Với hàng loạt dự án giao thông được khởi công xây dựng giai đoạn 2025 - 2027, hệ thống giao thông tại TP.HCM và các khu vực lân cận sẽ được cải thiện rõ rệt, tạo điều kiện kết nối liên vùng, bứt phá để phát triển kinh tế. TP.HCM là đô thị đặc biệt, đàu tàu kinh tế phía Nam khi chỉ chiếm 0,6% diện tích và 8,6% lao động cả nước nhưng đóng góp 22% GDP và 27% thu ngân sách quốc gia. Tuy nhiên, hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến vành đai vẫn chưa được đầu tư đúng tiến độ theo quy hoạch.
Vì thế, loạt dự án giao thông kết nối liên vùng TP.HCM không chỉ tạo bước đột phá mới trong phát triển hạ tầng giao thông mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế trong khu vực.
Tuyến đường Vành đai 4 được xem là “điểm nhấn” đặc biệt trong kết nối giao thông liên vùng. Dự án có chiều dài khoảng 207 km với tổng mức đầu tư 120.400 tỷ đồng đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Trong đó, đoạn dài 47,48 km với tổng mức đầu tư 11.700 tỷ đồng qua Bình Dương (cũ) đã được khởi công từ tháng 6/2025, các đoạn còn lại có chiều dài khoảng 160 km. Dự án đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 6/2025.
Tuyến Vành đai 4 được chia làm 10 dự án thành phần, thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT). Trong tổng vốn 120.400 tỷ đồng, nhà thầu huy động khoảng 50.600 tỷ đồng, phần còn lại từ ngân sách Trung ương và địa phương.
Ở giai đoạn 1, toàn tuyến được đầu tư 04 làn xe cao tốc với tốc độ thiết kế 100 km/h, giải phóng mặt bằng thực hiện theo quy mô 8 làn xe tạo quỹ đất mở rộng trong tương lai. TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh đặt mục tiêu bàn giao tối thiểu 70% mặt bằng vào tháng 4/2026 và hoàn tất toàn bộ mặt bằng trong năm 2026. Toàn tuyến dự kiến khởi công đồng loạt vào ngày 02/9/2026, hoàn thành vào Quý II/2028 và đưa vào khai thác trong năm 2028.
Sở Xây dựng TP.HCM cho biết: Vành đai 4 là tuyến cao tốc liên vùng, kết nối các cao tốc như: Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, cao tốc TP.HCM - Trung Lương. Việc đầu tư tuyến Vành đai 4 sẽ hoàn chỉnh hệ thống cao tốc kết nối TP.HCM với các tỉnh Đông Nam Bộ, Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Campuchia.
Bên cạnh việc tạo kết nối liên vùng, tuyến Vành đai 4 được xem là “trục xương sống” mở rộng không gian phát triển đô thị cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Cùng với Vành đai 3 đang được triển khai, Vành đai 4 sẽ hỗ trợ giao thông phân luồng liên tỉnh.
Theo đó, xe hướng Tây Bắc - Đông Nam sẽ lưu thông thuận lợi bên ngoài Vành đai 3, xe từ QL13, QL22 sẽ kết nối nhanh đến khu vực cảng Long An, Hiệp Phước (TP.HCM), đồng thời cũng mở thêm hướng kết nối giữa khu vực Bình Dương (cũ) với sân bay Long Thành, khu vực ngoài trục Vành đai 3, cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.
Bên cạnh đó, TP.HCM đã và sẽ khởi công loạt dự án giao thông trọng điểm như:
Dự án Cầu Cần Giờ thay phà Bình Khánh đã được khởi công tháng 01/2026 với chiều dài hơn 6,3 km, trong đó phần cầu chính gần 3 km, thiết kế 6 làn xe, tốc độ 60 km/h, kết cấu dây văng hai trụ tháp với tĩnh không 55 m. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 13.200 tỉ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2029. Cầu Cần Giờ không chỉ thay thế phà Bình Khánh mà còn hình thành trục kết nối trực tiếp từ trung tâm Thành phố ra Cần Giờ thông qua đường Rừng Sác, tạo điều kiện phát triển đô thị, du lịch sinh thái, logistics biển.
Dự án Cầu Phú Mỹ 2 có chiều dài 6,3 km, trong đó đoạn qua TP.HCM dài 4,6 km, quy mô 8 làn xe gồm 6 làn cơ giới và 2 làn hỗn hợp với tổng mức đầu tư khoảng 25.101 tỉ đồng theo hình thức PPP, hợp đồng BT, triển khai giai đoạn 2025 - 2028. TPHCM chủ trì triển khai phần cầu chính và đường dẫn phía thành phố. Đồng Nai sẽ triển khai tuyến đường nối từ Nguyễn Ái Quốc đến vị trí cầu Phú Mỹ 2 (bao gồm giải phóng mặt bằng).
Trong năm 2026, TP.HCM dự kiến khởi công 3 cây cầu với tổng mức đầu tư 115.000 tỷ đồng. Đó là: Đường và cầu vượt biển nối Cần Giờ - Vũng Tàu có tổng mức đầu tư 104.400 tỷ đồng theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao), chiều dài hơn 14 km.
Trong đó, hạng mục hầm vượt biển dài khoảng 2,62 km, mặt cắt ngang rộng 35 m, quy mô 6 làn xe. Riêng đoạn hầm dìm dài khoảng 2,1 km, áp dụng công nghệ tương tự hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn.
Ngoài ra, dự án còn có gần 7 km cầu dẫn hai phía (khoảng 4,47 km phía Cần Giờ và 2,22 km phía Vũng Tàu) và hơn 4,4 km đường dẫn kết nối. Khi hoàn thành, sẽ hình thành trục kết nối ven biển trực tiếp giữa TP.HCM và Vũng Tàu (cũ), rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM xuống còn hơn 60 phút.
Công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2029, kỳ vọng không chỉ tạo đột phá cho Khu du lịch biển Cần Giờ, KCN Long Sơn, tăng năng lực khai thác cụm cảng Cái Mép - Thị Vải mà còn giảm tải cho Quốc lộ 51 và các trục hiện hữu, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội vùng Đông Nam Bộ.
Dự án Cầu Thủ Thiêm 4 có tổng mức đầu tư 5.063 tỷ đồng từ ngân sách TP.HCM, chia làm 2 dự án thành phần, dự kiến khởi công vào Quý III/2026 và hoàn thành vào Quý IV/2029. Công trình dài khoảng 2,16 km, trong đó phần cầu hơn 1,6 km, thiết kế 8 làn xe (6 làn cơ giới, 2 làn hỗn hợp), tĩnh không thông thuyền 15 m.
Khi đưa vào khai thác, cầu Thủ Thiêm 4 sẽ rút ngắn đáng kể quãng đường từ khu Đông (TP Thủ Đức, Bình Thạnh trước đây) sang khu Nam (Quận 7, 8, Nhà Bè, Bình Chánh trước đây), đồng thời giúp giảm áp lực cho các trục Tôn Đức Thắng, Nguyễn Tất Thành, cầu Khánh Hội và nhiều nút giao trọng điểm khu Nam, tạo thêm động lực phát triển KĐT mới Thủ Thiêm, tăng sức hút đầu tư, thương mại, dịch vụ và du lịch cho cả khu trung tâm và phía Nam TP.HCM.
Dự án Cầu đường Bình Tiên dài 3,66 km có tổng mức đầu tư gần 6.300 tỉ đồng, gồm 2 dự án thành phần, dự kiến khởi công năm 2026, hoàn thành vào quý III/2027. Dự án gồm phần đường trên cao dài khoảng 3,1 km, quy mô 4 - 6 làn xe, vượt kênh Tàu Hủ, kênh Đôi và băng qua đường Nguyễn Văn Linh để kết nối với tuyến nối Quốc lộ 50; bên dưới là hệ thống đường song hành từ 2 - 6 làn xe.
Hiện nay, việc kết nối trung tâm TP.HCM với khu Nam chủ yếu phụ thuộc vào các trục như Nguyễn Hữu Thọ, Dương Bá Trạc, Phạm Hùng, QL 50… nhưng các đoạn đường này thường xuyên quá tải, nhất là giờ cao điểm và dịp lễ, Tết. Khi hoàn thành, cầu đường Bình Tiên sẽ chia sẻ lưu lượng cho các tuyến hiện hữu, tăng cường kết nối về khu Nam Sài Gòn, Hiệp Phước, đồng thời tạo trục liên thông quan trọng với các tuyến Vành đai 2, Vành đai 3 và Vành đai 4 trong tương lai.
