Các nhà chuyên môn cho rằng, với các khu vực đã có quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc quy chế quản lý kiến trúc thì việc bỏ thủ tục cấp phép xây dựng là hợp lý, và cần thiết để đơn giản hoá thủ tục hành chính lĩnh vực xây dựng. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa ký ban hành công điện về tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực xây dựng.
Đáng chú ý, Thủ tướng chỉ đạo cắt giảm thủ tục cấp giấy phép xây dựng đối với các công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng đã có quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 hoặc các công trình thuộc khu vực đã phê duyệt thiết kế đô thị.
Trao đổi với PV Tạp chí Xây dựng, TS.KTS Trương Văn Quảng - Phó Tổng Thư ký Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam (VUSTA) cho rằng, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực xây dựng, trong đó có thủ tục cấp giấy phép xây dựng là cần thiết, phù hợp với yêu cầu thực tế.
Hiện nay, các đồ án quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết đều có kèm theo quy định quản lý theo đồ án quy hoạch; trong đó có quản lý về không gian, về kiến trúc, về sử đụng đất (diện tích, mật độ, tầng cao, màu sắc, vật liệu…). Với các quy hoạch chi tiết thì còn có cả chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng…
Cũng theo TS.KTS Trương Văn Quảng, kết hợp với đồ án quy hoạch còn có quy chế quản lý kiến trúc, trong đó có các thông số về quản lý công trình xây dựng.
Tuy nhiên, để thực hiện được chủ trương này, TS.KTS Trương Văn Quảng cho rằng, việc đầu tiên là cần công khai, minh bạch đồ án quy hoạch để người dân nắm được; cùng với đó cần tăng cường khâu thanh kiểm tra để hạn chế các sai phạm.
Thực tế hiện nay, quy hoạch đô thị có quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Quy hoạch chi tiết lại có hai loại, quy hoạch chi tiết 1/2.000 và 1/500.
Trong đó, quy hoạch chi tiết 1/500 rất quan trọng bởi quy hoạch này quy định rõ tỷ lệ tầng cao, mật độ xây dựng, khoảng lùi từ vỉa hè vào nhà là bao nhiêu; thậm chí có khu vực nói rõ có tầng hầm hay không, có hầm là bán hầm hay một hầm...
Do đó, KTS Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam cho rằng, nếu khu vực nào đã được quy hoạch chi tiết 1/500 thì người dân không cần xin giấy phép xây dựng, nhưng vẫn phải báo cáo chính quyền địa phương. Việc của chính quyền địa phương là giám sát người dân xây dựng đúng quy định hay không.
“Quy hoạch phải đi trước một bước, không cần giấy phép xây dựng, nhưng phải tuân thủ quy hoạch. Nếu chỗ nào chưa có quy hoạch, địa phương phải lập quy hoạch chi tiết để người dân yên tâm và biết được phép xây dựng như thế nào”, KTS Trần Ngọc Chính nêu ý kiến.
Trước đó, ngày 29/5/2025, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 78/CĐ-TTg về tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính lĩnh vực xây dựng.
Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, đơn giản hóa 361 thủ tục hành chính và 447 điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực quản lý. Mục tiêu là cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết, chi phí tuân thủ và điều kiện kinh doanh trong năm 2025.
Đồng thời nghiên cứu rút gọn thủ tục cấp phép xây dựng với dự án đã có quy hoạch chi tiết 1/500 hoặc nằm trong khu vực có thiết kế đô thị. Hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành sẽ được rà soát toàn diện để bỏ những quy định lỗi thời, gây cản trở đầu tư.
