Các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 đã triển khai từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026 được áp dụng cơ chế đặc thù để xử lý vướng mắc. Việc miễn, giảm một số thủ tục phải đi kèm hậu kiểm. 
Sáng 24/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.
Kết quả biểu quyết có 464/476 đại biểu tham gia tán thành, bằng 92,8% tổng số đại biểu Quốc hội. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.
Khoanh rõ phạm vi áp dụng cơ chế đặc thù
Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, cơ chế, chính sách đặc thù được áp dụng đối với các dự án, công trình đã tổ chức triển khai, thi công xây dựng từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026.
Phạm vi này gồm các dự án thuộc danh mục được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 948/QĐ-TTg ngày 17/5/2025 của Thủ tướng Chính phủ về giao nhiệm vụ chuẩn bị các điều kiện và thực hiện một số biện pháp để triển khai nhanh các dự án phục vụ Hội nghị APEC 2027 tại TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang; công trình, hạng mục thuộc dự án đối ứng thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án BT Trung tâm Hội nghị APEC; hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản, đổ và tiếp nhận chất thải phục vụ các dự án, công trình nêu trên.
Chính phủ đề nghị không ban hành danh mục dự án, công trình kèm theo Nghị quyết vì phạm vi áp dụng đã được xác định cụ thể trong nội dung Nghị quyết. Danh mục đầy đủ các dự án, công trình thuộc phạm vi điều chỉnh đã được Chính phủ rà soát, báo cáo Quốc hội tại Báo cáo số 622/BC-CP.
Trên cơ sở danh mục này, Chính phủ, các bộ, ngành và UBND tỉnh An Giang có trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, thanh tra quá trình triển khai. Cơ chế đặc thù chỉ áp dụng đối với các dự án, công trình đã được cấp có thẩm quyền cho chủ trương; không mở rộng phạm vi và không tạo tiền lệ cho việc xử lý các trường hợp tương tự.
Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm nguyên tắc địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm.
Miễn, giảm thủ tục nhưng không buông lỏng quản lý
Về kiểm tra, giám sát và hậu kiểm, dự thảo Nghị quyết đã được bổ sung cơ chế phối hợp giữa tỉnh An Giang với các bộ, ngành trong quá trình thực hiện.
Cơ chế kiểm soát tập trung vào hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản; đổ và tiếp nhận chất thải phát sinh trong quá trình xây dựng; thẩm định, nghiệm thu các dự án, công trình. Quá trình thực hiện phải bảo đảm an toàn môi trường, PCCC, an toàn lao động và lợi ích của Nhà nước.
Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, việc áp dụng cơ chế đặc thù để miễn, giảm một số thủ tục là chuyển phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm, không bỏ qua hoặc buông lỏng quản lý. Các cơ chế này chỉ được áp dụng khi đáp ứng đầy đủ điều kiện đầy đủ điều, tiêu chí quy định. Chủ đầu tư, nhà đầu tư và nhà thầu vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo pháp luật hiện hành.
Dự thảo Nghị quyết cũng được chỉnh lý để xác định rõ trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành và UBND tỉnh An Giang, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của từng cơ quan theo Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương.
Chính phủ và các cơ quan thuộc Chính phủ có trách nhiệm phối hợp với UBND tỉnh An Giang tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.
Chưa bổ sung cơ chế xử lý định mức, đơn giá xây dựng
Đáng chú ý, trong quá trình hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, UBND tỉnh An Giang và các nhà đầu tư đã báo cáo vướng mắc trong áp dụng định mức, đơn giá xây dựng đối với các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, đồng thời đề nghị bổ sung cơ chế xử lý vào Nghị quyết.
Chính phủ xác định đây là vấn đề mới phát sinh, chưa được UBND tỉnh An Giang báo cáo trong quá trình xây dựng Nghị quyết. Đến thời điểm trình Quốc hội, Chính phủ chưa có đủ cơ sở đánh giá toàn diện và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương xử lý.
Sau khi Nghị quyết được ban hành, căn cứ khoản 3 Điều 11, Chính phủ sẽ chỉ đạo UBND tỉnh An Giang và các cơ quan liên quan đánh giá đầy đủ những khó khăn, vướng mắc trong áp dụng định mức, đơn giá xây dựng; đề xuất giải pháp xử lý theo đúng thẩm quyền, trình tự và thủ tục quy định.
