Ngày 02/6/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 29/2026/TT-BCT quy định vận hành Thị trường bán buôn điện cạnh tranh, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 17/7/2026, gồm các quy định về: đăng ký tham gia thị trường điện, lập kế hoạch vận hành, cơ chế chào giá, lập lịch huy động, đo đếm điện năng, xác định giá thị trường, thanh toán, công bố thông tin và giám sát vận hành thị trường điện.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư số 29/2026/TT-BCT là quy định cụ thể quy mô khách hàng sử dụng điện lớn được tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp giữa đơn vị phát điện năng lượng tái tạo và khách hàng sử dụng điện lớn.
Theo khoản 51 Điều 3, khách hàng sử dụng điện lớn tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp phải có sản lượng tiêu thụ điện bình quân tháng từ 20.000 kWh trở lên đối với hình thức mua bán điện qua lưới điện kết nối riêng và từ 200.000 kWh trở lên đối với hình thức mua bán điện qua lưới điện quốc gia.
Bên cạnh việc mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp, Thông tư số 29/2026/TT-BCT cũng quy định thêm các nhóm nhà máy điện có trách nhiệm tham gia trực tiếp thị trường điện.
Cụ thể, khoản 1 Điều 4 quy định, nhà máy điện có công suất đặt lớn hơn 30 MW đấu nối vào hệ thống điện quốc gia phải hoàn thành thủ tục đăng ký trực tiếp tham gia thị trường điện. Đối với các nhà máy thủy điện, ngưỡng bắt buộc tham gia thị trường điện được xác định từ 10 MW trở lên khi hết hạn hợp đồng mua bán điện theo cơ chế chi phí tránh được.
Đáng chú ý, các nhà máy điện sử dụng năng lượng tái tạo khác có công suất đặt từ 10 MW trở lên, sau khi hết thời gian áp dụng cơ chế giá khuyến khích, ưu đãi của Nhà nước, phải tham gia thị trường điện cạnh tranh. Đồng thời, các nhà máy điện năng lượng tái tạo tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện quốc gia cũng thuộc đối tượng phải tham gia thị trường điện.
Đối với thời điểm tham gia thị trường điện, Điều 6 quy định, nhà máy điện phải tham gia thị trường điện từ ngày đầu tiên của tháng kế tiếp nếu ngày vận hành thương mại được công nhận trước ngày 25 của tháng trước đó. Trường hợp ngày vận hành thương mại được công nhận từ ngày 25 đến ngày cuối cùng của tháng, thời điểm tham gia được lùi sang tháng tiếp theo.
Thông tư số 29/2026/TT-BCT cũng quy định rõ nguyên tắc hình thành giá trên thị trường điện. Theo Điều 16, giá thị trường điện toàn phần được xác định từ hai thành phần gồm: (i) giá điện năng thị trường và (ii) giá công suất thị trường. Trong đó, giá điện năng thị trường được tính toán sau vận hành trên cơ sở lập lịch không ràng buộc, còn giá công suất thị trường được xác định hằng năm theo nguyên tắc bảo đảm nhà máy điện mới tốt nhất có khả năng thu hồi đủ chi phí biến đổi và chi phí cố định.
Về cơ chế chào giá, Điều 15 quy định giá chào của các tổ máy phát điện phải nằm trong khoảng từ giá sàn đến giá trần bản chào. Đối với cả tổ máy nhiệt điện và thủy điện, giá sàn bản chào được quy định ở mức 0 đồng/kWh. Giá trần bản chào được xác định trên cơ sở các yếu tố như: suất hao nhiệt, hệ số suy giảm hiệu suất, giá nhiên liệu và các chi phí biến đổi theo hợp đồng mua bán điện.
Theo Bộ Công Thương, việc hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường bán buôn điện cạnh tranh nhằm từng bước mở rộng phạm vi thị trường điện, thúc đẩy cơ chế mua bán điện trực tiếp và tạo điều kiện để các nguồn điện tham gia cạnh tranh theo tín hiệu thị trường.

Khách hàng sử dụng điện từ 20.000 kWh/tháng qua lưới điện kết nối riêng hoặc từ 200.000 kWh/tháng qua lưới điện quốc gia, được tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp với đơn vị phát điện năng lượng tái tạo. 

