Bộ Xây dựng đặt mục tiêu đến năm 2030 có 1.200 công trình xanh được chứng nhận; 70% nước thải sinh hoạt tại đô thị đặc biệt và loại I được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn. 
Thúc đẩy công trình xanh, vật liệu phát thải thấp
Bộ Xây dựng vừa ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 208/NQ-CP của Chính phủ về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu (BĐKH) trong thời kỳ mới. Trong đó, phát triển công trình xanh, sử dụng vật liệu xây dựng VLXD) xanh, phát thải thấp và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030.
Cụ thể, theo Kế hoạch hành động ban hành kèm theo Quyết định số 1585/QĐ-BXD ngày 09/9/2026, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu đến năm 2030 có 1.200 công trình xây dựng xanh được chứng nhận trên cả nước. Cùng với đó, tỷ lệ nước thải sinh hoạt tại các đô thị đặc biệt và đô thị loại I được thu gom, xử lý đạt quy chuẩn môi trường phấn đấu đạt 70%.
Để thực hiện các mục tiêu này, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và định mức kinh tế, kỹ thuật theo hướng đồng bộ với các yêu cầu về bảo vệ môi trường và ứng phó với BĐKH.
Đáng chú ý, Kế hoạch xác định việc thúc đẩy chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải khí nhà kính trong hoạt động xây dựng là một nhóm nhiệm vụ riêng. Bộ Xây dựng sẽ xây dựng chương trình, đề án về phát triển công trình xanh; đồng thời xây dựng chương trình, đề án về sử dụng VLXD xanh, VLXD phát thải thấp trong giai đoạn 2026 - 2027 và tổ chức triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030.
Cùng với đó, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, phát triển đô thị xanh và hình thành các khu vực đô thị phát thải thấp sẽ tiếp tục được thúc đẩy.
Những nhiệm vụ này cho thấy định hướng chuyển đổi xanh không chỉ tập trung ở khâu vận hành công trình mà được mở rộng tới các yếu tố đầu vào của hoạt động xây dựng, trong đó có VLXD, lĩnh vực có vai trò quan trọng trong quá trình giảm phát thải của toàn ngành.
Mở rộng kinh tế tuần hoàn, tăng khả năng chống chịu
Một trong những nội dung đáng chú ý của Kế hoạch là nghiên cứu, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chỉ dẫn kỹ thuật về sử dụng chất thải làm nguyên liệu sản xuất VLXD, san lấp mặt bằng và sử dụng trong các công trình xây dựng, công trình giao thông.
Việc hoàn thiện hành lang kỹ thuật cho hướng sử dụng này được kỳ vọng góp phần thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong xây dựng, tăng khả năng tái sử dụng chất thải, giảm nhu cầu khai thác tài nguyên nguyên khai và hạn chế lượng chất thải phải xử lý.
Song song với lĩnh vực vật liệu, Bộ Xây dựng sẽ hướng dẫn, thúc đẩy phát triển đô thị xanh; triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ bảo vệ môi trường, ứng phó BĐKH, phát triển đô thị xanh, công trình xanh, giao thông xanh và VLXD xanh.
Trong lĩnh vực hạ tầng, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các địa phương đẩy nhanh đầu tư hệ thống thoát nước, chống ngập và hạ tầng kỹ thuật tại các khu vực thường xuyên chịu tác động của thiên tai, BĐKH. Trọng tâm là các đô thị đặc biệt, đô thị loại I, các lưu vực thoát nước liên tỉnh và khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng, ô nhiễm.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng dự kiến xây dựng Đề án thoát nước phòng, chống ngập úng đô thị thích ứng với BĐKH giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Đồng thời, các tiêu chuẩn, quy chuẩn và định mức xây dựng sẽ tiếp tục được rà soát, cập nhật để tính đến yêu cầu thích ứng với BĐKH.
Trong giao thông vận tải, Kế hoạch đặt mục tiêu thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính và phát triển kết cấu hạ tầng có khả năng chống chịu với bão, lũ, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn và nước biển dâng.
Việc triển khai Kế hoạch được gắn với yêu cầu cụ thể về cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, thời hạn, sản phẩm và nguồn lực. Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và VLXD được giao làm đầu mối theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện.
Như vậy, với mục tiêu được lượng hóa cùng các nhiệm vụ cụ thể, Kế hoạch hành động của Bộ Xây dựng đang đặt trọng tâm vào chuyển đổi xanh từ công trình, đô thị, hạ tầng đến VLXD, qua đó thúc đẩy giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao khả năng thích ứng với BĐKH trong giai đoạn tới.
