Bộ trưởng Công Thương Philippines ban hành Lệnh số 25-01 áp thuế tự vệ tạm thời 400 pesos/tấn đối với xi măng pooc lăng và xi măng hỗn hợp nhập khẩu để bảo vệ xi măng sản xuất trong nước. 
Thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Philippines cho biết, ngày 20/02, Bộ trưởng Công Thương Philippines ban hành Lệnh số 25-01 áp thuế tự vệ tạm thời 400 pesos/tấn (tương đương 6,9 USD) đối với hai loại xi măng nhập khẩu.
Theo nội dung Lệnh số 25-01, Bộ Công Thương Philippines đã khởi xướng điều tra theo biện pháp tự vệ đối với hai loại xi măng nhập khẩu từ một số nước bao gồm xi măng pooc lăng (portland cement) mã AHNT Code 2523.29.90 và xi măng hỗn hợp (blended cement) mã AHNT Code 2523.90.00 theo Danh mục Biểu thuế quan hài hòa Asean (AHNT - Asean Harmonized Tariff Nomenclature). Cuộc điều tra được tiến hành đối với hai loại xi măng nhập khẩu nêu trên trong giai đoạn 2019 – 2024.
Thuế tự vệ tạm thời sẽ được áp dụng trong thời gian 200 ngày kể từ ngày Cục Hải quan Philippines ban hành Lệnh áp thuế. Bộ Công Thương liệt kê danh sách các quốc gia và vùng lãnh thổ được miễn áp dụng thuế tự vệ tạm thời, tuy nhiên không có tên Việt Nam trong danh sách các quốc gia được loại trừ.
Trong Báo cáo điều tra sơ bộ do Bộ Công Thương Philippines công bố, hàng năm xi măng của Việt Nam chiếm thị phần lớn nhất trong tổng số xi măng nhập khẩu của Philippines.
Cụ thể, các năm 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 và 2024, xi măng của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Philippines lần lượt là 4,23 triệu tấn, 5,37 triệu tấn, 6,38 triệu tấn, 6,34 triệu tấn, 6,87 triệu tấn và 7,20 triệu tấn, chiếm thị phần lần lượt là 79,41%, 91,41%, 92,59%, 94,76%, 98,09% và 94,40% trong tổng số lượng xi măng nhập khẩu của Philippines.
Với số liệu như nêu trong báo cáo, việc Bộ Công Thương Philippines áp thuế tự vệ tạm thời đối với xi măng nhập khẩu sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới xuất khẩu xi măng của Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh xi măng pooc lăng và xi măng hỗn hợp của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Philippines hiện nay cũng đang phải chịu thuế chống bán phá giá.
Theo quy định của pháp luật về tự vệ của Philippines, Bộ Công Thương Philippines là cơ quan có thẩm quyền thực hiện điều tra sơ bộ trên cơ sở khiếu nại của doanh nghiệp/hiệp hội doanh nghiệp hoặc tự khởi xướng điều tra sơ bộ trên cơ sở thông tin, tài liệu, chứng cứ thu thập được hoặc được các bên liên quan cung cấp.
Trên cơ sở kết quả điều tra sơ bộ, Bộ Công Thương Philippines sẽ ban hành Lệnh áp thuế tự vệ tạm thời đối với sản phẩm được xem xét đồng thời chuyển hồ sơ để Ủy ban thuế tiến hành điều tra chính thức.
Ủy ban thuế trên cơ sở kết quả điều tra chính thức sẽ đề xuất việc có tiếp tục hoặc dỡ bỏ việc áp thuế tự vệ, và trường hợp có áp dụng thì mức thuế áp dụng chính thức là bao nhiêu. Căn cứ trên cơ sở đề xuất của Ủy ban thuế, Bộ Công Thương Philippines sẽ ban hành quyết định cuối cùng.
Philippines hiện là thị trường xuất khẩu lớn của ngành xi măng Việt Nam. Tuy nhiên, thời gian qua, xuất khẩu sang thị trường này đã giảm mạnh, cộng thêm khó khăn tại các thị trường lớn như Trung Quốc và Bangladesh, khiến tổng lượng xuất khẩu xi măng trong 3 năm gần đây chỉ đạt từ 29 - 32 triệu tấn. Năm 2024, ngành xi măng xuất khẩu gần 30 triệu tấn xi măng và clinker, đạt giá trị 1,15 tỷ USD, giảm hơn 4% về lượng và gần 14% về kim ngạch so với năm 2023.
Tháng 01/2025, xuất khẩu tiếp tục lao dốc, chỉ đạt hơn 2 triệu tấn, thu về 76 triệu USD, giảm lần lượt 36,7% về lượng và 36% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024. Hiện tại, một số doanh nghiệp không thể xuất khẩu hoặc chỉ xuất được với sản lượng rất thấp do vướng các biện pháp phòng vệ thương mại tại các thị trường truyền thống như Philippines và Đài Loan (Trung Quốc).
