Trong khi nhiều nhà máy điện than tại Hoa Kỳ đang lần lượt đóng cửa trước áp lực môi trường và hiệu quả kinh tế, thì thị trấn nhỏ Kemmerer lại đang trở thành tâm điểm của một cuộc cách mạng năng lượng hạt nhân thế hệ mới. Dẫn đầu bởi Công ty TerraPower - được sáng lập bởi Bill Gates - dự án nhà máy điện Natrium đã đạt được bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự khởi đầu mới trong lịch sử năng lượng sạch của Hoa Kỳ. 
Natrium - Lò phản ứng muối nóng chảy mang tính đột phá
Nhà máy điện Naughton ở Kemmerer từng là biểu tượng của kỷ nguyên điện than, vận hành từ thập niên 1960. Tuy nhiên, với thông báo đóng cửa vào năm 2025, nơi này đã được lựa chọn để chuyển mình thành địa điểm đầu tiên của dự án Natrium - nhà máy điện hạt nhân tiên tiến sử dụng công nghệ muối nóng chảy, một hướng tiếp cận được kỳ vọng sẽ thay đổi hoàn toàn cách con người khai thác năng lượng hạt nhân.
Dự án Natrium là kết quả hợp tác giữa TerraPower và Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, với khoản tài trợ 80 triệu USD từ chương trình Dự án Trình diễn Lò phản ứng Tiên tiến (ARDP). Lò phản ứng Natrium sử dụng natri lỏng làm chất tải nhiệt thay vì nước, và kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng bằng muối nóng chảy - công nghệ cho phép nhà máy dự trữ nhiệt lượng và giải phóng điện năng linh hoạt theo nhu cầu thực tế của lưới điện.
Công nghệ này sẽ mang lại hai lợi ích then chốt như: Tăng khả năng tích hợp với năng lượng tái tạo như điện mặt trời và gió - vốn dao động theo thời tiết. Tối ưu hóa hiệu suất phát điện và chi phí, khắc phục nhược điểm “khó điều chỉnh công suất” của các lò phản ứng truyền thống.
Tuần qua, TerraPower thông báo đã nhận được giấy phép xây dựng từ Hội đồng Wyoming Industrial Siting (ISC) - giấy phép cấp tiểu bang đầu tiên dành cho một dự án lò phản ứng hạt nhân tiên tiến quy mô thương mại tại Hoa Kỳ. Giấy phép này cho phép khởi công các phần phi hạt nhân, như “đảo năng lượng” - nơi lắp đặt turbine và các bể lưu trữ muối nóng chảy.
Ông Chris Levesque - Chủ tịch kiêm CEO của TerraPower chia sẻ, quy trình phê duyệt cho các dự án hạt nhân rất nghiêm ngặt. Việc được cấp phép lần này là minh chứng cho sự kiên định và chuyên môn của đội ngũ TerraPower trong việc điều hướng qua một hệ thống pháp lý đa tầng và đầy thử thách.
Những bước đi tiếp theo và kỳ vọng năm 2026
Mặc dù đã được cấp phép ở cấp bang, để xây dựng phần lò phản ứng hạt nhân chính, dự án Natrium vẫn cần sự phê duyệt từ Ủy ban Quản lý Hạt nhân Hoa Kỳ (NRC). TerraPower đã nộp đơn từ mùa hè năm ngoái và đang trong quá trình thẩm định. Nếu không có gì bất thường, giai đoạn xây dựng phần hạt nhân có thể sẽ bắt đầu vào năm 2026, đưa Natrium trở thành một trong những dự án hạt nhân tiên tiến được triển khai sớm nhất trên thế giới.
Việc phát triển thành công lò phản ứng muối nóng chảy không chỉ đánh dấu bước tiến công nghệ, mà còn đóng vai trò chiến lược trong quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Công nghệ này hứa hẹn sẽ làm giảm thiểu rủi ro tai nạn như các lò phản ứng truyền thống; không tạo ra áp suất cao, hạn chế nguy cơ rò rỉ; có thể tái chế nhiên liệu và giảm thiểu chất thải phóng xạ tồn dư.
Kết hợp giữa tính an toàn, hiệu quả và khả năng lưu trữ năng lượng, Natrium có thể trở thành mẫu hình cho thế hệ nhà máy điện hạt nhân kế tiếp - nơi mà năng lượng sạch không chỉ là lý tưởng, mà là giải pháp thực tiễn.
