Nguồn lực tư nhân trong quốc kế dân sinh
Gần đây, có 3 thông tin đặc biệt quan trọng, rất đáng quan tâm từ các vị lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước liên quan đến một nguồn lực phát triển kinh tế trong kỷ nguyên mới của đất nước, đó là “kinh tế tư nhân”.
Thông tin thứ nhất, khi phát biểu kết luận cuộc họp ngày 15/3/2025 của Tiểu ban Văn kiện Đại hội Đảng XIV, để cho ý kiến vào dự thảo Báo cáo Chính trị, dự kiến trình Bộ Chính trị, BCH Trung ương Đảng tại Hội nghị Trung ương 11, Tổng Bí thư Tô Lâm lưu ý xác định đúng vai trò của các thành phần kinh tế, nhấn mạnh vai trò kinh tế tư nhân như một động lực quan trọng nhất để tăng trưởng GDP, tăng năng suất lao động, tạo công ăn việc làm…
Thông tin thứ hai, ngày 09/3/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải chủ trì họp phiên thứ 16 của Ban Chỉ đạo. Phiên họp được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến giữa đầu cầu trụ sở Chính phủ với 44 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đang có các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải trên địa bàn.
Tại phiên họp này, Thủ tướng nêu rõ 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp quan trọng, trong đó có hàng loạt nhiệm vụ phải hoàn thành ngay trong tháng 3/2025.
Trong đó, liên quan tới những dự án đường sắt, một số doanh nghiệp đã được giao nhiệm vụ cụ thể như Tổng công ty Đường sắt Việt Nam phụ trách vận hành; Tập đoàn Hòa Phát sản xuất đường ray; Tập đoàn Trường Hải sản xuất toa tàu; Tập đoàn Vingroup triển khai tàu điện ngầm từ nội đô TP.HCM tới Cần Giờ.
Thông tin thứ ba, trong 2 ngày 18 và 19/3/2025, trong khuôn khổ chuyến thăm tại Trung Quốc, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng đã làm việc tại thành phố Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông và hội kiến Phó Thị trưởng Thường trực thành phố Thâm Quyến Đào Vĩnh Hân.
Theo Bộ Ngoại giao, tại cuộc hội kiến, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng bày tỏ vui mừng tới thăm thành phố Thâm Quyến, một siêu đô thị văn minh, hiện đại, phồn vinh, đáng sống, đáng đến của Trung Quốc.
Phó Thủ tướng Chính phủ bày tỏ nhất trí với các ưu tiên, đề xuất của thành phố Thâm Quyến; đồng thời đề nghị thành phố tiếp tục thúc đẩy hợp tác, trao đổi kinh nghiệm về phát triển khu vực kinh tế tư nhân, cách thức tăng cường mối liên kết giữa các khu vực kinh tế, vai trò của nhà nước và thị trường, các chính sách đặc thù cho khu thương mại tự do, đặc khu kinh tế...
Đọc 3 thông tin trên đây, tất cả những ai có cơ hội chứng kiến ngót 40 năm bước vào công cuộc đổi mới của đất nước sẽ dễ dàng nhận thấy rằng, chưa bao giờ lực lượng kinh tế tư nhân được coi trọng ở cả tầng vĩ mô và vi mô như hiện nay! Thậm chí như Tổng Bí thư Tô Lâm đã lưu ý xác định “vai trò kinh tế tư nhân như một động lực quan trọng nhất để tăng trưởng GDP, tăng năng suất lao động, tạo công ăn việc làm…”.
Đó là đầu đề một bài báo mà tôi đã viết và được đăng trên báo Thương Mại (nay là báo Công Thương) cách đây hơn 20 năm. Khi đó, lực lượng kinh tế tư nhân đã được coi là một thành phần trong nền kinh tế nhiều thành phần của đất nước, nhưng luôn luôn nằm ở vị trí… áp chót!
Điểm mặt các doanh nghiệp Việt Nam độ chục năm cuối thế kỷ 20 đầu thế kỷ 21, không ít bài học cay đắng đã được rút ra từ cuộc đời của nhiều doanh gia đầy tham vọng cứ đi như bị ma ám vào bước đường cùng. Đã có giám đốc một công ty nổi tiếng nối hai cực điện 220 V vào người rồi tự đóng cầu dao tự sát vì không chịu nổi những sức ép của trách nhiệm. Có giám đốc khách sạn đã thắt cổ tự vẫn bởi những bất đồng trong tổ chức. Có vị nữ tổng giám đốc giỏi giang, thành đạt bị nhồi máu cơ tim và qua đời ngay sau một cuộc họp căng thẳng. Năm 1994, Tăng Minh Phụng khi đang trên đỉnh của vinh quang với những cuộc đầu tư hàng trăm triệu USD, với hàng chục xưởng may và gần 10 nghìn công nhân…, đã kể với bạn bè rằng mới đi xem bói, thầy bảo cuối đời sẽ cực kỳ khốn khó, chết không có chiếu mà chôn. Tưởng là câu chuyện vui, thế mà chỉ chưa đầy chục năm sau, sự khắc nghiệt của thương trường đã biến điều đó thành sự thật...
Loại trừ một số những kẻ rắp tâm lừa đảo phải dấn thân vào con đường tù tội, phần lớn các nhà doanh nghiệp tư nhân bị khuynh gia bại sản bởi những rủi ro ngoài sự kiểm soát của mỗi cá nhân. Có người đặt câu hỏi, một khi đã có tài sản cả chục triệu đô-la, nếu họ chỉ cần gửi vào ngân hàng thì không những họ mà cả con cháu họ nữa, suốt đời sống trong nhung lụa, vinh hoa phú quý. Vậy họ lao vào thương trường để làm gì rồi sau đó rất có thể là sự khổ nhục hoặc thậm chí là của lưỡi hái tử thần?
Từ lâu rồi, khoa học đã chứng minh rằng hành vi cá nhân tại một thời điểm nào đó thường được quyết định bởi nhu cầu mạnh nhất của họ. Abraham Maslow đã đưa ra một hệ thống phân cấp khá thuyết phục về nhu cầu của con người. Ông cho rằng, theo bản năng sinh tồn thì nhu cầu mạnh nhất của con người là nhu cầu sinh lý. Khi chúng được thoả mãn, hoặc dù chưa được thoả mãn hoàn toàn, thì tiếp đó là nhu cầu về an toàn, rồi nữa là nhu cầu xã hội (giao tiếp), kế đến là nhu cầu được tôn trọng, cuối cùng là nhu cầu tự khẳng định mình. Cứ thứ tự như vậy, một khi nhu cầu ở bậc trên được thoả mãn thì mối quan tâm chuyển sang nhu cầu ở bậc kế tiếp theo.
Đến đây, có thể lý giải được tại sao các nhà doanh nghiệp tư nhân thừa ăn thừa tiêu, được xã hội trọng vọng mà vẫn chưa thoả mãn, chính vì họ muốn tự khẳng định mình. Cũng như một nhạc sĩ là phải chơi nhạc, một vị tướng thì phải cầm quân, một giáo sư phải lên bục giảng…, và như vậy, nhà doanh nghiệp là phải bước ra thương trường.
Sau nhiều thế kỷ lần mò, đến nay, các quốc gia đã xác định rằng nếu không có một đội ngũ doanh nghiệp tư nhân hùng mạnh thì không thể có một đất nước hưng thịnh.
Ai cũng biết rằng các doanh nghiệp tư nhân hoạt động theo khuôn khổ của pháp luật. Mệnh lệnh tối thượng chi phối hoạt động của họ là Nghị quyết Đại hội cổ đông và được pháp luật bảo hộ.
Nay, khi bàn đến những dự án có tầm vóc quốc kế dân sinh như liên quan tới những dự án đường sắt, một số doanh nghiệp tư nhân đã được Thủ tướng “giao nhiệm vụ”, như giao cho Tập đoàn Hòa Phát sản xuất đường ray; Tập đoàn Trường Hải sản xuất toa tàu; Tập đoàn Vingroup triển khai tàu điện ngầm từ nội đô TP.HCM tới Cần Giờ…, toàn những doanh nghiệp tư nhân lừng danh của đất nước.
Được Thủ tướng trực tiếp giao nhiệm vụ, đây là sự kiện hoàn toàn mới, chưa từng xảy ra đối với lực lượng tư nhân Việt Nam! Tuy nhiên, mới nhưng không đường đột.
Cách đó ít lâu, ngày 04/01/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã dự và chỉ đạo Hội nghị công bố Quyết định của Thủ tướng phê duyệt Quy hoạch TP.HCM thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Thủ tướng cho biết đã trao đổi với ông Phạm Nhật Vượng - Chủ tịch Tập đoàn Vingroup, về việc xây dựng một hệ thống tàu điện ngầm từ trung tâm TP.HCM đến huyện Cần Giờ. Ông nói: “Tôi có trao đổi anh Vượng Vingroup về việc xây dựng một hệ thống tàu điện ngầm từ trung tâm TP.HCM cho đến huyện Cần Giờ. Anh Vượng đã đồng tình và rất say sưa với đề nghị này".
Thế đấy, sứ mệnh quốc gia, niềm tự hào dân tộc và danh dự cá nhân là những giá trị mà bất cứ người dân Việt Nam nào cũng luôn luôn được đặt lên hàng đầu! Hàng ngàn năm nay đã thế, hiện tại và tương lai cũng thế!
Rất nhanh và cũng rất thận trọng, ngày 17/3/2025, Tập đoàn Vingroup đã có văn bản gửi UBND TP.HCM và Sở Giao thông công chánh TP.HCM về đề xuất đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao kết nối trung tâm với Cần Giờ. Phương án hướng tuyến theo đề xuất đã được xác lập trong quy hoạch TP.HCM thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo đề xuất của Tập đoàn Vingroup, dự án có quy mô đường đôi, khổ 1.435 mm, đi trên cao, hạ tầng thiết kế với tốc độ 250 km/h, tải trọng trục 17 tấn/trục. Hai depot dự kiến được bố trí ở quận 7 tại khu đất 20 ha và khu đất 39 ha xã Long Hòa, huyện Cần Giờ. Về năng lực chuyên chở hành khách, tàu có thể chở 30 - 40 nghìn người/hướng/giờ. Giai đoạn chuẩn bị dự án được thực hiện từ năm 2025 - 2028…
Chợt nhớ tới ngày 13/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi bức thư đầu tiên cho giới công thương Việt Nam. Trong thư có đoạn viết: “Trong lúc các giới khác trong quốc dân ra sức hoạt động để giành lấy nền hoàn toàn độc lập của nước nhà, thì giới công thương phải hoạt động để xây dựng một nền kinh tế và tài chính vững vàng và thịnh vượng. Chính phủ, nhân dân và tôi sẽ tận tâm giúp giới công thương trong công cuộc kiến thiết này. Việc nước và việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau. Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là các sự kinh doanh của các nhà công nghiệp, thương nghiệp thịnh vượng…”.
Không còn nghi ngờ gì nữa, kỷ nguyên mới của đất nước Việt Nam đã đến!
