Việc Mexico khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với nhựa PET từ Việt Nam và Malaysia đặt ra thách thức mới cho doanh nghiệp xuất khẩu, đòi hỏi theo dõi sát diễn biến và chủ động tham gia quá trình điều tra để bảo vệ lợi ích. 
Gia tăng áp lực phòng vệ thương mại với sản phẩm nhựa
Ngày 07/4/2026, Cục Phòng vệ thương mại - Bộ Công Thương (PVTM) cho biết, đã nhận được thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Mexico về việc Bộ Kinh tế nước này chính thức khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm nhựa polyester resin (PET) nhập khẩu từ Việt Nam và Malaysia.
Đây là diễn biến đáng chú ý trong bối cảnh các biện pháp phòng vệ thương mại trên thế giới ngày càng gia tăng, đặc biệt với các mặt hàng nguyên liệu phục vụ sản xuất, trong đó có nhựa PET, loại vật liệu được sử dụng rộng rãi trong ngành bao bì, xây dựng và công nghiệp.
Theo thông báo từ phía Mexico, nguyên đơn trong vụ việc là hai doanh nghiệp sản xuất nội địa gồm Alpek Polyester Mexico và Indorama Ventures Polymers Mexico. Các doanh nghiệp này cho rằng lượng nhập khẩu nhựa PET từ Việt Nam và Malaysia gia tăng đáng kể, đồng thời có dấu hiệu được bán với giá thấp hơn giá trị thông thường, gây thiệt hại cho ngành sản xuất trong nước.
Sản phẩm bị điều tra là nhựa PET (Polyethylene Terephthalate), thuộc các mã HS 3907.61.01 và 3907.69.99. Thời kỳ điều tra bán phá giá được xác định từ ngày 01/7/2024 đến 30/6/2025, trong khi thời kỳ xem xét thiệt hại kéo dài từ 01/7/2022 đến 30/6/2025.
Việc lựa chọn khoảng thời gian dài để đánh giá thiệt hại cho thấy cơ quan điều tra Mexico đang xem xét toàn diện tác động của hàng nhập khẩu đối với ngành sản xuất nội địa. Điều này có thể khiến mức độ rủi ro đối với doanh nghiệp xuất khẩu gia tăng, nhất là khi xu hướng xuất khẩu nhựa PET của Việt Nam sang thị trường này có dấu hiệu mở rộng trong thời gian qua.
Đối với ngành vật liệu, nhựa PET không chỉ là nguyên liệu cho bao bì mà còn liên quan đến các sản phẩm composite, vật liệu kỹ thuật và một số ứng dụng trong xây dựng. Vì vậy, bất kỳ rào cản thương mại nào cũng có thể tác động lan tỏa tới chuỗi cung ứng vật liệu.
Theo quy định của phía Mexico, các bên liên quan, bao gồm doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu và cơ quan Chính phủ có 23 ngày làm việc để đăng ký tham gia vụ việc, tính từ sau 5 ngày kể từ khi quyết định khởi xướng được công bố trên Công báo.
Đáng chú ý, hạn cuối để nộp bản trả lời câu hỏi điều tra là ngày 19/5/2026. Đây là mốc thời gian quan trọng, bởi việc tham gia đầy đủ và đúng hạn sẽ quyết định khả năng được xem xét mức thuế riêng hoặc tránh bị áp dụng mức thuế cao bất lợi.
Trong các vụ việc phòng vệ thương mại, doanh nghiệp không hợp tác hoặc hợp tác không đầy đủ thường phải chịu mức thuế cao nhất dựa trên dữ liệu sẵn có bất lợi. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải chuẩn bị hồ sơ, số liệu minh bạch, đồng thời hiểu rõ quy trình điều tra của nước sở tại.
Khuyến nghị cho doanh nghiệp vật liệu
Trước diễn biến trên, Cục PVTM khuyến nghị các doanh nghiệp liên quan cần theo dõi sát tiến trình vụ việc, chủ động nghiên cứu quy định và thủ tục điều tra của Mexico, đồng thời rà soát tình hình xuất khẩu sang thị trường này để có phương án ứng phó phù hợp.
Một trong những yêu cầu quan trọng là tăng cường phối hợp với cơ quan quản lý trong nước, đặc biệt là Cục PVTM, nhằm cập nhật thông tin và nhận hỗ trợ kịp thời trong quá trình xử lý vụ việc.
Từ thực tiễn nhiều vụ kiện trước đây, việc chuẩn bị sớm hệ thống dữ liệu kế toán, chi phí, giá thành và quy trình sản xuất là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng bảo vệ mình trước các cáo buộc bán phá giá.
Việc Mexico điều tra chống bán phá giá đối với nhựa PET từ Việt Nam không chỉ là một vụ việc đơn lẻ mà còn phản ánh xu hướng gia tăng các rào cản thương mại đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là các sản phẩm công nghiệp và vật liệu.
Trong bối cảnh thị trường toàn cầu biến động, nhiều quốc gia có xu hướng bảo hộ ngành sản xuất nội địa thông qua các công cụ phòng vệ thương mại. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với doanh nghiệp Việt Nam trong việc nâng cao năng lực tuân thủ, minh bạch hóa dữ liệu và xây dựng chiến lược xuất khẩu bền vững.
Đối với ngành vật liệu xây dựng và công nghiệp hỗ trợ, nhựa PET là một trong những nguyên liệu quan trọng. Nếu bị áp thuế chống bán phá giá, không chỉ hoạt động xuất khẩu bị ảnh hưởng mà còn có thể tác động gián tiếp tới chi phí đầu vào của nhiều ngành liên quan.
Vì vậy, ngoài việc ứng phó với từng vụ việc cụ thể, doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa thị trường, nâng cao giá trị gia tăng sản phẩm và hạn chế phụ thuộc vào một số thị trường nhất định.
Về dài hạn, việc tăng cường hệ thống cảnh báo sớm, nâng cao năng lực pháp lý và chủ động tham gia vào các vụ việc phòng vệ thương mại sẽ là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp vật liệu Việt Nam đứng vững trong môi trường cạnh tranh quốc tế ngày càng khắt khe.
