng tăng gấp 2,4 lần.
Trong cùng thời kỳ đó, tỷ lệ giữa khối lượng nhập khẩu từ Thái Lan và Việt Nam so với khối lượng sản xuất hàng hóa trong EAEU trong giai đoạn 2022 - 2024 đã tăng 2,8 lần.
Nguyên đơn cáo buộc thiệt hại như sau: Trong bối cảnh tăng trưởng nhập khẩu từ Thái Lan và Việt Nam với giá trung bình của hàng nhập khẩu thấp hơn giá trung bình của hàng sản xuất trong EAEU (ngoại trừ năm 2023), các chỉ tiêu sản xuất, kinh tế và tài chính của ngành sản xuất nội khối EAEU đã đi xuống trong cả hai giai đoạn 2022 - 2024 và tháng 4/2024 - tháng 3/2025.
Sản lượng sản xuất giảm 6% và 14%, mức độ sử dụng công suất giảm 5% và 6%, tỷ lệ hàng tồn kho cuối kỳ so với sản lượng tăng 15% và 19%, lợi nhuận từ tiêu thụ hàng hóa trên thị trường Liên minh giảm 59% và 78%, tỷ suất lợi nhuận sản xuất hàng hóa tiêu thụ trong Liên minh giảm 68% và 80%, tỷ suất lợi nhuận bán hàng trên thị trường Liên minh giảm 62% và 76%.
Thông báo cũng cho rằng, sản lượng lốp xe tải tại Thái Lan và Việt Nam chủ yếu phục vụ xuất khẩu, trong khi tổng năng lực sản xuất lốp xe tải của hai nước này vượt xa nhu cầu tiêu thụ của thị trường EAEU. Đồng thời cũng cáo buộc các nhà sản xuất lốp xe tải tại Việt Nam còn có kế hoạch đưa vào vận hành các công suất sản xuất mới lên tới 1,4 triệu sản phẩm, giúp tăng đáng kể khả năng xuất khẩu của các nhà cung cấp Việt Nam.
Ngoài ra, nội dung Thông báo cho rằng các quyết định điều tra/áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại gần đây của Mỹ, Brazil, Nam Phi và Ai Cập và điều tra theo Mục 232 - Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962 của Mỹ đối với lốp xe nhập khẩu, trong đó có Thái Lan và Việt Nam có thể khiến kim ngạch xuất khẩu chuyển luồng sang khối thị trường Á - Âu.
Do đó, biên độ bán phá giá cáo buộc mà phía EAEU đưa ra là 24,17% đối với Thái Lan và 19,59% đối với Việt Nam.
Cơ quan điều tra của EAEU cho hay, trong quá trình điều tra, nếu một doanh nghiệp liên quan từ chối cung cấp thông tin, không cung cấp trong thời hạn yêu cầu, hoặc cung cấp thông tin sai lệch và hành vi này cản trở đáng kể quá trình điều tra, Cơ quan điều tra sẽ đưa ra kết luận sơ bộ hoặc cuối cùng (bao gồm kết luận về việc tồn tại hành vi bán phá giá cũng như tình trạng kinh tế - tài chính của ngành sản xuất EAEU) dựa trên thông tin sẵn có bất lợi (AFA), thông thường dẫn tới mức thuế chống bán phá giá cao.
Trước tình hình này, Cục PVTM đã khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp sản xuất-xuất khẩu lốp xe nhanh chóng nắm thông tin, chủ động tham gia để tránh bị liệt vào nhóm “bị đơn bắt buộc” và bị áp thuế cao bất lợi.
Xác định các doanh nghiệp xuất khẩu nhiều nhất trong giai đoạn điều tra (giai đoạn 01/7/2024 - 30/6/2025) để dự đoán các doanh nghiệp được lựa chọn làm bị đơn bắt buộc.
Với ngành sản xuất và xuất khẩu lốp xe từ Việt Nam, vụ điều tra tại EAEU đặt ra thách thức rõ ràng về thị trường xuất khẩu và yêu cầu tăng cường tuân thủ quy định phòng vệ thương mại quốc tế. Việc bị điều tra có thể dẫn tới biện pháp thuế chống bán phá giá, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và mở rộng thị trường.
Do vậy, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát chuỗi sản xuất-xuất khẩu, đảm bảo minh bạch thông tin, chứng minh giá xuất khẩu không thấp hơn giá thị trường nội khối, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý xuất khẩu và hiệp hội ngành để xây dựng phương án ứng phó kịp thời.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu sản phẩm liên quan, cần khẩn trương thực hiện các bước theo quy trình, cung cấp thông tin theo đúng hướng dẫn, trả lời Bản câu hỏi đầy đủ của cơ quan điều tra trong trường hợp được chọn làm bị đơn bắt buộc theo đúng hướng dẫn; gửi yêu cầu điều trần công khai trong vòng 45 ngày, theo dõi diễn biến của vụ việc; chủ động nghiên cứu, nắm vững quy định, trình tự, thủ tục điều tra của EAEU.
