Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 119/2025/NĐ-CP ngày 09/6/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2022/NĐ-CP quy định giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ozon. 
Phân bổ hạn ngạch phát thải KNK cho cơ sở
Giai đoạn 2025 - 2026, cơ sở được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính (KNK) là các nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép, cơ sở sản xuất xi măng thuộc danh mục cơ sở phát thải KNK phải thực hiện kiểm kê KNK được Thủ tướng Chính phủ ban hành.
Bộ NN&MT chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng thí điểm đề xuất lượng hạn ngạch phân bổ cho năm 2025 và năm 2026 cho từng nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép, cơ sở sản xuất xi măng nêu trên, báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải KNK theo giai đoạn và hằng năm. Căn cứ tổng hạn ngạch phát thải KNK được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ NN&MT phân bổ hạn ngạch cho các cơ sở trước ngày 31/12/2025.
Giai đoạn 2027 - 2028 và giai đoạn 2029 - 2030, các bộ quản lý lĩnh vực đề xuất danh mục cơ sở được phân bổ hạn ngạch căn cứ danh mục cơ sở phát thải KNK phải thực hiện kiểm kê KNK được Thủ tướng Chính phủ ban hành và lượng hạn ngạch phân bổ hằng năm cho từng cơ sở, gửi Bộ NN&MT trước ngày 30/6/2027 cho giai đoạn 2027 - 2028; trước ngày 30/6/2029 cho giai đoạn 2029 - 2030.
Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng cập nhật danh mục cơ sở được phân bổ hạn ngạch và lượng hạn ngạch phân bổ hằng năm cho từng nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép, cơ sở sản xuất xi măng, gửi Bộ NN&MT trước ngày 30/6/2027 cho giai đoạn 2027 - 2028; trước ngày 30/6/2029 cho giai đoạn 2029 - 2030.
Bộ NN&MT chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan rà soát, đánh giá, tổng hợp báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải KNK theo giai đoạn 2027 - 2028, giai đoạn 2029 - 2030 và hằng năm. Căn cứ tổng hạn ngạch phát thải KNK được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Bộ NN&MT phân bổ hạn ngạch cho các cơ sở trước ngày 31/10/2027 cho giai đoạn 2027 - 2028 và trước ngày 31/10/2029 cho giai đoạn 2029 - 2030.
Hạn ngạch phát thải KNK được xác định trên cơ sở mức phát thải KNK trên đơn vị sản phẩm; mục tiêu tăng trưởng của lĩnh vực; mục tiêu giảm phát thải KNK của lĩnh vực, cơ sở theo kế hoạch sản xuất, kinh doanh; tiềm năng giảm phát thải của cơ sở; năng lực kỹ thuật, công nghệ và tài chính của cơ sở trong thực hiện giảm phát thải KNK.
Tín chỉ carbon được phép vay mượn, trao đổi... và chuyển giao
Đáng chú ý, Nghị định 119/2025/NĐ-CP sửa đổi Điều 19 về trao đổi, vay mượn, nộp trả, chuyển giao, bù trừ hạn ngạch phát thải KNK và tín chỉ carbon.
Trong đó, hạn ngạch phát thải KNK, tín chỉ carbon được phép trao đổi trên Sàn giao dịch carbon bao gồm: Hạn ngạch phát thải KNK quy định tại Điều 12 Nghị định này. Một đơn vị hạn ngạch phát thải KNK thể hiện quyền phát thải bằng 01 tấn CO2 hoặc 01 tấn CO2 tương đương; tín chỉ carbon được cấp cho kết quả giảm nhẹ phát thải KNK từ ngày 01/01/2021 của chương trình, dự án thuộc cơ chế quy định tại Điều 20 Nghị định này và cơ chế quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 20a Nghị định này.
Trao đổi hạn ngạch phát thải KNK được thực hiện trên Sàn giao dịch carbon theo quy định pháp luật về Sàn giao dịch carbon.
Đối với mỗi giai đoạn phân bổ, cơ sở có trách nhiệm nộp trả hạn ngạch phát thải KNK cho Nhà nước. Lượng hạn ngạch phát thải KNK nộp trả phải tối thiểu bằng với kết quả kiểm kê KNK từ các nguồn phát thải trực tiếp trong giai đoạn được phân bổ của cơ sở trừ đi lượng tín chỉ carbon đã bù trừ.
Cơ sở tự thực hiện nộp trả hạn ngạch phát thải KNK tại Hệ thống đăng ký quốc gia trước ngày 31/12 của năm kế tiếp giai đoạn được phân bổ.
Nhà nước khuyến khích các cơ sở tự nguyện nộp trả hạn ngạch phát thải KNK nhiều hơn kết quả kiểm kê KNK từ các nguồn phát thải trực tiếp trong giai đoạn được phân bổ, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nhẹ phát thải KNK của quốc gia.
Cơ sở không thực hiện đầy đủ trách nhiệm nộp trả hạn ngạch phát thải KNK bị xử phạt theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Đồng thời, lượng hạn ngạch phát thải KNK nộp trả còn thiếu sẽ bị trừ vào hạn ngạch phân bổ của cơ sở cho giai đoạn kế tiếp.
Đặc biệt, trong giai đoạn đến hết năm 2030, cơ sở có thể chuyển giao lượng hạn ngạch phát thải KNK chưa sử dụng hết sau khi hoàn thành nộp trả của giai đoạn hiện tại sang giai đoạn kế tiếp. Số lượng hạn ngạch chuyển giao được sử dụng để trao đổi.
Cơ sở tự thực hiện chuyển giao hạn ngạch phát thải KNK trên Hệ thống đăng ký quốc gia sau khi nộp trả hạn ngạch phát thải KNK của giai đoạn được phân bổ.
Sau 30 ngày kể từ thời hạn nộp trả hạn ngạch phát thải KNK của giai đoạn được phân bổ, Bộ NN&MT thực hiện hủy bỏ số lượng hạn ngạch của các giai đoạn được phân bổ trước đó không được chuyển giao hoặc/và nộp trả của cơ sở trên Hệ thống đăng ký quốc gia, đồng thời gửi, cập nhật dữ liệu cho các đơn vị vận hành Sàn giao dịch carbon.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ 01/8/2025.
