Bài báo trình bày tóm tắt về các tài liệu, tiêu chuẩn về tính toán thủy văn thủy lực cho công trình giao thông ở Việt Nam. Từ đó, bài báo kiến nghị cần ban hành một tiêu chuẩn về khảo sát, tính toán thủy văn cho công trình giao thông. Ngày nhận bài: 28/8/2025; Ngày sửa bài: 15/9/2025; Ngày chấp nhận đăng: 30/9/2025
http://doi.org/10.64588/jc.07.10.2025
Tóm tắt
Bài báo trình bày tóm tắt về các tài liệu, tiêu chuẩn về tính toán thủy văn thủy lực cho công trình giao thông ở Việt Nam. Về phần khảo sát, TCCS 31:2020/TCĐBVN yêu cầu tương đối đầy đủ về khảo sát, thu thập các yếu tố khí tượng thủy văn phục vụ cho công tác tính toán. Về phần tính toán thủy lực công trình thoát nước trên đường giao thông hiện nay ở Việt Nam chưa có tiêu chuẩn nào được ban hành, việc tính toán đều theo các tài liệu tham khảo trong và ngoài nước. Từ đó, bài báo kiến nghị cần ban hành một tiêu chuẩn về khảo sát, tính toán thủy văn cho công trình giao thông.
Từ khóa: Công trình giao thông; thủy văn; thủy lực; khảo sát; tính toán.
Abstract
The report provides a summary of documents and standards related to hydrological and hydraulic calculations for transportation infrastructure in Vietnam. Regarding the survey aspect, TCCS 31:2020/TCĐBVN provides relatively comprehensive requirements for the investigation and collection of meteorological and hydrological data to support the calculation work. As for the hydraulic calculation of drainage structures on highways, there is currently no official standard issued in Vietnam; calculations are mainly based on both domestic and international reference materials. Therefore, the report recommends the issuance of a standard for the hydrological survey and calculation for transportation infrastructure
Keywords: Transportation engineering structures; hydrological; hydraulic; surveying; calculations.
1. Đặt vấn đề
Hạ tầng giao thông vận tải ở nước ta trong những năm gần đây đã có được nhiều thành tựu đáng kể như xây dựng hệ thống đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông, các đường cao tốc khu vực, dự kiến đến cuối năm 2025 nước ta sẽ hoàn thành 2.500 km đường bộ cao tốc. Cùng với đường cao tốc, hệ thống quốc lộ, tỉnh lộ... cũng được triển khai xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, trong thời gian tới, khối lượng xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông còn rất lớn. Theo Quyết định số 355/QĐ-TTg [1] và Quyết định số 1454/QĐ-TTg [2] của Chính phủ thì từ nay đến năm 2050 nước ta tiến hành bị xây dựng hệ thống đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng... và tiến tới hoàn thành khoảng 9.014 km đường bộ cao tốc, 29.795 km quốc lộ.
Hệ thống tiêu chuẩn khảo sát, thiết kế các công trình giao thông ở Việt Nam đã được xây dựng tương đối hoàn chỉnh. Tuy nhiên, tiêu chuẩn khảo sát, thiết kế thủy lực, thủy văn phục vụ cho xây dựng công trình giao thông hiện nay chưa được đồng bộ, nó được thể hiện trong các tiêu chuẩn TCCS 31:2020/TCĐBVN [3], TCVN9845:2013 [4], TCVN 13615:2022 [5], TCVN4054:2005 [6] và các tài liệu chuyên môn khác [7, 8, 9, 10, 11, 12]... Do chưa có bộ tiêu chuẩn thống nhất nên việc thiết kế thủy lực cầu (xác định khẩu độ cầu, cao độ đáy cầu, xói lở dưới cầu…) thường xảy ra tình trạng chưa thống nhất giữa các đơn vị tư vấn thiết kế, thẩm tra, thẩm định…, đặc biệt khi xảy ra sự cố công trình cầu do lũ lụt gây ra. Do đó, vấn đề xây dựng tiêu chuẩn khảo sát, thiết kế thủy lực, thủy văn phục vụ cho xây dựng công trình giao thông cần được đặt ra.
2. Các tiêu chuẩn, tài liệu khảo sát, thiết kế thủy văn, thủy lực công trình giao thông
2.1. Về tiêu chuẩn, tài liệu khảo sát
Khảo sát thủy văn phục vụ xây dựng công trình giao thông hiện nay ở Việt Nam được áp dụng theo Tiêu chuẩn TCCS 31:2020/TCĐBVN "Đường ô tô - Tiêu chuẩn khảo sát". Tiêu chuẩn này đặt ra các yêu cầu về khảo sát, thu thập các số liệu địa hình, địa chất, thủy văn, kinh tế - xã hội và môi trường. Tùy theo loại, cấp công trình và hình thức thực hiện dự án, tiêu chuẩn quy định việc khảo sát, thu thập, điều tra các số liệu phù hợp với các bước thiết kế (thiết kế sơ bộ, cơ sở, kỹ thuật và bản vẽ thi công). Tiêu chuẩn quy định đầy đủ các công tác khảo sát thủy văn dọc tuyến, thủy văn công trình thoát nước nhỏ, thủy văn với cầu lớn, cầu trung và thủy văn với các công trình thoát nước có chế độ thủy văn đặc biệt. Nội dung cơ bản của công tác khảo sát thủy văn trong tiêu chuẩn này là:
1) Các yêu cầu về thu thập số liệu: Khí tượng thủy văn, bản đồ địa hình tỷ lệ lớn...
2) Điều tra các công trình hồ đập, công trình kênh mương, công trình đê điều...
3) Thị sát để đối chiều tài liệu thu thập, điều tra với thực địa.
4) Khảo sát thực địa gồm các công tác: Điều tra mực nước, khảo sát địa mạo lòng sông, địa mạo lưu vực, đo vẽ đoạn sông làm công trình...
2.2. Về tiêu chuẩn, tài liệu thiết kế
Tài liệu thiết kế tính toán thủy văn thủy lực công trình giao thông chưa có tài liệu nào bao quát được nội dung công việc cần thực hiện. Các nội dung được thể hiện rải rác trong các tiêu chuẩn TCVN9845:2013 [4], TCVN 13615:2022 [5], TCVN4054:2005 [6] và một số tài liệu chuyên môn khác [8, 9]...
Các quy định về tần suất thiết kế được lấy theo TCVN4054 - 2005 "Đường ô tô - Yêu cầu thiết kế". Nội dung về tính toán thủy văn như lưu lượng, mực nước, lưu tốc... được quy định trong TCVN9845-2013 "Tính toán các đặc trưng dòng chảy lũ" và TCVN 13615:2022 "Tính toán các đặc trưng thủy văn thiết kế". Các nội dung về tính thủy lực cầu, cống... (xác định khẩu độ, xói lở dưới cầu, công trình gia cố...) trên đường giao thông hiện nay chưa có tiêu chuẩn nào quy định, mà các đơn vị tư vấn, quản lý hiện nay đều dựa vào các tài liệu tham khảo như: "Sổ tay tính toán thủy văn, thủy lực cầu đường", Bộ GTVT, 2006; Nguyễn Xuân Trục, "Thiết kế đường ô tô tập 3 - Công trình vượt sông", NXB. Giáo dục, 2000; Trần Đình Nghiên, "Giáo trình Thủy văn Cầu đường", Trường Đại học Giao thông vận tải, 1993... hoặc các tài liệu nước ngoài.
Các tài liệu của nước ngoài về tính toán thủy lực các công trình thoát nước trên đường hiện nay có tương đối nhiều như: "Evaluating scour at bridges - HEC-18" với nhiều phiên bản dùng trong tính toán thủy lực công trình cầu; "Hydraulic Design of Highway Culverts - HDS-5" - FHWA-HIF-12-026 cũng có nhiều phiên bản khác nhau dùng trong tính toán thủy lực cống... Các tài liệu này tập trung kỹ vào một vài vấn đề tính toán như tính thủy lực cầu, cống, thoát nước mặt cầu, gia cố lòng dẫn...
Tiêu chuẩn JTG C30-2015 "Khảo sát và Thiết kế thủy văn công trình đường giao thông" [13] của Trung Quốc trình bày đầy đủ các vấn đề về khảo sát, tính toán thủy văn thủy lực công trình thoát nước trên đường. Tiêu chuẩn này có đầy đủ các quy định về tần suất thiết kế trong các trường hợp, quy định về khảo sát, tính toán thủy văn thủy lực cầu, cống, nền đường, công trình phòng hộ. Vì vậy, có thể nói tiêu chuẩn này là tài liệu đầy đủ nhất về khảo sát, tính toán thủy văn thủy lực công trình thoát nước trên đường.
3. So sánh Tiêu chuẩn JTG C30-2015 với tiêu chuẩn trong nước
Để có cái nhìn rõ hơn về Tiêu chuẩn JTG C30-2015 của Trung Quốc và sự cần thiết xây dựng tiêu chuẩn tương ứng ở Việt Nam, bài báo này trình bày sự so sánh giữa tiêu chuẩn Trung Quốc JTG C30-2015 và một số tiêu chuẩn của Việt Nam như TCCS 31:2020, TCVN9845:2013 [4], TCVN 13615:2022 [5] trong công tác khảo sát, tính toán thủy văn phục vụ thiết kế đường ô tô. Dựa trên sự đối chiếu các nội dung chủ yếu, báo cáo đề xuất những bổ sung nhằm nâng cao tính đầy đủ, hiện đại và khả năng ứng dụng thực tiễn của tiêu chuẩn Việt Nam. Nội dung so sánh gồm 3 phần: 1) Tổng quan tiêu chuẩn, 2) Nội dung khảo sát, 3) Nội dung tính toán, thiết kế.
3.1. Tổng quan tiêu chuẩn
|
Nội dung so sánh |
JTG C30-2015 |
TCCS 31:2020 |
|
Phạm vi áp dụng |
Áp dụng cho khảo sát, thiết kế thủy văn các công trình đường giao thông xây dựng mới và xây dựng lại, mở rộng. |
Áp dụng cho đường ô tô ngoài đô thị, bao gồm cả khảo sát công trình và môi trường. |
|
Đối tượng sử dụng |
Kỹ sư khảo sát, thiết kế xây dựng công trình giao thông, kỹ sư thủy văn thủy lực và các lĩnh vực liên quan khác. |
Kỹ sư khảo sát, thiết kế xây dựng công trình giao thông và các lĩnh vực liên quan khác. |
|
Mục tiêu chính |
Tiêu chuẩn hóa công tác khảo sát thủy văn và thiết kế công trình đường giao thông. |
Không được trình bày rõ ràng về mục tiêu. |
|
Mức độ chi tiết |
Chi tiết, bao gồm cả khảo sát và thiết kế thủy văn, phù hợp với các công trình giao thông có yêu cầu cao về an toàn và độ chính xác. |
Chi tiết trong công tác khảo sát, bao gồm các số liệu khí tượng thủy văn cần thu thập, khảo sát trong các giai đoạn khác nhau. |
|
Tần suất thiết kế lũ |
Quy định theo bảng rõ ràng theo cấp đường và loại công trình (1/300, 1/100...). |
Không quy định cụ thể. Dựa vào dữ liệu thu thập và mục tiêu dự án (tần suất thiết kế được quy định ở các tiêu chuẩn khác như TCVN4054:2005, TCVN 10380:2014...). |
3.2. Nội dung khảo sát
|
Nội dung so sánh |
JTG C30-2015 |
TCCS 31:2020 |
|
Các giai đoạn khảo sát |
Chia rõ 3 giai đoạn: Nghiên cứu khả thi, sơ bộ, thi công. Có yêu cầu cụ thể cho từng giai đoạn. |
Phân thành nhiều bước: Tiền khả thi, khả thi, TKKT, TKBVTC. Mỗi bước có mô tả công việc. |
|
Hạng mục khảo sát thủy văn |
Rất chi tiết: Lưu lượng, mực nước, khí hậu, thủy triều, xói lở, băng trôi, nước ngầm... |
Chủ yếu là thu thập dữ liệu từ cơ quan khí tượng thủy văn, điều tra mực nước, khảo sát bổ sung theo nhu cầu. |
|
Với cầu trung, cầu lớn và cầu siêu lớn |
||
|
Lựa chọn vị trí cầu |
Quy định cụ thể vị trí cầu trên các đoạn sông khác nhau, vị trí cầu trong các trường hợp đặc biệt. |
Không quy định về vị trí cầu. |
|
Điều tra thủy văn |
Quy định cụ thể về các số liệu cần điều tra như: Đặc trưng lưu vực, đoạn sông làm công trình, lũ trên sông, mực nước... |
Yêu cầu thu thập các tài liệu về bản đồ lưu vực, các đặc trưng khí tượng thủy văn, tình hình ngập lụt, xói lở... |
|
Khảo sát thủy văn |
Quy định cụ thể về lập bình đồ thủy văn, đo độ dốc đoạn sông, tình hình địa chất lòng sông... |
Quy định chủ yếu là đo đạc địa hình đoạn sông làm cầu. |
|
Quan trắc thủy văn |
Đối với các cầu đặc biệt có điều kiện thủy văn phức tạp hoặc thí nghiệm mô hình thủy lực, cần quan trắc thủy văn gồm quan trắc mực nước, lưu tốc, hướng dòng, độ sâu. |
Không quy định. |
|
Với cầu nhỏ, cống |
||
|
Lựa chọn vị trí |
Quy định chi tiết việc lựa chọn vị trí cầu nhỏ, cống trong các trường hợp khác nhau. |
Quy định chung chung là vị trí công trình theo hướng tuyến giao với dòng chảy. |
|
Điều tra, khảo sát thủy văn |
Quy định chi tiết việc điều tra, khảo sát các số liệu phục vụ tính toán thiết kế như: Địa hình khu vực, số liệu dòng chảy, số liệu mưa, tình trạng bề mặt lưu vực, mực nước lịch sử, mặt cắt tính thủy văn... |
Quy định chi tiết việc điều tra, khảo sát các số liệu phục vụ tính toán thiết kế như: Địa hình khu vực, số liệu dòng chảy, số liệu mưa, tình trạng bề mặt lưu vực, mực nước (lịch sử, thấp nhất, trung bình, hàng năm), mặt cắt tính thủy văn... |
|
Với nền đường |
||
|
Điều tra, khảo sát thủy văn |
Quy định việc điều tra khảo sát thủy văn được tiến hành tổng thể với công trình cầu, cống; đồng thời cũng quy định các yêu cầu về điều tra, khảo sát thủy văn ở các khu vực địa hình khác nhau. |
Chủ yếu yêu cầu điều tra mực nước dọc tuyến trong trường hợp thông thường, trường hợp tuyến đi ven hồ đập, tuyến ven biển... |
|
Cầu tại các khu vực đặc biệt |
||
|
Điều tra, khảo sát thủy văn |
Quy định chặt chẽ các số liệu điều tra, khảo sát phục vụ tính lưu lượng và mực nước trong các trường hợp: Khu vực ảnh hưởng của hồ chứa nước, khu vực dòng chảy bùn cát, khu vực Karst, khu vực có nước dềnh, khu vực ảnh hưởng của thủy triều, khu vực vịnh. |
Chủ yếu yêu cầu điều tra mực nước trong trường hợp khu vực ảnh hưởng của thủy triều, khu vực có nước dềnh, khu vực ảnh hưởng của hồ chứa nước, khu vực đồng trũng. |
3.3. Nội dung tính toán, thiết kế
|
Nội dung so sánh |
JTG C30-2015 |
TCVN 9845:2013 |
|
Với cầu trung, cầu lớn và cầu siêu lớn |
||
|
Tính toán lưu lượng thiết |
Bao gồm các trường hợp: Có nhiều số liệu đo đạc lưu lượng, có ít số liệu đo lưu lượng nhưng có nhiều số liệu mực nước; tính lưu lượng từ mực nước lịch sử; tính lưu lượng theo các công thức. |
Chủ yếu là xác định lưu lượng theo các công thức khi lưu vực nhỏ và vừa. |
|
Mực nước thiết kế |
Bao gồm các trường hợp: Đoạn sông tương đối thẳng; đoạn sông quanh co và trường hợp đặc biệt khác. |
Không quy định (có được nhắc đến trong các tài liệu chuyên ngành). |
|
Thiết kế khẩu độ cầu |
Quy định chi tiết về xác định khẩu độ cầu và bố trí các nhịp cầu trong các trường hợp thực tế như: Sông qua vùng hẻm núi, sông mở rộng, sông phân nhánh, sông không ổn định... |
Không quy định (có được nhắc đến trong các tài liệu chuyên ngành). |
|
Xói lở dưới cầu |
Chia xói lở dưới cầu thành 3 loại: Xói tự nhiên, xói chung và xói cục bộ; đồng thời đưa ra yêu cầu, công thức tính toán với từng loại xói và chiều sâu chôn móng của mố trụ cầu tương ứng theo xói lở. |
Không quy định (có được nhắc đến trong các tài liệu chuyên ngành). |
|
Với cầu nhỏ, cống |
||
|
Tính toán thủy văn |
Quy định lưu lượng, quan hệ lưu lượng - mực nước có thể xác định theo công thức. |
Quy định xác định lưu lượng theo các công thức. |
|
Thiết kế khẩu độ |
Quy định khẩu độ cầu nhỏ và cống phải đảm bảo thoát lũ và vật trôi (cây cối, bùn đá...) trong mùa lũ. |
Quy định khẩu độ cầu nhỏ và cống phải đảm bảo thoát lũ thiết kế. |
|
Bảo vệ chống xói |
Quy định biện pháp phòng xói phù hợp với độ dốc đáy dòng chảy. |
Quy định biện pháp phòng xói phù hợp với lưu tốc thiết kế. |
|
Với nền đường |
||
|
Phân tích và tính toán thủy văn |
Yêu cầu xác định mực nước thiết kế như với công trình cầu; ngoài ra yêu cầu xác định mực nước, lưu tốc dòng chảy ở bãi sông, cần tính toán kết hợp với tính thủy lực cầu; quy định việc xác định mực nước ở khu vực đồng bằng, khu vực ven biển. |
Không quy định (có được nhắc đến trong các tài liệu chuyên ngành). |
|
Chiều cao nền đường ngập nước |
Quy định việc tính chiều cao tối thiểu của nền đường trong trường hợp đường ở bãi sông, ở vùng trũng thấp, đường ven biển. |
Không quy định (có được nhắc đến trong các tài liệu chuyên ngành). |
|
Bảo vệ chống xói mòn |
Yêu cầu tính toán bảo vệ chống xói nền đường ở bãi sông, đường ven biển. |
Không quy định (có được nhắc đến trong các tài liệu chuyên ngành). |
|
Cầu tại các khu vực đặc biệt |
||
|
Tính toán thủy văn |
Quy định chặt chẽ việc xác định lưu lượng, mực nước trong các trường hợp đặc biệt. |
Không quy định (có được nhắc đến trong các tài liệu chuyên ngành). |
|
Thiết kế khẩu độ |
Quy định khẩu độ và nhịp cầu phải bám sát điều kiện tự nhiên, tránh việc làm cầu ảnh hưởng nhiều đến dòng chảy. |
Không quy định (có được nhắc đến trong các tài liệu chuyên ngành). |
Nhận xét:
- JTG C30-2015 là tiêu chuẩn chuyên sâu cho lĩnh vực đường giao thông, bao gồm cả khảo sát và thiết kế thủy văn. Tiêu chuẩn này rất chi tiết và phù hợp với các công trình đường giao thông có yêu cầu cao về an toàn và độ chính xác.
- TCCS 31:2020 là tiêu chuẩn khảo sát đường giao thông của Việt Nam, bao gồm nhiều lĩnh vực như địa hình, địa chất, thủy văn, kinh tế - xã hội và môi trường. Trong đó, phần khảo sát, thu thập tài liệu khí tượng thủy văn tương đối đầy đủ để phục vụ công tác tính toán.
- TCVN 13615:2022 là tiêu chuẩn tổng hợp, áp dụng cho nhiều loại công trình thủy lợi và phòng chống thiên tai. Tiêu chuẩn này cung cấp các phương pháp tính toán cơ bản cho thiết kế thủy văn.
- TCVN 9845:2013 là tiêu chuẩn chuyên ngành, tập trung vào tính toán dòng chảy lũ cho các công trình thoát nước nhỏ trong lĩnh vực giao thông vận tải. Sở dĩ tiêu chuẩn này chưa đề cập nhiều đến tính toán thủy lực các công trình cầu là do TCVN 9845:2013 được nâng cấp nguyên trạng từ tiêu chuẩn ngành 22TCN220-95 “Tính toán các đặc trưng dòng chảy lũ” chủ yếu đề cập đến việc tính toán thông số dòng chảy cho lưu vực nhỏ và vừa. Bên cạnh đó, bản thân 22TCN220-95 được xây dựng từ Quy phạm Thủy lợi QP.TL. C-6-77 - “Quy phạm tính toán các đặc trưng thủy văn thiết kế”.
4. Đề xuất xây dựng tiêu chuẩn khảo sát, tính toán thủy văn
Để nâng cao hiệu quả và hiện đại hóa công tác khảo sát thiết kế thủy văn tại Việt Nam, tiêu chuẩn khảo sát thiết kế thủy văn cần đáp ứng một số mục tiêu cơ bản sau:
|
Mục tiêu |
Nội dung cụ thể |
|
Phạm vi áp dụng |
Áp dụng khảo sát cho các công trình giao thông làm mới, mở rộng, cải tạo trong điều kiện thông thường và phức tạp (ven biển, triều, cửa sông, vùng ngập mặn...). |
|
Chuẩn hóa các giai đoạn khảo sát |
Soạn thảo bảng công việc khảo sát tương ứng với từng giai đoạn: Tiền khả thi, khả thi, TKKT, TKBVTC, có phân chia rõ trách nhiệm. |
|
Nâng cao yêu cầu đo đạc hiện trường |
Bắt buộc đo đạc thực địa cho các vị trí cầu lớn, vùng dễ bị ngập, có tác động dòng chảy; yêu cầu đo lưu lượng, mực nước, triều... |
|
Bổ sung quy định về tần suất thiết kế lũ |
Xây dựng bảng tần suất thiết kế lũ theo cấp đường và loại công trình (cầu, cống, đê...), tương đương chuẩn quốc tế. |
|
Ứng dụng công nghệ khảo sát hiện đại |
Khuyến khích sử dụng GNSS, lidar, radar đo mặt nước, UAV, trạm đo tự động để khảo sát khí tượng, thủy văn. |
|
Áp dụng mô hình toán trong phân tích dòng chảy |
Hướng dẫn sử dụng phần mềm như HEC-RAS, MIKE... để phân tích xói lở, diễn biến lòng sông, mô phỏng dòng chảy. Việc sử dụng mô hình toán có thể giúp tính toán sự thay đổi cao độ đáy sông theo thời gian (xói lở tự nhiên), do sự thay đổi của các điều kiện thủy văn, thủy lực và đặc tính của vật liệu đáy sông; đồng thời có thể đưa nhiều phương án bố trí chung công trình vào để có cái nhìn rõ hơn về sự thay đổi dòng chảy tương ứng. |
|
Hướng dẫn lựa chọn vị trí cầu theo phân loại sông |
Cung cấp sơ đồ lựa chọn vị trí cầu theo đặc điểm dòng chảy: Núi, đồng bằng, triều; kết hợp mô hình thủy văn và thực địa. |
|
Nội dung tính toán |
Tính toán khẩu độ cầu và cống không chỉ đơn giản là thoát lưu lượng mà phải đảm bảo các vấn đề quan trọng khác như khả năng thoát bùn cát, yêu cầu thông thuyền và các yếu tố ảnh hưởng của vật trôi. Do đó, nội dung chính của tiêu chuẩn cần cung cấp các nội dung tính toán phù hợp với công trình trên đường: 1) Phần tính thủy văn: Tham khảo TCVN 9845:2013 và TCVN 13615:2022, có đầy đủ các nội dung tính lưu lượng, mực nước khi có đủ số liệu, ít số liệu và khi không có số liệu thực đo. 2) Phần tính thủy lực cần phân ra các loại công trình khác nhau: - Với cầu cho phép xói lở: Tính/lựa chọn khẩu độ cầu và bố trí chung cầu, tính toán xói lở dưới cầu, cao độ đặt móng của mố trụ cầu. - Với cầu không cho phép xói lở (có gia cố đáy dòng chảy): Tính/lựa chọn khẩu độ cầu, nước dâng trước cầu, vật liệu gia cố đáy sông suối. - Với cống: Lựa chọn hình dạng và kích thước cống, tính lưu lượng qua cống và nước dâng trước cống, lưu tốc ở cửa ra cống, gia cố/công trình nối tiếp/tiêu năng ở hạ lưu cống. 3) Tính thủy văn, thủy lực trong các trường hợp đặc biệt: Thủy văn vùng núi đá vôi (Karst) có hệ thống thoát nước ngầm phức tạp; vùng cửa sông, ven biển chịu ảnh hưởng của thủy triều, sóng và nước dềnh; vùng ảnh hưởng của hồ đập… |
|
Chuẩn hóa hồ sơ và báo cáo khảo sát, thiết kế |
Thiết kế mẫu báo cáo khảo sát, thiết kế thống nhất, yêu cầu có bản đồ thủy văn, biểu đồ dòng chảy, tính toán thủy lực, kèm mô hình mô phỏng. |
5. Kết luận và kiến nghị
Tiêu chuẩn khảo sát thủy văn hiện hành của Việt Nam (TCCS 31:2020) phù hợp với điều kiện trong nước, nhưng còn thiếu các nội dung mang tính định lượng và kỹ thuật cao.
Các tiêu chuẩn TCVN 13615:2022 và TCVN 9845:2013 chủ yếu phục vụ cho việc tính thủy văn (tính lưu lượng, mực nước) chưa có nội dung tính thủy lực các công trình cầu, cống.
Vì vậy, việc xây dựng một tiêu chuẩn khảo sát thiết kế thủy văn thủy lực cho công trình giao thông là cần thiết cho công tác tư vấn thiết kế, quản lý dự án, khai thác công trình.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1]. Quyết định số 355/QĐ-TTg (2013) Phê duyệt điều chỉnh chiến lược phát triển giao thông vận tải Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030
[2]. Quyết định số 1454/QĐ-TTg (2021) Phê duyệt Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
[3]. TCCS 31:2020/TCĐBVN, Đường ô tô - Tiêu chuẩn khảo sát.
[4]. TCVN9845-2013, Tính toán các đặc trưng dòng chảy lũ.
[5]. TCVN 13615:2022, Tính toán các đặc trưng thủy văn thiết kế.
[6]. TCVN4054-2005, Đường ô tô - Yêu cầu thiết kế.
[7]. Bộ GTVT (2006), Sổ tay tính toán thủy văn, thủy lực cầu đường, NXB. GTVT.
[8]. Nguyễn Xuân Trục (2000), Thiết kế đường ô tô, tập 3, Công trình vượt sông, NXB. Giáo dục.
[9]. Trần Đình Nghiên (1993), Giáo trình Thủy văn Cầu đường, Trường Đại học GTVT.
[10]. Tống Anh Tuấn và Nguyễn Đăng Phóng (2019), Tính toán thiết kế thủy văn thủy lực công trình cầu - Áp dụng cho khu vực miền núi phía Bắc, NXB. Khoa học và Kỹ thuật.
[11]. Evaluating scour at bridges - HEC-18, U.S., Department of Transportation - FHWA.
[12]. Hydraulic Design of Highway Culverts - Hydraulic Design Series Number 5, FHWA-HIF-12-026.
[13]. JTG C30-2015, Quy phạm Khảo sát và Thiết kế Thủy vănc trình đường giao thông (Tiêu chuẩn Trung Quốc).
