UBND tỉnh Phú Thọ ban hành Quyết định số 2468/QĐ-UBND phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tạo nền tảng pháp lý quan trọng, định hướng cho quá trình phát triển lâu dài của tỉnh trong các giai đoạn tiếp theo. Đặt mục tiêu 4 đô thị loại II và 10 đô thị loại III trong năm 2030
Theo Quyết định số 2468/QĐ-UBND, tỉnh Phú Thọ sẽ tập trung rà soát, cập nhật và hoàn thiện hệ thống quy hoạch đô thị, nông thôn phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền và địa giới hành chính sau sáp nhập.
Cùng với việc hoàn thiện hành lang pháp lý từ Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn và các văn bản hướng dẫn thi hành, công tác phân cấp, phân quyền trong quản lý quy hoạch từng bước được làm rõ, tạo điều kiện thuận lợi cho địa phương chủ động triển khai.
Trong bối cảnh toàn tỉnh có 148 đơn vị hành chính cấp xã, việc phân loại và tổ chức lập quy hoạch được xác định theo từng nhóm đối tượng, nhằm tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả quản lý.
Theo đó, trong tổng số 133 xã, có 57 xã được định hướng phát triển thành đô thị loại II, III nên không tổ chức lập quy hoạch chung xã; 4 xã thuộc phạm vi quy hoạch Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình được quản lý theo quy hoạch cấp vùng; còn lại 72 xã tiếp tục giữ vai trò nông thôn và thuộc diện phải lập mới quy hoạch chung. Điều này cho thấy khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành.
Đến nay, đối với 17 xã trước sáp nhập chưa có quy hoạch chung, các địa phương đã hoàn thành bước lập nhiệm vụ và đang triển khai các bước tiếp theo, dự kiến phê duyệt trong quý IV/2026. Với 55 xã đã triển khai lập quy hoạch trước đây, tỉnh đang tổ chức lập lại theo yêu cầu của mô hình quản lý mới, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027.
Song song với quy hoạch nông thôn, hệ thống đô thị cũng được tái định hình theo hướng đa trung tâm. Trong giai đoạn đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu có 4 đô thị loại II và 10 đô thị loại III; đến năm 2045 tăng lên 8 đô thị loại II và 20 đô thị loại III. Các đô thị trọng điểm như Việt Trì, Vĩnh Yên, Hòa Bình, Phúc Yên đang được rà soát, điều chỉnh quy hoạch tổng thể nhằm phù hợp với vai trò mới trong cấu trúc phát triển.
Đáng chú ý, quy hoạch Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình đang được điều chỉnh toàn diện, gắn với cập nhật các tuyến giao thông chiến lược, mở ra dư địa phát triển mới cho du lịch và thu hút đầu tư.
Ở cấp độ phân khu, nhiều đồ án quan trọng đang được triển khai như quy hoạch đô thị hai bên bờ sông Lô, quy hoạch khu vực ga đường sắt theo mô hình TOD, cùng các khu chức năng du lịch, nghỉ dưỡng, góp phần hình thành các cực tăng trưởng mới.
Tư duy quy hoạch cần đi trước một bước
Trong bối cảnh khối lượng công việc lớn và nhiều thách thức về nguồn lực, dữ liệu và nhân lực, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượng công tác quy hoạch, bảo đảm tính khả thi và đồng bộ.
Theo ông Vũ Việt Văn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, quy hoạch cần đi trước một bước, đóng vai trò dẫn dắt quá trình phát triển, bảo đảm tính hiện đại và bền vững. Quan điểm này cho thấy quy hoạch không chỉ là công cụ quản lý, mà còn là nền tảng để tổ chức lại không gian phát triển và nâng cao chất lượng sống của người dân.
Trên cơ sở đó, định hướng phát triển đô thị được xác lập theo mô hình mở, đa trung tâm, gắn với các trục cảnh quan và hệ thống hạ tầng hiện đại. Các đô thị hiện hữu sẽ được ưu tiên chỉnh trang, cải tạo đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, không gian công cộng, cây xanh và mặt nước, qua đó từng bước nâng cao chất lượng đô thị.
Đặc biệt, việc phát triển đô thị sinh thái, đô thị thông minh được đặt ra như một yêu cầu tất yếu, gắn với khai thác hiệu quả không gian ven sông như sông Lô, sông Hồng, sông Đà, những yếu tố tạo nên bản sắc riêng cho không gian đô thị.
Ở khu vực nông thôn, định hướng phát triển không tách rời quy hoạch đô thị mà được đặt trong tổng thể liên kết không gian. Mô hình “làng thông minh”, “phố trong làng” được hướng tới, trong đó hạ tầng số, môi trường sống và bản sắc văn hóa truyền thống được coi là những trụ cột quan trọng.
Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng trong chỉnh trang đô thị, đồng thời siết chặt công tác quản lý trật tự xây dựng, kiến trúc nhằm bảo đảm phát triển đúng quy hoạch.
Theo ông Vũ Việt Văn, việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên không chỉ giúp hoàn thiện hệ thống quy hoạch, mà còn tạo nền tảng để xây dựng không gian phát triển xanh - hiện đại - bền vững, phù hợp với yêu cầu của giai đoạn mới.
