Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương tăng cường quản lý phát triển đô thị theo quy hoạch, kiểm soát chặt các đô thị chuyển tiếp và khu vực phát triển mới sau sắp xếp đơn vị hành chính; không để xảy ra tình trạng phát triển đô thị tự phát, phân tán, thiếu đồng bộ, đồng thời đẩy nhanh hoàn thiện quy hoạch và hạ tầng phục vụ mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công văn số 835/TTg-CN ngày 22/7 về tăng cường quản lý quy hoạch, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật đáp ứng yêu cầu tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
Theo Công văn, thời gian qua, các bộ, ngành và địa phương đã tích cực triển khai công tác quy hoạch đô thị, nông thôn, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính.
Nhiều địa phương chủ động rà soát, điều chỉnh quy hoạch, cơ cấu lại không gian phát triển, thúc đẩy liên kết giữa các khu vực sau sắp xếp, từng bước hình thành các không gian phát triển mới có quy mô lớn hơn, khai thác hiệu quả quỹ đất và hệ thống hạ tầng, góp phần nâng cao chất lượng đô thị và đời sống người dân.
Tuy nhiên, công tác quản lý quy hoạch và phát triển đô thị vẫn còn những hạn chế. Việc rà soát, điều chỉnh, lập mới quy hoạch tại nhiều địa phương còn chậm; một số quy hoạch và chương trình phát triển đô thị chưa phù hợp với không gian phát triển mới.
Bên cạnh đó, việc quản lý các đô thị chuyển tiếp, phát triển hạ tầng kỹ thuật liên vùng, liên xã, phường còn gặp nhiều khó khăn; cơ sở dữ liệu chưa được cập nhật kịp thời, trong khi năng lực đội ngũ cán bộ ở một số địa phương, nhất là cấp cơ sở, còn hạn chế.
Không để phát triển đô thị tự phát sau sắp xếp đơn vị hành chính
Trên cơ sở Báo cáo số 228/BC-BXD của Bộ Xây dựng, Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch đô thị và nông thôn, bảo đảm đồng bộ giữa quy hoạch với đầu tư hạ tầng và sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Các địa phương cần chủ động bố trí kinh phí, huy động nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước, thu hút đầu tư và triển khai các dự án xây dựng.
Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu tăng cường quản lý phát triển đô thị theo quy hoạch; quản lý chặt chẽ các đô thị chuyển tiếp và khu vực phát triển mới sau sắp xếp đơn vị hành chính; kiểm soát việc sử dụng đất theo hướng tiết kiệm, hiệu quả; không để xảy ra tình trạng phát triển đô thị tự phát, phân tán, thiếu đồng bộ, gây quá tải hạ tầng hoặc ảnh hưởng đến môi trường, cảnh quan và chất lượng đô thị.
Song song với đó, các địa phương cần ưu tiên đầu tư hệ thống hạ tầng xã hội, nhất là giáo dục và y tế; hạ tầng kỹ thuật khung, giao thông, cấp thoát nước, xử lý nước thải, chiếu sáng đô thị, hạ tầng kỹ thuật dùng chung và hạ tầng số; tăng cường kết nối hạ tầng kỹ thuật liên vùng, liên đô thị và giữa các xã, phường nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, đồng thời tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Đẩy mạnh chuyển đổi số và nâng cao năng lực cán bộ
Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương rà soát việc phân công, phân cấp quản lý hạ tầng kỹ thuật; đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác quy hoạch và phát triển đô thị; xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quy hoạch đô thị, nông thôn, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật, bảo đảm kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, đồng thời tăng cường công khai thông tin trên môi trường số.
Các địa phương phải xây dựng chương trình nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ làm công tác quy hoạch, phát triển đô thị và quản lý hạ tầng kỹ thuật cấp cơ sở, hoàn thành trước tháng 10/2026.
Đối với các quy hoạch có phạm vi liên quan đến nhiều địa phương cấp xã hoặc nhiều tỉnh, thành phố, Thủ tướng yêu cầu phải báo cáo cấp có thẩm quyền trước khi phê duyệt nhằm bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.
Riêng Hà Nội và TP.HCM được yêu cầu khẩn trương lập Quy hoạch hạ tầng không gian ngầm theo đúng quy định, bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước khi phê duyệt.
Đối với các địa phương dự kiến thành lập thành phố trực thuộc Trung ương, Thủ tướng yêu cầu chủ động rà soát, hoàn thiện cơ sở chính trị và pháp lý; tập trung lập, phê duyệt quy hoạch, chương trình, kế hoạch phát triển đô thị và hồ sơ phân loại đô thị; đồng thời đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đáp ứng các tiêu chí theo quy định.
Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn, kiến trúc, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật; hướng dẫn các địa phương tháo gỡ khó khăn, đôn đốc công tác lập, điều chỉnh và quản lý quy hoạch.
Bộ Xây dựng đồng thời được giao xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành về quy hoạch, phát triển đô thị và hạ tầng kỹ thuật; tăng cường ứng dụng công nghệ số, hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong quản lý, kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện và định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Cùng với đó, Bộ sẽ xây dựng các chương trình hỗ trợ, đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn và dài hạn cho đội ngũ cán bộ chuyên môn các cấp, đặc biệt là cấp xã, phường, bảo đảm hoàn thành trước tháng 10/2026.
