Mở rộng danh mục thiết bị phải dán nhãn năng lượng

Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 52/2025/TT-BCT, ngày 14/11/2025 quy định danh mục phương tiện, thiết bị phải dán nhãn năng lượng và lộ trình thực hiện, áp dụng từ ngày 01/01/2026. Đây là căn cứ pháp lý trực tiếp triển khai Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả đã được sửa đổi trong năm 2025, đồng thời mở rộng phạm vi quản lý đối với nhiều nhóm sản phẩm phổ biến trên thị trường.

Quản lý chặt hơn các thiết bị tiêu thụ điện lớn

Theo Thông tư số 52/2025/TT-BCT, 3 nhóm thiết bị phải áp dụng quy định dán nhãn năng lượng gồm: nhóm thiết bị gia dụng, nhóm thiết bị văn phòng - thương mại và nhóm thiết bị công nghiệp. Lộ trình thực hiện được chia theo mức độ sẵn sàng về tiêu chuẩn và năng lực thử nghiệm trong nước.

Ngay từ khi Thông tư số 52/2025/TT-BCT có hiệu lực, việc dán nhãn năng lượng trở thành bắt buộc với các thiết bị gia dụng có mức tiêu thụ điện cao và phổ cập rộng như: máy điều hòa không khí, tủ lạnh, máy giặt gia dụng, nồi cơm điện, quạt điện, máy thu hình, đèn LED, bình đun nước nóng có dự trữ; cùng một số thiết bị công nghiệp như máy biến áp phân phối và động cơ điện. Đây là những sản phẩm có tác động trực tiếp đến tổng nhu cầu điện năng hộ gia đình và hệ thống phân phối điện quốc gia.

Bên cạnh đó, các thiết bị bếp điện (bếp từ, bếp hồng ngoại, lò vi sóng) và đèn LED chiếu sáng đường, phố - nhóm sản phẩm đang tăng trưởng nhanh và chiếm tỷ trọng lớn trong đô thị hóa, sẽ được khuyến khích dán nhãn tự nguyện đến hết năm 2026 và chuyển sang bắt buộc từ ngày 01/01/2027.

Thúc đẩy tiết kiệm năng lượng trong khu vực thương mại và văn phòng

Đáng chú ý, Thông tư số 52/2025/TT-BCT đưa máy tính xách tay và tủ trữ lạnh thương mại vào diện bắt buộc dán nhãn ngay từ khi áp dụng. Đây là điểm mới có tác động trực tiếp đến khu vực kinh doanh dịch vụ, nơi nhu cầu sử dụng thiết bị điện tăng nhanh theo xu hướng chuyển đổi số, logistics lạnh và thương mại hiện đại.

Các sản phẩm như: máy in, màn hình máy tính, máy photocopy và máy điều hòa thương mại tiếp tục được khuyến khích thực hiện tự nguyện; riêng máy tính để bàn sẽ chuyển sang bắt buộc từ năm 2027.

Việc quản lý hiệu suất năng lượng đối với nhóm thiết bị văn phòng dự kiến đóng góp đáng kể vào mục tiêu giảm tiêu thụ điện tại đô thị, nơi tập trung phần lớn phụ tải thương mại.

Gắn trách nhiệm doanh nghiệp và cơ quan địa phương

Bộ Công Thương giao Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công hướng dẫn kỹ thuật và kiểm tra triển khai dán nhãn trên phạm vi toàn quốc. UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm giám sát trên địa bàn, xử lý hành vi không tuân thủ, bảo đảm minh bạch thị trường.

Quy định về cơ chế phối hợp giữa trung ương - địa phương là căn cứ để bảo đảm thống nhất trong thực thi, tránh tình trạng buông lỏng quản lý hoặc kiểm tra chồng chéo gây phát sinh chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia, việc mở rộng danh mục dán nhãn năng lượng được đánh giá mang lại lợi ích kép: Tăng minh bạch, người tiêu dùng có cơ sở lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện, giảm chi phí sử dụng dài hạn; Khuyến khích đổi mới công nghệ, doanh nghiệp thúc đẩy cải tiến sản phẩm, đáp ứng chuẩn hiệu suất mới; Góp phần thực hiện các cam kết khí hậu, giảm phát thải trong sản xuất - tiêu dùng, phù hợp chương trình Chuyển đổi xanh quốc gia và lộ trình phát thải ròng bằng “0”.

Thông tư số 52/2025/TT-BCT tạo khuôn khổ pháp lý rõ ràng, khuyến khích hành vi tiêu dùng thân thiện với môi trường, hỗ trợ năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam trong tiến trình hội nhập và tiêu chuẩn hóa toàn cầu.