Nhằm phát huy lợi thế địa kinh tế, hệ thống cửa khẩu đường bộ và đường biển, cùng hạ tầng logistics ngày càng hoàn thiện, Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ, linh hoạt các giải pháp, đẩy mạnh chuyển đổi số, góp phần tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu, qua đó duy trì đà tăng trưởng ổn định và bền vững. 
Giữ vững nhịp tăng trưởng
Mặc dù tình hình xuất nhập khẩu (XNK) trên thị trường thế giới có nhiều biến động, nhưng nhờ những giải pháp hiệu quả, hoạt động XNK qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh trong những tháng đầu năm 2026 vẫn duy trì ổn định.
Tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, lưu lượng phương tiện vận chuyển hàng hóa duy trì ổn định, với hàng nghìn lượt xe mỗi ngày. Các mặt hàng XNK chủ yếu gồm nông sản, thủy sản, hàng tiêu dùng, nguyên liệu sản xuất, linh kiện điện tử và máy móc thiết bị.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái đã xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, là trụ cột nâng cao năng lực quản lý nhà nước về hải quan trong giai đoạn mới.
Cụ thể, đơn vị đã thành lập tổ nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) gồm 11 thành viên làm lực lượng nòng cốt; tổ chức tập huấn chuyển đổi số, ứng dụng AI cho 104 công chức, người lao động.
Trong công tác cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa hải quan, đơn vị đã chủ động rà soát, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa bảy thủ tục hành chính, thay đổi phương thức thực hiện một thủ tục, bãi bỏ/gộp 6 thủ tục, cũng như kiến nghị thống nhất đầu mối quản lý, đổi mới phương thức kiểm tra chuyên ngành đối với 8 nhóm mặt hàng nhập khẩu.
Theo đại diện lãnh đạo Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái cho biết, từ đầu năm đến nay, kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) qua các cửa khẩu, lối mở khu vực Móng Cái đạt hơn 3,3 tỷ USD. Đơn vị đã làm thủ tục đối với 54.173 tờ khai xuất nhập khẩu hàng hoá của 963 doanh, với tổng kim ngạch hàng hóa XNK là 3.308,99 triệu USD.
Trong đó, xuất khẩu đạt 1.291,37 triệu USD, nhập khẩu đạt 2.017,62 triệu USD. Riêng tờ khai và kim ngạch hàng hóa mở tờ khai tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái là 23.175 tờ khai, kim ngạch: 1.224,17 triệu USD. Hoạt động XNK được duy trì ổn định, số lượng doanh nghiệp tham gia tăng, phản ánh xu hướng mở rộng hoạt động thương mại qua địa bàn.
Cùng với đó, nhằm bảo đảm thông quan nhanh chóng, các lực lượng chức năng, như hải quan, biên phòng, kiểm dịch tại các cửa khẩu đã chủ động phối hợp chặt chẽ, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin và triển khai các mô hình “Cửa khẩu số”, “Hải quan thông minh”. Nhờ đó, thời gian thông quan được rút ngắn, góp phần giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động cho doanh nghiệp.
Ông Lương Xuân Đào, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Thành Đạt cho biết: Nhờ sự hỗ trợ tích cực từ các lực lượng chức năng tại cửa khẩu, lối mở đã giúp thời gian thông quan hàng hóa được rút ngắn hơn trước đây, quy trình xử lý hồ sơ ngày càng nhanh gọn, qua đó giúp giảm chi phí lưu kho, bến bãi và nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa.
Đặc biệt là từ ngày 07/3/2026, tại khu vực cầu Bắc Luân II đã chính thức triển khai thí điểm thông quan hàng hóa vào cả thứ bảy và chủ nhật. Đây là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa các nội dung hợp tác đã được thống nhất giữa Quảng Ninh và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) tại chương trình Gặp gỡ đầu xuân 2026.
Cùng với Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, hoạt động XNK tại Cửa khẩu Hoành Mô và Cửa khẩu Bắc Phong Sinh diễn ra nhộn nhịp, số lượng doanh nghiệp tham gia tăng hơn so với trước đây.
Đồng bộ giải pháp khơi thông nguồn lực
Cùng với việc phát huy hiệu quả các cửa khẩu đường bộ, Quảng Ninh còn khai thác hiệu quả hệ thống cảng biển như cảng Cái Lân và cảng Hải Hà, tạo điều kiện thuận lợi cho XNK hàng hóa khối lượng lớn.
Nhờ việc chú trọng đầu tư hạ tầng giao thông đã tạo kết nối đồng bộ giữa các cửa khẩu đường bộ và cảng biển, từng bước hình thành chuỗi logistics liên hoàn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Quảng Ninh.
Để duy trì kết quả đạt được, nhất là trong bối cảnh biến động của thị trường quốc tế, yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa, hay các quy định kiểm dịch khắt khe, đại phương cần kịp thời có những giải pháp mang tính chiến lược, lâu dài.
Cụ thể, thời gian tới, Quảng Ninh sẽ tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện hạ tầng cửa khẩu, nâng cao chất lượng dịch vụ logistics. Trọng tâm là đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông kết nối giữa cửa khẩu, cảng biển với các Khu kinh tế (KKT), KCN và CCN. Việc hoàn thiện các tuyến cao tốc liên tỉnh, đường ven biển, tuyến kết nối khu vực biên giới không chỉ giúp giảm chi phí vận chuyển, mà còn tăng cường liên kết vùng, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động XNK.
Đồng thời, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh phát triển KKT Cửa khẩu Móng Cái theo hướng hiện đại, thông minh, từng bước trở thành trung tâm logistics và thương mại quốc tế. Việc thu hút đầu tư vào các dự án kho bãi, trung tâm phân phối và dịch vụ logistics chất lượng cao sẽ góp phần nâng cao vị thế của tỉnh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Một trong những giải pháp trọng tâm nhằm khơi thông nguồn lực hàng hóa đáp ứng yêu cầu xuất khẩu mà Quảng Ninh triển khai là hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Tỉnh khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu, áp dụng truy xuất nguồn gốc sản phẩm nhằm gia tăng giá trị hàng hóa xuất khẩu.
Với mục tiêu đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm XNK năng động của khu vực phía Bắc, địa phương tiếp tục cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch, tăng cường ứng dụng CNTT, xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, kết nối liên thông giữa các ngành, đơn vị, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và phục vụ doanh nghiệp.
