Sở hữu hơn 130 km bờ biển cùng hệ sinh thái biển đảo phong phú, Quảng Ngãi đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá từ kinh tế biển. Trong chiến lược phát triển mới, tỉnh từng bước mở rộng không gian đô thị hướng ra biển, hình thành chuỗi đô thị ven biển hiện đại gắn với du lịch, dịch vụ và các ngành kinh tế biển. Trục phát triển chiến lược của đô thị Quảng Ngãi
Với lợi thế tự nhiên nổi bật, Quảng Ngãi từ lâu đã được xác định là địa phương có tiềm năng lớn phát triển kinh tế biển. Dọc theo dải ven biển là hệ thống bãi biển đẹp như Mỹ Khê, Sa Huỳnh, Châu Thuận Biển, cùng quần đảo ven bờ, đặc biệt là Lý Sơn, điểm đến du lịch đặc trưng của miền Trung.
Tuy nhiên, trong một thời gian dài, không gian đô thị của tỉnh chủ yếu tập trung vào khu vực nội địa. Sự thay đổi trong tư duy quy hoạch những năm gần đây đã thúc đẩy quá trình “xoay trục” phát triển, đưa đô thị tiến dần ra biển, khai thác hiệu quả tài nguyên ven biển và tạo động lực tăng trưởng mới.
Theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, khu vực ven biển được xác định là một trong những trục phát triển quan trọng, gắn với KKT Dung Quất, hệ thống cảng biển và các trung tâm dịch vụ, du lịch. Trong đó, kinh tế biển được xác định là động lực chủ đạo, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng trên 10%/năm trong giai đoạn tới.
Để hiện thực hóa định hướng này, tỉnh đang tập trung đầu tư hạ tầng giao thông ven biển, đặc biệt là tuyến Dung Quất - Sa Huỳnh. Đây được xem là trục kết nối chiến lược, liên kết các khu kinh tế, đô thị và điểm du lịch ven biển, tạo khung phát triển không gian mới.
Không gian dọc tuyến ven biển với quy mô nghiên cứu khoảng 7.700 ha được định hướng phát triển thành khu đô thị, dịch vụ và du lịch quy mô lớn, hình thành chuỗi đô thị ven biển liên tục từ Bắc vào Nam. Sự liên kết này sẽ tạo nên hệ sinh thái kinh tế biển đa dạng, từ du lịch nghỉ dưỡng, thương mại dịch vụ đến logistics và dịch vụ cảng biển.
Định hình chuỗi đô thị ven biển và hệ sinh thái kinh tế biển
Quá trình mở rộng không gian đô thị ra biển đang từng bước hình thành diện mạo mới cho Quảng Ngãi. Tại khu vực Mỹ Khê - Trà Khúc, TP Quảng Ngãi được định hướng phát triển đô thị du lịch biển, kết nối trung tâm đô thị với không gian ven biển thông qua các trục giao thông như Hoàng Sa, Trường Sa.
Ở phía Nam, khu vực Sa Huỳnh và Đức Phổ cũng đang được quy hoạch thành các đô thị dịch vụ - du lịch biển, gắn với cảng Mỹ Á và hệ thống hạ tầng ven biển. Khi tuyến đường ven biển hoàn thiện, các khu vực này sẽ liên kết chặt chẽ, hình thành chuỗi đô thị ven biển liên hoàn, tạo động lực phát triển vùng.
Trong bức tranh đó, các dự án đô thị mới bắt đầu xuất hiện, góp phần định hình diện mạo đô thị biển hiện đại. Tiêu biểu là khu đô thị sinh thái Coastal Quảng Ngãi với quy mô gần 94 ha, được định hướng phát triển thành cộng đồng đô thị ven biển phục vụ khoảng 4.000 cư dân.
Dự án có sự tham gia của đơn vị tư vấn quốc tế với kinh nghiệm lâu năm trong quy hoạch đô thị, hướng tới xây dựng không gian sống hài hòa với tự nhiên. Hệ thống cây xanh, mặt nước và không gian mở được bố trí nhằm cải thiện vi khí hậu, giảm tác động của nắng nóng đặc trưng miền Trung.
Bên cạnh đó, các giải pháp sử dụng năng lượng tái tạo như điện mặt trời, cùng thiết kế thông gió tự nhiên, được tích hợp nhằm giảm tiêu thụ năng lượng và nâng cao chất lượng môi trường sống. Đây là xu hướng phát triển đô thị sinh thái đang được nhiều địa phương ven biển áp dụng.
Tạo động lực tăng trưởng mới từ không gian biển
Việc phát triển đô thị hướng biển không chỉ là mở rộng không gian xây dựng mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển. Biển không còn là ranh giới tự nhiên mà trở thành trung tâm của các hoạt động kinh tế, văn hóa và du lịch.
Quảng Ngãi đang từng bước tiếp cận theo xu hướng này, với việc quy hoạch các không gian công cộng ven biển như công viên, quảng trường, tuyến đi bộ và các khu dịch vụ du lịch. Những không gian này không chỉ nâng cao chất lượng sống mà còn tạo sức hút đối với du khách và nhà đầu tư.
Đồng thời, sự kết nối giữa các đô thị ven biển với các điểm du lịch đặc sắc như Lý Sơn sẽ góp phần hình thành hệ sinh thái du lịch biển đảo đa dạng, nâng cao giá trị gia tăng cho ngành du lịch.
Từ góc độ quy hoạch, việc liên kết giữa công nghiệp - du lịch - dịch vụ trong không gian ven biển sẽ tạo nên cấu trúc phát triển hài hòa, giúp Quảng Ngãi khai thác hiệu quả tài nguyên biển và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Làn sóng phát triển đô thị ven biển đang mở ra một chương mới trong hành trình phát triển của Quảng Ngãi. Khi hạ tầng, quy hoạch và các dự án đầu tư được triển khai đồng bộ, dải bờ biển dài của tỉnh không chỉ là lợi thế tự nhiên mà còn trở thành động lực tăng trưởng quan trọng.
Trong dài hạn, chiến lược hướng biển sẽ giúp Quảng Ngãi hình thành hệ sinh thái kinh tế biển hiện đại, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, nâng cao chất lượng sống và khẳng định vị thế của địa phương trong khu vực miền Trung.
