Chính phủ lần đầu quy định mức phạt tiền đến 20 triệu đồng đối với hành vi mua sắm tài sản công vượt tiêu chuẩn, đồng thời nâng thẩm quyền xử phạt của Trưởng đoàn kiểm tra lên tới 100 triệu đồng. 
Chính phủ ban hành Nghị định số 55/2026/NĐ-CP ngày 9/2/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 63/2019/NĐ-CP ngày 11/7/2019 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý tài sản công; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; dự trữ quốc gia; kho bạc nhà nước đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định số 102/2021/NĐ-CP ngày 16/11/2021 của Chính phủ.
Bổ sung nguyên tắc xác định số lợi bất hợp pháp
Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 55/2026/NĐ-CP là bổ sung khoản 3a vào sau khoản 3 Điều 4 quy định cụ thể về nguyên tắc xác định số lợi bất hợp pháp có được do hành vi vi phạm hành chính. Theo đó, việc xác định số lợi bất hợp pháp do người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính thực hiện và ghi trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Số lợi bất hợp pháp được xác định như sau: Đối với hành vi vi phạm hành chính đã kết thúc thì số lợi bất hợp pháp được xác định từ khi tổ chức, cá nhân bắt đầu có hành vi vi phạm hành chính đến thời điểm chấm dứt hành vi vi phạm. Đối với hành vi vi phạm hành chính đang được thực hiện thì số lợi bất hợp pháp được xác định từ khi tổ chức, cá nhân bắt đầu có hành vi vi phạm hành chính đến thời điểm cơ quan, người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm.
Trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính thì xác định số lợi bất hợp pháp có được theo từng hành vi vi phạm hành chính. Trường hợp tổ chức, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm hành chính nhiều lần thì xác định số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm hành chính theo từng lần.
Phạt đến 20 triệu đồng khi mua sắm vượt tiêu chuẩn
Nghị định số 55/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung hành vi vi phạm quy định về mua sắm tài sản công tại Điều 6 để bao quát hơn các trường hợp phát sinh trong thực tiễn. Cụ thể: Phạt tiền đối với tổ chức có hành vi mua sắm tài sản vượt tiêu chuẩn, định mức do cơ quan, người có thẩm quyền quy định theo các mức phạt sau:
- Từ 2.000.000 - 5.000.000 đồng trong trường hợp mua sắm tài sản có giá trị vượt dưới 50.000.000 đồng.
- Từ 5.000.000 - 10.000.000 đồng trong trường hợp mua sắm tài sản có giá trị vượt từ 50.000.000 đồng đến dưới 75.000.000 đồng.
- Từ 10.000.000 - 20.000.000 đồng trong trường hợp mua sắm tài sản có giá trị vượt từ 75.000.000 đồng trở lên.
Nghị định số 55/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung Điều 8 về xử phạt hành vi vi phạm quy định về giao, sử dụng tài sản công, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản công như sau:
Phạt tiền từ 1.000.000 - 5.000.000 đồng đối với tổ chức có một trong các hành vi như: Không bàn giao tài sản theo đúng thời hạn quy định; không tiếp nhận tài theo đúng thời hạn quy định.
Phạt tiền đối với tổ chức bàn giao tài sản công khi chưa có Quyết định giao tài sản hoặc bàn giao tài sản công không đúng đối tượng, chủng loại, số lượng với các mức phạt: từ 2.000.000 - 5.000.000 đồng trong trường hợp giao tài sản công có giá trị dưới 50.000.000 đồng; từ 5.000.000 - 10.000.000 đồng trong trường hợp giao tài sản công có giá trị từ 50.000.000 - dưới 75.000.000 đồng; từ 10.000.000 - 20.000.000 đồng trong trường hợp giao tài sản công có giá trị từ 75.000.000 đồng trở lên.
Phạt tiền đối với tổ chức kê khai không đúng nhu cầu, thực trạng của tài sản khi lập hồ sơ đề nghị giao tài sản theo các mức phạt: từ 2.000.000 - 5.000.000 đồng trong trường hợp giao tài sản công có giá trị vượt dưới 50.000.000 đồng; từ 5.000.000 - 10.000.000 đồng trong trường hợp giao tài sản công có giá trị vượt từ 50.000.000 - dưới 75.000.000 đồng; từ 10.000.000 - 20.000.000 đồng trong trường hợp giao tài sản công có giá trị vượt từ 75.000.000 đồng trở lên…
Trưởng đoàn kiểm tra có quyền phạt đến 100 triệu đồng
Đáng chú ý, để phù hợp với Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2020 và Luật Thanh tra 2025, Nghị định số 55/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung Điều 30 theo hướng điều chỉnh thẩm quyền xử phạt của các chức danh.
Cục trưởng Cục Quản lý công sản; Thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước của Bộ, cơ quan ngang Bộ; Trưởng đoàn kiểm tra do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ thành lập có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 100.000.000 đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Giám đốc Sở; Trưởng đoàn kiểm tra do Thủ trưởng tổ chức thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước của Bộ, cơ quan ngang Bộ thành lập có quyền: Phạt cảnh cáo; phạt tiền đến 80.000.000 đồng; tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính; áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
