Quy hoạch - kiến trúc

Phát triển đô thị gắn với bảo tồn các di sản Cố đô

Phát triển đô thị gắn với bảo tồn các di sản Cố đô

Tuấn Đông Tuấn Đông - 17:15, 22/11/2023

Tạp chí Xây dựng - Bộ xây dựngMục tiêu quy hoạch đến năm 2025, Thừa Thiên Huế trở thành đô thị trực thuộc Trung ương trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản Cố đô và bản sắc văn hóa Huế; với đặc trưng văn hóa, di sản, sinh thái, cảnh quan, thân thiện môi trường và thông minh.

Ngày 22/11, Bộ Xây dựng tổ chức Hội nghị thẩm định Quy hoạch chung đô thị Thừa Thiên Huế đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì Hội nghị.

Dự Hội nghị có ông Lê Trường Lưu, Bí thư Tỉnh ủy Thừa Thiên Huế; ông Nguyễn Văn Phương, Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế; cùng các thành viên Hội đồng nghiệm thu.

Toàn cảnh Hội nghị thẩm định.

Thừa Thiên Huế thành thành phố trực thuộc Trung ương với tiêu chí đặc thù

Theo dự thảo Quy hoạch, phạm vi lập Quy hoạch chung đô thị Thừa Thiên Huế gồm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh Thừa Thiên Huế, với tổng diện tích khoảng 4.947 km2; phía Bắc giáp tỉnh Quảng Trị, phía Đông giáp Biển Đông, phía Nam giáp tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng, phía Tây giáp nước CHDCND Lào.

Thời hạn quy hoạch đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065.

Đô thị Thừa Thiên Huế có tính chất là đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương có tiêu chí đặc thù; là đô thị phát triển trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản cố đô, bản sắc văn hóa Huế; đô thị đặc sắc về sinh thái, cảnh quan, thân thiện môi trường và thông minh.

Đây cũng được xác định là cực tăng trưởng của vùng động lực miền Trung về kinh tế biển, kinh tế du lịch, trung tâm lớn của cả nước về khoa học - công nghệ, giáo dục và đào tạo, y tế đa ngành chất lượng cao; trung tâm du lịch quốc tế; trung tâm về phát triển công nghiệp và cảng biển của quốc gia; trong đó du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, công nghệ thông tin và truyền thông là đột phá, công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao là nền tảng; là địa bàn chiến lược về quốc phòng và an ninh khu vực miền Trung và cả nước.

Dự thảo xác định tầm nhìn đến năm 2065 xây dựng và phát triển Thừa Thiên Huế trở thành thành phố festival nằm trong nhóm dẫn đầu của hệ thống đô thị Việt Nam, phát triển mạnh về văn hóa, y tế, giáo dục, khoa học công nghệ, hướng đến hội nhập với các đô thị nổi bật tầm cỡ châu Á và của thế giới về di sản, xanh, thông minh, an toàn, bền vững; có trình độ phát triển kinh tế cao trên cơ sở hệ thống hạ tầng giao thông liên hoàn, kết nối thuận lợi với quốc tế bằng đường bộ, đường thủy, đường không và đường sắt tốc độ cao; có nền sản xuất phát triển, hệ thống dịch vụ và logistics hiệu quả.

Mục tiêu quy hoạch: Đến năm 2025, Thừa Thiên Huế trở thành đô thị trực thuộc Trung ương trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản Cố đô và bản sắc văn hóa Huế, với đặc trưng văn hóa, di sản, sinh thái, cảnh quan, thân thiện môi trường và thông minh.

Đến năm 2030, Thừa Thiên Huế là đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam, một trong những trung tâm lớn, đặc sắc của khu vực Đông Nam Á về văn hoá, du lịch và y tế chuyên sâu; một trong những trung tâm lớn của cả nước về khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao; quốc phòng, an ninh được bảo đảm vững chắc; Đảng bộ, chính quyền và toàn hệ thống chính trị vững mạnh; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân đạt mức cao.

Đến năm 2045, Thừa Thiên Huế là thành phố festival, trung tâm văn hoá, giáo dục, du lịch và y tế chuyên sâu đặc sắc của châu Á; là đô thị có đặc trưng văn hóa, di sản, xanh, bản sắc Huế, thông minh, hướng biển, thích ứng và bền vững; là điểm đến an toàn, thân thiện, xứ sở của hạnh phúc và tràn đầy năng lượng.

Dân số toàn đô thị Thừa Thiên Huế đến năm 2030 có khoảng 1,5 triệu người (bao gồm cả dân số quy đổi); tỷ lệ đô thị hóa khoảng 70%. Đến năm 2045, dân số toàn đô thị khoảng 1,85 triệu người (bao gồm cả dân số quy đổi); chỉ tiêu đô thị hóa khoảng 75%. Tầm nhìn đến năm 2065, dân số toàn đô thị có thể dung nạp khoảng 2 triệu - 2,3 triệu người.

Đất xây dựng đến năm 2030 khoảng 40.000 - 42.000 ha, trong đó đất dân dụng khoảng 12.000 - 13.500 ha; đất ngoài dân dụng khoảng 22.000 - 30.000 ha. Đất xây dựng đến năm 2045 khoảng 51.000 - 53.000 hatrong đó đất dân dụng khoảng 15.000 - 16.500 ha; đất ngoài dân dụng khoảng 34.500 - 38.000 ha.

Phát triển mô hình “Chuỗi đô thị theo hàng lang kinh tế, hành lang giao thông kết hợp với các trung tâm động lực”

Phát triển đô thị Thừa Thiên Huế cần xem xét các yếu tố lịch sử, văn hóa và đặc điểm tự nhiên. Ảnh: Báo Thừa Thiên Huế

Dự thảo Quy hoạch cho thấy, đô thị Thừa Thiên Huế dự kiến phát triển mô hình “Tập hợp đô thị di sản, văn hóa, cảnh quan” thành “Chuỗi đô thị theo hàng lang kinh tế, hành lang giao thông kết hợp với các trung tâm động lực”. Các đô thị được phát triển đồng bộ, có vai trò hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn, phát huy giá trị đặc sắc Cố đô, các di sản văn hóa vật thể đã được UNESCO công nhận.

Cấu trúc không gian đô thị Thừa Thiên Huế gồm “Một hệ thống di sản đồng bộ - Hai không gian sinh thái cảnh quan - Ba hành lang kinh tế, Ba trọng điểm phát triển đô thị và Bốn phân vùng quản lý phát triển”, phù hợp với định hướng của Quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế.

Trong đó, Một hệ thống di sản gồm: Các di sản văn hóa đã được UNESCO công nhận, các di tích cấp quốc gia, cấp tỉnh; các di sản khảo cổ học; các di sản chiến tranh cách mạng nổi bật là di sản gắn liền với Chủ tịch Hồ Chí Minh và đường Hồ Chí Minh ở Thừa Thiên Huế; các di sản đô thị, đô thị cổ và làng cổ, nhà vườn, các không gian văn hóa lễ hội đặc trưng...

Hai không gian sinh thái cảnh quan gồm: Không gian sinh thái đồi, núi phía Tây tỉnh từ Bạch Mã đến Nam Đông, A Lưới, Phong Điền và không gian đầm phá Tam Giang - Cầu Hai kết hợp với vùng ven biển. Liên kết không gian ven biển và không gian đồi núi qua các hành lang cảnh quan chính của sông Hương, sông Bồ, sông Ô Lâu, hệ thống sông địa phương.

Ba hành lang kinh tế gồm: Hành lang kinh tế Bắc - Nam gắn với Quốc lộ 1, cao tốc đường bộ và đường sắt Bắc - Nam, đường ven biển; Hành lang kinh tế Đông - Tây với hệ thống cảng biển gắn với các cửa khẩu qua các quốc lộ (49, 49D, 49E, 49F); Hành lang kinh tế đô thị hướng biển và thúc đẩy liên kết nội vùng với Quảng Trị và TP Đà Nẵng.

Ba trọng điểm phát triển đô thị gồm: Đô thị di sản Huế hiện hữu và vùng mở rộng phía Hương Thủy, Hương Trà; Đô thị cảng biển, công nghiệp và du lịch dịch vụ Chân Mây; Đô thị công nghiệp, nghỉ dưỡng gắn với bảo tồn thiên nhiên Phong Điền. Các đô thị khác được gắn kết trong các vùng sinh thái với khung hạ tầng quốc gia và hạ tầng lớn cấp đô thị.

Phân 4 vùng quản lý phát triển như sau: Vùng không gian đô thị trung tâm, bao gồm quận phía Bắc sông Hương, quận phía Nam sông Hương, quận Hương Thủy, quận Hương Trà (Phân vùng A); Vùng không gian phía Nam, bao gồm đô thị Chân Mây, huyện Phú Vang, huyện Phú Lộc - Nam Đông (Phân vùng B); Vùng không gian phía Bắc, bao gồm đô thị Phong Điền và huyện Quảng Điền (Phân vùng C); Vùng không gian phía Tây (huyện A Lưới - Phân vùng D).

Kế thừa tổ chức hành chính theo Quy hoạch tỉnh gắn với quản lý đô thị theo các giai đoạn

Tại Hội nghị, Thường trực Hội đồng nghiệm thu cho rằng, hồ sơ đồ án Quy hoạch cơ bản đảm bảo phù hợp với các quy hoạch liên quan, Luật Quy hoạch đô thị, Luật Xây dựng, các nghị định, thông tư hướng dẫn và nội dung đồ án cũng cơ bản phù hợp với quy hoạch cấp trên, quy hoặc ngành và quy hoạch tỉnh đang được trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; vị trí vai trò của đô thị Thừa Thiên Huế với vùng Bắc Trung Bộ, duyên hải miền Trung cũng được xác định rõ, đảm bảo sự liên kết với TP Đà Nẵng và các đô thị liên quan, hình thành các khu vực, không gian kinh tế…

Hội đồng nghiệm thu cũng đề nghị tỉnh Thừa Thiên Huế và đơn vị tư vấn làm rõ một số nội dung, như xác định các quan điểm, nguyên tắc cũng như tầm nhìn mục tiêu của đồ án quy hoạch, trên cơ sở đó làm rõ hơn về mô hình phát triển, cấu trúc không gian; các chiến lược phát triển cần được thể hiện ngắn gọn, trọng tâm, tránh trùng lắp với các nội dung khác; dự báo phát triển, các chỉ tiêu cần tương thích với kịch bản phát triển; vấn đề xác định chỉ tiêu sử dụng đất cần cân bằng cho toàn đô thị, đặc biệt là 3 loại đất rừng để bảo vệ không gian, cảnh quan thiên nhiên; đảm bảo chỉ tiêu sử dụng đất cây xanh công cộng cho đô thị; bên cạnh đó chỉ tiêu đất xây dựng đô thị cần luận cứ chặt chẽ; đất nông nghiệp phải tách ra, đất nông thôn cũng tách khỏi đất dân dụng để trong quá trình thực hiện đồ án có các giải pháp phù hợp…; các chỉ tiêu dự báo cần phù hợp với thực tiễn, làm cơ sở để lập quy hoạch cấp dưới về sau; các khu vực bảo tồn, di tích lịch sử, văn hóa cũng cần được xác định rõ hơn trong tổ chức không gian…  

Phản biện và thành viên Hội đồng nghiệm thu phát biểu góp ý vào đồ án Quy hoạch.

Các thành viên phản biện và đại diện các Bộ, ngành cũng đóng góp thêm một số ý kiến nhằm hoàn thiện đồ án, trong đó đề nghị cần làm rõ hơn về cấu trúc đô thị toàn tỉnh với mô hình thành phố trong thành phố; với các đô thị khác, xác định rõ ranh giới vùng nội thị, ngoại thị; bổ sung mô hình cấu trúc các không gian liên kết mềm từ Đông sang Tây, cũng như các kết nối nội vùng, liên vùng; khái quát sơ đồ cho từng phân khu chức năng; làm rõ hơn các tiêu chí đặc thù của thành phố trực thuộc Trung ương; cơ sở huy động các nguồn lực thực hiện quy hoạch…

Đồng thời bổ sung đánh giá hiện trạng về biến đổi khí hậu như mưa cực đoan, xâm nhập mặn; tính toán lại việc khôi phục hệ thống đê, đầm phá để chống ngập; khoanh vùng các khu vực quy hoạch cũng như đất dự kiến phát triển hạ tầng giao thông; tính toán việc di dời bớt nghĩa trang ra khỏi khu vực nội thị, phát triển hình thức hỏa táng để giảm đất nghĩa trang… Xem xét hình thành trung tâm quản lý dữ liệu, nền tảng cho xây dựng đô thị thông minh sau này, cùng như làm rõ hơn các khu vực phát triển không gian ngầm.

Về các nội dung liên quan đến đơn vị hành chính, đại diện Bộ Nội vụ cho rằng, tên gọi của đồ án và đơn vị hành chính nên giữ như đồ án, nhưng cập nhật nội dung tên gọi thành phố theo đề án thành lập thành phố trực thuộc Trung ương, và cập nhật như dự thảo Quyết định trình Thủ tướng như hiện nay là phù hợp; về số lượng và việc sắp xếp đơn vị hành chính, cũng theo đại diện Bộ Nội vụ, nên diễn giải mang tính định hướng…

Đối với định hướng phát triển khu vực Hương Trà, Hương Thuỷ, đại diện Bộ Nội vụ cho rằng trong giai đoạn đến năm 2030, nên thành lập quận Hương Thuỷ trước, Hương Trà sau, có thể nhập xã Dương Hoà về quận Hương Trà; đô thị Chân Mây là đô thị mang tính đặc thù, một số nội dung, chỉ tiêu liên quan không nên ghi rõ quá ràng, sẽ gây khó khăn cho việc thực hiện về sau…; lưu ý việc phát triển đô thị, sắp xếp các đơn vị hành chính đô thị gắn với phát triển kinh tế - xã hội và bảo tồn các giá trị văn hóa.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn phát biểu kết luận Hội nghị.

Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đánh giá, đây là một án quy hoạch khó, với nhiều nét đặc thù, nhưng đã được thực hiện một cách công phu, có chất lượng, cơ bản đáp ứng yêu cầu của Nhiệm vụ Quy hoạch đặt ra…

Trên cơ sở ý kiến các thành viên Hội đồng nghiệm thu, Thứ trưởng đề nghị tỉnh Thừa Thiên Huế và đơn vị tư vấn tiếp tục hoàn thành các nội dung, rà soát tiếp thu các ý kiến tại Hội nghị, cũng như rà soát lại cơ sở pháp lý và các quy hoạch liên quan, lưu ý các nội dung phải tuân thủ theo quy hoạch cấp trên.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn cũng lưu ý việc đánh giá hiện trạng, tập trung rà soát công tác triển khai quản lý thực hiện quy hoạch cũ, những nội dung cần kế thừa và những vấn đề tồn tại, bất cập, đặc biệt là các dự án đã được phê duyệt hoặc đã có quy hoạch để có giải pháp thực hiện đúng quy định.

Đối với các dự báo, nhất là về dân số và đất đai, Thứ trưởng đề nghị phải bám sát Nhiệm vụ Quy hoạch đã được phê duyệt, giải tích kỹ hơn các dự báo về dân số cho phù hợp từng giai đoạn; bổ sung bảng phân bố đất đai, làm rõ khái niệm và việc phân chia các loại đất.

Về định hướng phát triển không gian, Thứ trưởng nhấn mạnh, việc phân vùng phát triển phải phù hợp với đặc trưng cảnh quan, văn hóa, giá trị kiến trúc, giá trị di sản…; đồng thời cần bổ sung thêm các chỉ tiêu phát triển cho từng khu vực để đảm bảo tính đặc thù, làm công cụ quản lý quy hoạch về sau.

Đại biểu dự Hội nghị.

Liên quan đến khu vực nông thôn, cần bổ sung các chỉ tiêu về dân số, đất đai cho phát triển kinh tế nông thôn; định hướng về hành chính đô thị, là một điểm đặc thù của đồ án, Thứ trưởng lưu ý cần thực hiện theo ý kiến phản biện của đại diện Bộ Nội vụ khi tiến hành chia tách, sáp nhập, thành lập đơn vị hành chính mới.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng cũng lưu ý về các dự án ưu tiên đầu tư, huy động nguồn lực thực hiện quy hoạch; cùng với đó là việc rà soát các số liệu, bản vẽ, bản đồ, dự thảo Quyết định dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ đảm bảo tính chính xác…

Ý kiến của bạn