Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐND được UBND TP Hà Nội ban hành ngày 04/7/2017 đã đề cập đến 45 nhiệm vụ, trong đó có lộ trình chuyển đổi phương tiện xanh và đến nay đã có những kết quả bước đầu. Lộ trình chuyển đổi xanh của Hà Nội
Tình trạng ô nhiễm không khí ở Hà Nội đã diễn ra trong thời gian dài và chính quyền Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế tình trạng này. Không phải đến bây giờ mà chuyển đổi phương tiện xanh ở Thủ đô đã được đặt ra từ năm 2017.
Trong buổi Tọa đàm với chủ đề “Chuyển đổi xe máy xăng ở nội đô: Vì một Hà Nội xanh” ngày 18/7 do Báo điện tử Dân trí tổ chức, ông Phan Trường Thành - Trưởng phòng Tài chính - Đầu tư, Sở Xây dựng Hà Nội chia sẻ những nhiệm vụ của Nghị quyết số 04 đã được ban hành từ năm 2017.
Theo ông Thành, Nghị quyết số 04 của UBND TP Hà Nội là một trong những nghị quyết nền tảng, định hướng rất quan trọng, mang tính chất trước mắt, lâu dài và bền vững cho Thủ đô.
Theo đó, HĐND đã triển khai đầy đủ các quy trình, thủ tục để thông qua nghị quyết này, đưa ra được 16 bước, trong đó có cả lấy ý kiến của người dân Thủ đô, phản biện xã hội và các quy trình, thủ tục khác.
Sau khi Nghị quyết số 04 được ban hành, UBND TP Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 212 với khoảng 45 nhiệm vụ, giải pháp tổng thể, toàn diện liên quan đến tất cả các lĩnh vực, ngành của TP Hà Nội, hướng đến mục tiêu là giảm ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường giai đoạn 2017 - 2020 và định hướng đến 2030. Như vậy, lộ trình là rất rõ ràng, mốc cụ thể từng giai đoạn một.
Đặc biệt, Hà Nội có 45 nhiệm vụ, trong đó ông Thành nếu 4 nhiệm vụ chính cần phải triển khai theo lộ trình đến năm 2030.
Đầu tiên, Hà Nội phải tăng cường kết cấu hạ tầng giao thông cho Thủ đô; thứ hai, phát triển vận tải công cộng cho Hà Nội; nhiệm vụ thứ ba là áp dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, điều hành giao thông để giảm ùn tắc; thứ tư là phải chuyển đổi phương tiện năng lượng xanh cho Thủ đô Hà Nội và nội dung cuối cùng là hoàn thiện thể chế.
Để giải quyết vấn đề ô nhiễm, đến nay Hà Nội đã triển khai nhiều phương án, trong đó có phương tiện công cộng. “Đến thời điểm này, Hà Nội có 154 tuyến xe buýt và 2 tuyến đường sắt đô thị (năm 2017 mới chỉ có 109 tuyến buýt và chưa có tuyến đường sắt đô thị nào đưa vào khai thác, vận hành).
"Hà Nội hiện có 26/154 tuyến buýt chạy bằng năng lượng xanh, năng lượng sạch, trong khi năm 2017 các tuyến buýt đều sử dụng năng lượng hóa thạch”, Trưởng phòng Tài chính - Đầu tư, Sở Xây dựng Hà Nội dẫn số liệu.
Không chỉ phương tiện công cộng hay cá nhân đang chuyển đổi xanh mà ngay cả số lượng hùng hậu xe dịch vụ, taxi cũng đã tích cực thay đổi nhận thức. Ông Thành cho biết, đến nay gần 8.000 phương tiện taxi đã sử dụng điện trên tổng số 19.000 phương tiện, đạt gần 50%.
Theo yêu cầu của Chính phủ, đến năm 2050, việc chuyển đổi năng lượng xanh cho các tuyến xe buýt phải hoàn thành. Tuy nhiên, UBND TP Hà Nội đặt ra lộ trình đến năm 2030, 100% xe buýt Thủ đô sử dụng năng lượng xanh, năng lượng sạch.
Theo ông Nguyễn Đại Hoàng - Admin diễn đàn Otofun, xe máy là phương tiện thuận tiện, mưu sinh của nhiều gia đình, với số lượng lớn. Người dân sử dụng xe máy không chỉ trong Vành đai 1 mà còn ở phạm vi rộng hơn. Do đó, chính sách này khi áp dụng sẽ tác động trực tiếp đến cuộc sống thường ngày.
"Để thay đổi thói quen của người dân là vấn đề rất lớn, cần có nhiều biện pháp. Ngoài thay đổi nhận thức của người dân cần nhiều hơn sự hỗ trợ, thay đổi về hạ tầng, phương tiện công cộng", ông Hoàng nói thêm.
Từ đó có thể thấy, chuyển đổi phương tiện xanh không phải câu chuyện mới khi Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ ban hành, mà Hà Nội đã có lộ trình cách đây 8 năm và bước đầu đã có kết quả như nâng cao chất lượng phương tiện công cộng và hạ tầng giao thông.
Học hỏi Bắc Kinh nhưng có chọn lọc
Trên thế giới, không ít thành phố lớn phát triển từng phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường để đánh đổi kinh tế, trong đó Bắc Kinh là ví dụ điển hình. Tuy nhiên, Chính phủ Trung Quốc đã có nhiều biện pháp cứng rắn để giải quyết.
Theo ông Thành, cách đây hơn 20 năm, tình trạng ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường tại Bắc Kinh từng vô cùng nghiêm trọng. Trước thực trạng đó, từ lãnh đạo Trung ương Trung Quốc đến chính quyền TP Bắc Kinh đều thể hiện quyết tâm cao trong việc xử lý vấn đề này.
Khi triển khai các biện pháp mạnh để xử lý vấn đề ô nhiễm môi trường, Trưởng phòng Tài chính - Đầu tư, Sở Xây dựng Hà Nội đã viện dẫn số liệu và chia sẻ về những khó khăn thực tiễn tại Việt Nam.
Vị này cho biết, trong quá trình học hỏi kinh nghiệm từ các nước, đặc biệt là giai đoạn đầu, việc triển khai chính sách thường vấp phải sự phản ứng mạnh từ phía người dân. “Tuy nhiên, khi hiểu rõ rằng mục tiêu của chúng ta là vì dân, vì sức khỏe cộng đồng, vì một Thủ đô phát triển bền vững và xứng tầm thì sự quyết tâm trở thành yếu tố bắt buộc”, ông nhấn mạnh.
Theo ông Thành, để các chính sách môi trường phát huy hiệu quả, sự ủng hộ của người dân và quyết tâm chính trị là hai yếu tố nền tảng, đồng thời cũng là bài học kinh nghiệm rút ra từ các quốc gia đã đi trước. Dù tham khảo nhiều mô hình từ Bắc Kinh, ông Thành cho rằng Việt Nam hiện chưa thể so sánh trực diện vì vẫn còn nhiều rào cản.
“Chúng ta phải bám sát thực tiễn. Bắc Kinh có thể mở rộng đô thị nhanh chóng, nhưng với Hà Nội, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, việc mở rộng phải có lộ trình, không nên làm ồ ạt. Trước đây, Bắc Kinh triển khai đến Vành đai 3, nay đã phát triển tới Vành đai 4”, ông Thành nêu thực tế.
Đại diện Sở Xây dựng Hà Nội nói thêm, một khác biệt lớn giữa Việt Nam và Trung Quốc là điều kiện kinh tế và hạ tầng giao thông. Phương tiện sử dụng xăng dầu hiện vẫn là công cụ mưu sinh của đại bộ phận người dân, do đó không thể chuyển đổi sang xe điện một cách đột ngột. Theo lộ trình, Hà Nội sẽ bắt đầu chuyển đổi xe máy trong vòng 1 năm tới, trong khi ô tô chạy bằng nhiên liệu hóa thạch sẽ có khoảng 1,5 năm chuẩn bị trước khi các phương tiện này bị cấm lưu thông trong khu vực Vành đai 1.
