Một câu hỏi đặt ra, tại sao thời hạn nhận hồ sơ nhà ở xã hội kéo dài như vậy mà người dân vẫn “thức trắng đêm để giữ chỗ” với mong muốn là những người nộp đầu tiên, trong khi theo quy trình xét duyệt, hồ sơ nộp trước hay nộp sau đều có quyền lợi như nhau? Ngày 11/12/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã ký Chỉ thị 34/CT-TTg về chấn chỉnh, tăng cường minh bạch, phòng ngừa tiêu cực trong việc xét duyệt, mua - bán, cho thuê nhà ở xã hội (NƠXH).
Tại đây, để kịp thời chấn chỉnh, khắc phục các tồn tại đang diễn ra trong thực tiễn, bảo đảm việc xét duyệt, bán, thuê mua, cho thuê NƠXH đúng đối tượng, đúng quy định pháp luật, công khai, minh bạch, công bằng và hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ thị nhiều công việc phải làm cho UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các chủ đầu tư dự án NƠXH; người dân có nhu cầu mua NƠXH...
Có thể nhận xét, cho đến nay, hệ thống pháp lý về chính sách NƠXH của nước ta khá đầy đủ và vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện. Tuy nhiên, nhiều trục trặc lại nằm ở khâu tổ chức thực hiện.
Một ví dụ điển hình gần đây xin nhắc lại, đó là tình trạng hàng nghìn người dồn về dự án CT3 Kim Chung (Hà Nội), trong đó có nhiều người phải “thức trắng đêm để giữ chỗ”. Mặc dù chủ đầu tư thông báo thời hạn nhận hồ sơ kéo dài từ ngày 17/11/2025 đến hết 03/01/2026, thế nhưng chỉ trong ngày đầu tiên, 1.400 số thứ tự đã được phát hết. Sau đó chủ đầu tư phải dựa trên số thứ tự này để hẹn ngày người dân đến nộp hồ sơ…
Một câu hỏi đặt ra, tại sao thời hạn nhận hồ sơ kéo dài như vậy mà người dân vẫn muốn là những người nộp đầu tiên, trong khi theo quy trình xét duyệt, hồ sơ nộp trước hay nộp sau đều có quyền lợi như nhau?
Ta hãy quay lại các điều khoản quy định của pháp luật. Tại điểm đ khoản 1 Điều 79 Luật Nhà ở quy định về đối tượng ưu tiên rằng, trường hợp các đối tượng có cùng tiêu chuẩn và điều kiện thì thực hiện hỗ trợ theo thứ tự ưu tiên trước đối với: Người có công với cách mạng; thân nhân liệt sĩ; người khuyết tật; người được bố trí tái định cư theo hình thức mua, thuê mua NƠXH; nữ giới.
Tuy nhiên, nội dung quy định khoản 2 Điều 38 Nghị định 100/2024 lại rất dễ gây hiểu nhầm, đó là: “Danh sách của nhóm đối tượng ưu tiên được sắp xếp theo thứ tự theo thời điểm nộp hồ sơ. Các căn hộ dành cho các đối tượng ưu tiên được bố trí theo thứ tự của danh sách ưu tiên cho đến khi hết, các đối tượng còn lại được tiếp tục tham gia bốc thăm”.
Có 2 vế đáng quan tâm, một là “Các căn hộ dành cho các đối tượng ưu tiên được bố trí theo thứ tự của danh sách ưu tiên cho đến khi hết, các đối tượng còn lại được tiếp tục tham gia bốc thăm”, có nghĩa các đối tượng không thuộc nhóm ưu tiên thì dù hồ sơ nộp trước hay nộp sau đều vẫn có quyền lợi như nhau qua hình thức bốc thăm.
Vế thứ hai, đó là “Danh sách của nhóm đối tượng ưu tiên được sắp xếp theo thứ tự theo thời điểm nộp hồ sơ”. Có một cụm từ trong đoạn văn này rất dễ gây hiểu lầm, đó là “thời điểm” dễ bị hiểu rằng đây là xếp hàng trước thì được xét trước..., chứ không phải thực chất đó là “thời hạn”.
Có lẽ chính vì thế mà trong Chỉ thị 34/CT-TTg, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã có hẳn một mục yêu cầu các cơ quan báo chí, truyền thông “Tăng cường thông tin, tuyên truyền; dành thời lượng, chuyên mục thích đáng, phù hợp để truyền thông, tuyên truyền người dân về cơ chế, chính sách, pháp luật liên quan nhằm tăng tính công khai, minh bạch, góp phần phòng ngừa tiêu cực trong việc xét duyệt, mua, thuê mua, cho thuê NƠXH”.
