Nghị quyết mới về phát triển năng lượng quốc gia phân định rõ thẩm quyền phê duyệt dự án điện gió ngoài khơi là của Thủ tướng quyết định giai đoạn 2025-2030, Chủ tịch tỉnh quyết định giai đoạn 2031-2035 phải có ý kiến liên ngành. 
Hoàn thiện cơ chế và kỷ luật điều chỉnh quy hoạch điện
Sáng 11/12, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 với 424/436 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (89,64%).
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, gồm 16 Điều, quy định các nhóm cơ chế và công cụ điều hành mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển năng lượng trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ điện và năng lượng tăng mạnh.
Nội dung của Nghị quyết bao quát các lĩnh vực trọng yếu gồm: điều chỉnh, cập nhật Quy hoạch phát triển điện lực; hoàn thiện phương án phát triển mạng lưới cấp điện trong quy hoạch tỉnh; cơ chế đầu tư xây dựng dự án điện lực; cơ chế phát triển điện gió ngoài khơi; cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA); và chính sách đối với các dự án dầu khí, than.
Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên trình bày báo cáo tóm tắt tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết cho biết, dự thảo Nghị quyết đã được chỉnh lý theo hướng tiếp thu tối đa ý kiến xác đáng của đại biểu; và chỉnh lý tên gọi.
Một nguyên tắc quan trọng được làm rõ trong quá trình chỉnh lý là việc điều chỉnh, cập nhật quy hoạch điện phải bảo đảm đáp ứng yêu cầu thực tiễn nhưng không làm thay đổi quan điểm, mục tiêu, định hướng lớn của quy hoạch, và đặc biệt là không làm tăng tổng công suất lắp đặt theo cơ cấu từng loại hình nguồn điện.
Dự thảo Nghị quyết cũng mở rộng đối tượng tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp, cho phép bổ sung cả các đơn vị bán lẻ điện nhằm thúc đẩy thị trường điện cạnh tranh. Đồng thời, các nội dung trùng lặp với chính sách hiện hành đã được rà soát và loại bỏ nhằm bảo đảm tính rõ ràng, thống nhất và khả thi trong thực thi. Đây là bước hoàn thiện quan trọng trong việc xây dựng khung cơ chế điều hành năng lượng giai đoạn 2026-2030.
Địa phương chấp thuận đầu tư phải có ý kiến liên ngành
Một trong những nội dung trọng tâm được Nghị quyết quy định là việc phân định rõ thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án điện gió ngoài khơi, lĩnh vực có tính đặc thù, phức tạp và liên quan đến nhiều vấn đề về quốc phòng, an ninh, chủ quyền, tài nguyên và môi trường biển.
Theo Nghị quyết, đối với giai đoạn 2025-2030, Thủ tướng Chính phủ là người được giao thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư, không áp dụng hình thức đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
Các dự án thuộc giai đoạn này phải đáp ứng đồng thời các điều kiện: đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia; bảo đảm tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; bảo đảm yêu cầu an toàn hàng hải và dầu khí; phù hợp Quy hoạch phát triển điện lực; và có kế hoạch vận hành trong giai đoạn 2025-2030.
Đối với giai đoạn 2031-2035, thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư được phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh nơi có điểm gom công suất thuộc địa giới hành chính quản lý. Tuy nhiên, việc chấp thuận của địa phương chỉ được thực hiện khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của các bộ: Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Công Thương, Tài chính, Xây dựng, NN&MT cùng các cơ quan liên quan.
Cơ chế này vừa mở rộng phân cấp, vừa bảo đảm sự phối hợp liên ngành cần thiết đối với loại hình dự án có tác động lan tỏa lớn và liên quan đến nhiều lĩnh vực quản lý nhà nước.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, các nội dung thuộc thẩm quyền Chính phủ hoặc đòi hỏi tính linh hoạt cao đã được chỉnh lý ngay trong dự thảo Nghị quyết để bảo đảm tính thống nhất khi triển khai. Sau khi Nghị quyết được thông qua, Chính phủ sẽ ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn; đồng thời chỉ đạo các bộ ngành và địa phương khẩn trương triển khai thực hiện, tháo gỡ khó khăn của các dự án nguồn - lưới điện, hoàn thiện cơ chế thị trường, tăng thu hút đầu tư và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Các nội dung giám sát, công khai, minh bạch cũng sẽ được tăng cường nhằm kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội ở mức hai con số và thực hiện cam kết trung hòa carbon vào năm 2050.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026 và được áp dụng đến hết ngày 31/12/2030, trừ các trường hợp riêng được quy định tại Khoản 3 và Khoản 4 Điều 16. Việc xác định rõ hiệu lực và thời hạn triển khai giúp các cơ quan quản lý và nhà đầu tư chủ động xây dựng kế hoạch phát triển dự án và điều hành hệ thống năng lượng trong giai đoạn chuyển dịch quan trọng của quốc gia.
