Phường Trảng Dài đề xuất phương án xử lý 32.000 căn nhà xây không phép

Được sáp nhập từ phường Trảng Dài cũ và xã Thiện Tân, phường Trảng Dài - TP Đồng Nai có tổng diện tích tự nhiên 37,3 km², quy mô dân số khoảng 105 ngàn người. Với vị trí địa lý thuận lợi, có sông Đồng Nai chảy qua và tiếp giáp với TP.HCM nhưng địa phương đang chịu áp lực lớn trong công tác quản lý đô thị, hạ tầng kỹ thuật và trật tự xây dựng do địa bàn rộng, quy mô dân số đông, tốc độ đô thị hóa nhanh, phát sinh nhiều vấn đề phức tạp cần được xử lý kịp thời.

Xử lý dứt điểm 32.000 căn nhà xây không phép

Những năm trước đây do công tác quản lý nhà nước ở chính quyền cấp cơ sở không theo kịp sự phát triển và việc buông lỏng kéo dài, khiến Trảng Dài trở thành “điểm nóng” xây dựng trái phép ở Đồng Nai. Ông Lê Kim Hường - Chủ tịch UBND phường Trảng Dài cho biết: Hiện nay trên địa bàn có khoảng hơn 32 nghìn căn nhà xây dựng không phép trên đất nông nghiệp. Thời gian qua, địa phương đã có nhiều văn bản báo cáo và kiến nghị cấp trên để tháo gỡ khó khăn cho địa phương trong xử lý.

Cần nhìn nhận thực tế vấn đề nhà ở cho công nhân và người thu nhập thấp tại Đồng Nai trong nhiều năm qua rất khó giải quyết. Đơn cử trước năm 2023 thì nhà ở cho người thu nhập thấp chỉ giải quyết được 5 - 10% nhu cầu, chưa kể đến việc giá bán bằng giá đất nông nghiệp đã xây nhà và nhà trọ cũng không giải quyết được nhu cầu ở của công nhân khi nhiều thời điểm Đồng Nai có đến gần triệu lao động nhập cư. Do đó “phong trào” phân lô bán nền trên đất vườn, đất nông nghiệp phát triển rầm rộ. Chính quyền địa phương cũng sử dụng nhiều biện pháp như phạt, nặng là tháo dỡ nhưng chỉ làm giảm tình trạng xây không phép chứ không thể xử lý dứt điểm việc bởi tại thời điểm đó ngành điện vẫn đấu nối đường điện cho các gia đình xây không phép sử dụng.

Về giá cả, vào những năm 2015 - 2017, một mảnh đất vườn 100 m² đã có hạ tầng như đường giao thông có giá khoảng 300 - 400 triệu đồng, nếu xây thêm nhà cấp 4 chỉ cần 200 triệu đồng nữa là đủ nơi ở cho 1 gia đình từ 6 -10 người. Mức giá này cũng chỉ tương đương 1 căn chung cư nhà ở xã hội tại địa bàn nên việc người dân lựa chọn mua đất xây chui cũng là điều dễ hiểu. Đồng Nai lúc đó chỉ kiểm soát được khu vực nội đô hoặc gần TP Biên Hòa mà rất khó kiểm soát khu vực ở xa.

Theo quy định, đối với các trường hợp xây dựng nhà ở trên đất nông nghiệp phát sinh sau ngày 01/7/2014, cùng với xử lý vi phạm hành chính phải áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm. Tuy nhiên, việc thực hiện rất khó khăn, việc buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất có thể gây thiệt hại cho người dân, làm phát sinh lãng phí nguồn lực xã hội.

Phường Trảng Dài đã kiến nghị Thành phố chấp thuận chủ trương cho phép áp dụng cơ chế xử lý phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương đối với từng trường hợp cụ thể, bảo đảm tuân thủ quy định, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai, trật tự xây dựng và góp phần ổn định đời sống nhân dân và tăng thu ngân sách nhà nước.

Theo đó, những trường hợp phù hợp với quy hoạch kiến nghị xử lý theo hướng sau khi đã xử phạt vi phạm hành chính, xem xét cho tồn tại công trình theo hiện trạng và xem xét áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, bao gồm việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai làm cơ sở xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Trường hợp không phù hợp với quy hoạch kiến nghị xử phạt vi phạm hành chính, xem xét cho tồn tại công trình theo hiện trạng, yêu cầu người sử dụng đất cam kết giữ nguyên hiện trạng, không tiếp tục vi phạm, xây dựng, cải tạo, mở rộng công trình và chấp hành việc thu hồi đất khi Nhà nước thực hiện theo quy hoạch.

Nâng cấp hạ tầng đảm bảo nhu cầu thiết yếu

Trong năm 2026, TP Đồng Nai dự kiến khởi công 23 dự án nhà ở xã hội quy mô hơn 21.800 căn hộ. Trong 2 tháng đầu năm đã khởi công 4 dự án với hơn 4.400 căn hộ. Trước đó, Thành phố đã quy hoạch 700 ha đất để phát triển nhà ở xã hội, chưa kể đến 400 ha là quỹ đất tại các dự án nhà ở thương mại. Trong tương lai, Đồng Nai sẽ đủ quỹ đất đáp ứng nhu cầu ở của người dân. Hiện tại, chưa thể giải quyết ngay nên kiến nghị của phường Trảng Dài hoàn toàn hợp lý, hợp lòng dân. Nếu đề xuất này được TP Đồng Nai phê duyệt thì phường đã giải quyết được vấn đề an dân và tăng được nguồn thu cho ngân sách.

Một vấn đề nhức nhối của phường Trảng Dài hiện nay là hạ tầng giao thông rơi vào tình trạng quá tải trầm trọng do đường hẹp, dân số đông, lượng phương tiện lưu thông dày đặc. Phường kiến nghị Thành phố sớm triển khai đường liên phường Trảng Dài - Tam Hiệp và đường ĐT768B; đầu tư hệ thống thoát nước, chống ngập trên địa bàn phường.

Với dân số đông, đa số là trẻ nên nhu cầu học tập rất cao, nhưng Trảng Dài lại chưa có một trường trung học phổ thông công lập, còn các trường tiểu học và trung học cơ sở đều quá tải theo tiêu chuẩn quy định. Do vậy, địa phương kiến nghị sớm đầu tư xây dựng thêm 3 trường công lập với quy mô 135 lớp trên diện tích 9,5 ha đã được quy hoạch tại khu phố 4.

Không chỉ có xây nhà không phép, hạ tầng giao thông quá tải, thiếu trường học mà bãi rác Trảng Dài đã ngưng chôn lấp từ năm 2016 nhưng hiện nay khối lượng rác đã chôn lấp ước tính khoảng 1,2 triệu tấn, gây rò rỉ nước rỉ rác, ô nhiễm đất, nguồn nước ngầm và không khí và còn hàng ngàn tấn rác thải chưa được xử lý. Phương pháp chôn lấp đã bộc lộ quá nhiều bất cập, bài toán đốt rác thải đang được tính đến nhằm giải quyết triệt để vấn đề ô nhiễm môi trường từ rác thải gây ra. Đây là những vấn đề cấp bách, cần sớm có giải pháp xử lý để ổn định đời sống nhân dân cũng như việc phát triển kinh tế - xã hội.

Hiện TP Đồng Nai đề nghị tính toán quy hoạch lại phường Trảng Dài phải định hướng tái thiết, mở những đường lớn. Quá trình thực hiện phải chấp nhận những bất cập để chỉnh trang. Kể cả tính toán việc giãn dân ra khu vực ven sông Đồng Nai (địa bàn xã Thiện Tân cũ), hình thành các dự án nhà ở xã hội, khu đô thị, khu sinh thái. Đối với các dự án đường liên phường Trảng Dài - Tam Hiệp và đường ĐT768B cần điều chỉnh quy hoạch theo hướng mở rộng đồng bộ chung.