Nhiệm vụ Quy hoạch phân khu Khu vực đô thị hai bên sông Đáy có quy mô nghiên cứu khoảng 6.670 ha, dân số dự kiến khoảng 650.000 người. Sông Đáy được xác định là trục cảnh quan trung tâm, kết nối hai bờ thành một chỉnh thể đô thị thống nhất, tạo dư địa phát triển mới cho khu vực đô thị trung tâm của Ninh Bình. Lấy sông Đáy làm trục cảnh quan trung tâm
UBND tỉnh Ninh Bình phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch phân khu Khu vực đô thị hai bên sông Đáy, hướng tới cụ thể hóa điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và điều chỉnh Quy hoạch chung đô thị Ninh Bình đến năm 2040.
Phạm vi nghiên cứu thuộc địa giới các phường Hoa Lư, Tây Hoa Lư, Đông Hoa Lư và các xã Gia Trấn, Phong Doanh, Ý Yên, Yên Đồng; phía Bắc giáp Quốc lộ 37C quy hoạch mới, phía Nam giáp Quốc lộ 10, phía Đông giáp cao tốc Bắc - Nam và phía Tây giáp Quốc lộ 1A.
Tổng diện tích nghiên cứu khoảng 6.670 ha, trong đó khu vực bờ Tây sông Đáy khoảng 2.446 ha, bờ Đông khoảng 4.222 ha và phần diện tích mặt nước sông Đáy.
Một trong những yêu cầu nổi bật của nhiệm vụ quy hoạch là thay đổi vai trò của sông Đáy trong cấu trúc phát triển đô thị.
Thay vì chỉ đóng vai trò ranh giới tự nhiên giữa các khu vực, sông Đáy được xác định trở thành không gian trung tâm, trục cảnh quan và không gian công cộng chủ đạo. Hai bờ sông sẽ được nghiên cứu trong một cấu trúc thống nhất, hỗ trợ lẫn nhau về chức năng, hạ tầng cũng như các hoạt động kinh tế - xã hội.
Khu vực quy hoạch được định hướng trở thành đô thị động lực, trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa và dịch vụ của tỉnh; đồng thời giữ vai trò đầu mối giao thông, cửa ngõ phía Nam vùng Đồng bằng sông Hồng.
Việc tổ chức không gian vì vậy không chỉ tập trung vào phát triển các khu đô thị mới mà còn phải khai thác giá trị cảnh quan mặt nước, tạo dựng hệ thống không gian công cộng ven sông, kết nối các trung tâm chức năng và tăng khả năng tiếp cận sông của cộng đồng.
Đây cũng là cơ sở để từng bước hình thành diện mạo đô thị gắn với đặc trưng sông nước và định hướng phát triển Ninh Bình theo hướng đô thị di sản, hiện đại, xanh và bền vững.
Quy mô dân số dự kiến của khu vực khoảng 650.000 người. Trong quá trình lập đồ án, đơn vị tư vấn được yêu cầu nghiên cứu, so sánh các kịch bản dân số khác nhau trên cơ sở quỹ đất phát triển, khả năng tạo việc làm, thu hút dân cư và năng lực đáp ứng của hệ thống hạ tầng.
Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm quy mô dân số được xác định phù hợp với khả năng phát triển thực tế, tránh gây áp lực quá lớn lên giao thông, hạ tầng xã hội và hệ thống kỹ thuật đô thị.
Tăng kết nối hai bờ, phát triển hạ tầng xanh
Hệ thống giao thông được xác định là một trong những nội dung trọng tâm của đồ án.
Quy hoạch sẽ nghiên cứu kết nối với các tuyến giao thông động lực đối ngoại như đường gom cao tốc Bắc - Nam, tuyến Thanh Liêm - Cao Bồ, tuyến Nam Định - Hoa Lư và các trục cảnh quan ven sông.
Bên trong đô thị, hệ thống giao thông công cộng, đường sắt đô thị, mạng lưới đi bộ, xe đạp và bãi đỗ xe được nghiên cứu đồng bộ nhằm giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân và nâng cao khả năng tiếp cận các khu chức năng.
Đáng chú ý, nhiệm vụ quy hoạch yêu cầu xác định cụ thể số lượng, vị trí và khoảng cách giữa các cầu mới qua sông Đáy. Các công trình này vừa phải đáp ứng nhu cầu kết nối hai bờ, vừa không ảnh hưởng đến khả năng thoát lũ và giao thông đường thủy trên sông.
Cùng với giao thông, cấu trúc hạ tầng xanh và mặt nước được coi là thành phần quan trọng trong tổ chức đô thị.
Theo định hướng, mạng lưới hồ điều hòa sẽ được phát triển phân tán, kết hợp các hồ có quy mô lớn tại công viên trung tâm và những vùng trũng tự nhiên. Hệ thống hồ được kết nối trực tiếp với sông Đáy và mạng lưới kênh mương, tạo thành cấu trúc “xanh - xanh lam” liên tục.
Không gian này vừa đóng vai trò điều tiết nước, giảm nguy cơ ngập úng, vừa tạo cảnh quan, không gian sinh thái và các khu vực vui chơi, nghỉ ngơi cho người dân.
Đặc biệt, đồ án phải xây dựng các kịch bản ứng phó với mưa cực đoan, ngập lụt và biến đổi khí hậu. Hệ thống thoát nước được yêu cầu đầu tư đồng bộ, thậm chí đi trước tốc độ đô thị hóa để hạn chế nguy cơ hình thành các điểm ngập mới khi mật độ xây dựng gia tăng.
Việc kết hợp hệ thống hồ điều hòa, sông Đáy, kênh mương với mạng lưới cây xanh cũng tạo nền tảng hình thành không gian đô thị thích ứng khí hậu, đồng thời góp phần bảo tồn những đặc trưng cảnh quan tự nhiên của khu vực.
UBND tỉnh Ninh Bình giao Sở Xây dựng tổ chức lập quy hoạch, thời gian thực hiện không quá 9 tháng kể từ khi lựa chọn được đơn vị tư vấn.
Sau khi được hoàn thiện và phê duyệt, Quy hoạch phân khu khu vực đô thị hai bên sông Đáy sẽ là cơ sở để quản lý phát triển không gian, xác định các khu chức năng, triển khai hệ thống hạ tầng và thu hút các dự án đầu tư.
