Sáng 03/8, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI khai mạc tại Nhà Quốc hội. Quốc hội sẽ xem xét 33 nội dung, có nhiều dự án luật, chính sách và dự án hạ tầng liên quan đến lĩnh vực quản lý của Bộ Xây dựng. 
Kỳ họp diễn ra từ ngày 03-24/8, dự kiến kéo dài khoảng 17 ngày và được chia thành hai đợt. Đợt 1 từ ngày 03/8 đến sáng 13/8; đợt 2 từ ngày 19-24/8. Thời gian giữa hai đợt được dành để các cơ quan nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện các dự thảo luật, dự thảo nghị quyết trước khi trình Quốc hội biểu quyết.
Xây dựng luật để mở đường cho phát triển
Theo chương trình, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 15 dự án luật và 4 nghị quyết quy phạm pháp luật; cho ý kiến lần đầu đối với 7 dự án luật; xem xét công tác nhân sự thuộc thẩm quyền và quyết định 6 nội dung quan trọng về kinh tế - xã hội, đầu tư.
Các dự án luật trình Quốc hội xem xét thông qua bao quát nhiều lĩnh vực, trong đó có Luật Phát triển đô thị, Luật Kiến trúc (sửa đổi), Luật Dầu khí (sửa đổi), Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), Luật Xuất bản (sửa đổi) và một số luật sửa đổi, bổ sung trong các lĩnh vực nông nghiệp, môi trường, tài chính, ngân hàng, viễn thông, quốc phòng, hải quan.
Quốc hội cũng sẽ cho ý kiến lần đầu đối với Bộ luật Hình sự (sửa đổi), Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và một số dự án luật khác.
Trước Kỳ họp, chiều 02/8, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì Hội nghị Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội với các Tổ trưởng Tổ đảng, Trưởng đoàn, Phó Trưởng đoàn phụ trách Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất các nội dung trọng tâm.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, yêu cầu đặt ra không dừng ở việc hoàn thành chương trình Kỳ họp mà phải nâng cao chất lượng của từng quyết định lập pháp. Mỗi đạo luật, nghị quyết sau khi ban hành phải tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển.
Với khối lượng công việc lớn và nhiều nội dung có ý nghĩa nền tảng, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quá trình xem xét, quyết định phải bảo đảm tinh thần "khẩn trương nhưng không chủ quan; quyết định nhanh nhưng không giản đơn; đổi mới mạnh mẽ nhưng không đánh đổi chất lượng".
Các đại biểu cần tập trung vào những vấn đề lớn, những điểm nghẽn thể chế và chính sách còn có ý kiến khác nhau; tránh sa vào nội dung kỹ thuật hoặc lặp lại hồ sơ. Mỗi ý kiến phải hướng tới hoàn thiện chính sách, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất và khả thi của hệ thống pháp luật.
"Quốc hội không xây dựng luật để hoàn thành chương trình; Quốc hội xây dựng luật để mở đường cho phát triển. Điều Quốc hội cần nhất không phải là nhiều ý kiến, mà là những ý kiến đúng, trúng và góp phần hoàn thiện chính sách", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.
Chủ tịch Quốc hội đồng thời yêu cầu rà soát các quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn hoặc đã trở thành rào cản phát triển; chú trọng tính đồng bộ, nhất là đối với những dự án sửa đổi nhiều luật hoặc hợp nhất luật. Mỗi chính sách được thông qua phải có khả năng triển khai ngay trong thực tiễn.
Theo Chủ tịch Quốc hội, điểm nghẽn về thể chế đã cơ bản được tháo gỡ, trong khi tổ chức thi hành pháp luật đang trở thành vấn đề cần tập trung giải quyết. Vì vậy, các cơ quan phải đánh giá kỹ điều kiện và khả năng tổ chức thực hiện ngay từ quá trình xây dựng chính sách.
"Xây dựng luật không dừng ở việc ban hành văn bản; xây dựng luật là phải bảo đảm pháp luật đi được vào cuộc sống ngay từ ngày đầu có hiệu lực", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Nhiều nội dung tác động trực tiếp đến ngành Xây dựng
Đối với lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng, Kỳ họp lần này có nhiều nội dung lớn, liên quan từ thể chế phát triển đô thị, kiến trúc, nhà ở, thị trường bất động sản đến đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông.
Trong đó, Luật Phát triển đô thị và Luật Kiến trúc (sửa đổi) được trình Quốc hội xem xét thông qua. Hai dự án luật có liên hệ trực tiếp với công tác quy hoạch, quản lý không gian kiến trúc, huy động nguồn lực và kiểm soát quá trình phát triển đô thị.
Việc Quốc hội đồng thời cho ý kiến lần đầu đối với Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) đặt ra yêu cầu bảo đảm sự thống nhất giữa ba đạo luật có quan hệ chặt chẽ. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để xử lý những vướng mắc về đất đai, phát triển dự án, nguồn cung nhà ở, giao dịch bất động sản và quản lý thị trường.
Quốc hội cũng sẽ xem xét chủ trương đầu tư Dự án đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội và điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Đây là những dự án hạ tầng liên vùng có quy mô lớn, đòi hỏi làm rõ phương án đầu tư, nguồn lực, tiến độ, khả năng kết nối và hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội.
Việc xem xét thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh cũng gắn trực tiếp với yêu cầu tổ chức không gian, hoàn thiện tiêu chí và nâng cao chất lượng đô thị.
Khối lượng nội dung trên cho thấy lĩnh vực xây dựng, đô thị, nhà ở, bất động sản và hạ tầng giao thông là một trong những trọng tâm của Kỳ họp. Yêu cầu xuyên suốt là hoàn thiện pháp luật đồng bộ, tháo gỡ các điểm nghẽn đang cản trở đầu tư và bảo đảm chính sách có thể triển khai ngay sau khi được Quốc hội thông qua.
