Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản phải chuẩn hóa mã định danh bất động sản, kiểm soát giao dịch “lướt sóng”, hạn chế phân lô bán nền... Chiều 29/7, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.
Giảm 21 điều so với Luật hiện hành
Trình bày những nội dung cơ bản, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 nhằm hoàn thiện môi trường pháp lý minh bạch, an toàn, giảm chi phí tuân thủ; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn và bảo đảm thị trường bất động sản phát triển lành mạnh.
Theo định hướng của cơ quan soạn thảo, Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi gồm 10 chương, 62 điều, giảm 21 điều so với 83 điều của Luật hiện hành.
Các nội dung cơ bản được kế thừa gồm: kinh doanh nhà ở, công trình xây dựng và quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản; cho thuê, cho thuê lại, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng; chuyển nhượng dự án và kinh doanh dịch vụ bất động sản.
Cơ quan soạn thảo đồng thời dự kiến bổ sung quy định để xác định rõ những trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản.
Việc sửa đổi Luật tập trung vào phân cấp, phân quyền; cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh; cải cách thủ tục hành chính; thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ, liên thông. Luật chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, thuộc thẩm quyền của Quốc hội.
Thay mặt cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.
Cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ định hướng chính sách, thể chế hóa đầy đủ các nghị quyết của Trung ương và chỉ đạo mới của cấp có thẩm quyền về phát triển nhà ở, thị trường bất động sản.
Quá trình sửa đổi phải bảo đảm đồng bộ với định hướng sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và các luật có liên quan; tiếp thu, giải trình đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các cơ quan của Quốc hội.
Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị bổ sung báo cáo đánh giá tác động chính sách và báo cáo thẩm định hoặc ý kiến bước đầu của Bộ Tư pháp. Chính phủ chịu trách nhiệm hoàn thiện nội dung chính sách làm cơ sở soạn thảo luật và xây dựng hồ sơ dự án luật trình Quốc hội.
Kiểm soát giao dịch “lướt sóng” và hủy hợp đồng tùy tiện
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản phải được đặt trong tổng thể hệ thống pháp luật về đất đai, nhà ở, đầu tư, quy hoạch, xây dựng và tài chính; bảo đảm đồng bộ, thống nhất, không để phát sinh chồng chéo, mâu thuẫn.
Đối với tiền đặt cọc và hoạt động bán nhà ở hình thành trong tương lai, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quy định mới phải khắc phục tình trạng giao dịch “lướt sóng” hoặc tùy tiện hủy hợp đồng.
Một yêu cầu quan trọng khác là tăng cường công khai, minh bạch thông tin và hoàn thiện hệ thống dữ liệu thị trường để người dân có thể tiếp cận, kiểm tra thông tin bất động sản trước khi giao dịch.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị chuẩn hóa định danh bất động sản, tích hợp với hệ thống dữ liệu quốc gia và thực hiện số hóa thông tin. Mỗi sản phẩm bất động sản đưa vào kinh doanh cần được cấp một mã định danh duy nhất, gắn với thông tin pháp lý của dự án.
Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến đề nghị tiếp tục rà soát các loại bất động sản và dự án bất động sản được đưa vào giao dịch, bảo đảm thống nhất với định hướng sửa đổi pháp luật về đất đai.
Việc sửa đổi Luật cũng cần thể chế hóa chủ trương hạn chế tối đa phân lô, bán nền tại khu vực đô thị, nhất là các đô thị lớn; khuyến khích giao dịch bất động sản qua sàn, thanh toán qua ngân hàng và không sử dụng tiền mặt.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị cơ quan soạn thảo đánh giá kỹ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn của từng chính sách mới. Các quy định về thanh toán, bảo lãnh trong mua bán, thuê mua bất động sản hình thành trong tương lai cần tiếp tục được nghiên cứu nhằm bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, nhóm chính sách về hoàn thiện cơ chế quản lý, điều tiết thị trường cần được nghiên cứu sâu hơn, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thu hút nguồn lực và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, hiệu quả, bền vững.
Tiếp thu các ý kiến tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát các giải pháp quản lý giao dịch “lướt sóng”, hạn chế phân lô, bán nền và xử lý những bất cập trong hoạt động kinh doanh bất động sản.
Không để phát sinh điểm nghẽn mới
Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với định hướng chính sách và sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản.
Việc sửa đổi nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thi hành Luật hiện hành.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ ý kiến tại phiên họp, nhất là ý kiến của Chủ tịch Quốc hội và báo cáo của Ủy ban Kinh tế và Tài chính; tuân thủ quy định về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật.
Phạm vi, đối tượng điều chỉnh của Luật Kinh doanh bất động sản phải được phân định rõ với Luật Đất đai, Luật Nhà ở và các luật liên quan, không để chồng chéo, bỏ sót hoặc làm phát sinh điểm nghẽn mới trong quá trình tổ chức thực hiện.
Trên cơ sở kết quả phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất.
Sau khi Quốc hội cho ý kiến, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện chính sách làm cơ sở soạn thảo luật và xây dựng hồ sơ dự án luật. Dự án dự kiến được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
