Theo đề án của Chính phủ, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số và đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Thành phố dự kiến có diện tích 6.231,27 km², dân số hơn 1,52 triệu người và chính thức hoạt động từ ngày 01/9/2026. 
Sáng 06/8, Quốc hội nghe Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Quảng Ninh.
Đáp ứng đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập thành phố Quảng Ninh đã bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý; phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn, Quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng, Quy hoạch tỉnh và Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh.
Theo Chính phủ, Quảng Ninh giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ cũng như cả nước.
Đây là địa phương duy nhất của Việt Nam có cả đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc. Cửa khẩu quốc tế Móng Cái là một trong những đầu mối giao thương quan trọng, tạo điều kiện phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics và thương mại song phương.
Quảng Ninh cũng sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông tương đối đồng bộ, hiện đại, gồm đường bộ, hàng không và đường biển. Đây là nền tảng để địa phương phát triển kinh tế biển, công nghiệp chế biến, chế tạo, logistics, du lịch biển đảo và du lịch di sản.
Năm 2025, Quảng Ninh đóng góp khoảng 2,87% quy mô GRDP cả nước và 9,4% GRDP vùng Đồng bằng sông Hồng; đóng góp 4,1% vào tăng trưởng chung của cả nước và 11,3% vào tăng trưởng của vùng.
Toàn tỉnh có 247 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng vốn đăng ký khoảng 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng về thu hút FDI. Quảng Ninh đứng thứ 6 cả nước về thu ngân sách, với mức đóng góp vào ngân sách quốc gia duy trì khoảng 3,1%.
Theo định hướng phát triển, Quảng Ninh sẽ trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, trung tâm du lịch quốc gia mang tầm quốc tế, đồng thời phát triển theo mô hình đô thị xanh, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, thành phố Quảng Ninh sẽ được thành lập trên cơ sở giữ nguyên diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay.
Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có diện tích tự nhiên 6.231,27 km², quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.
Về trụ sở và tài sản công, thành phố tiếp tục sử dụng hệ thống trụ sở, cơ sở vật chất và tài sản công hiện có của tỉnh Quảng Ninh.
Đối với tổ chức bộ máy, trước mắt cơ bản giữ nguyên các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh; đồng thời thực hiện sắp xếp, thành lập các cơ quan, đơn vị theo quy định của Đảng, điều lệ của các tổ chức và quy định pháp luật áp dụng đối với đô thị trực thuộc Trung ương.
Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị cũng được giữ ổn định trong giai đoạn đầu. Việc sắp xếp và bố trí nhân sự tiếp theo phải bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.
Theo Tờ trình, đề án thành lập thành phố Quảng Ninh đáp ứng đầy đủ 5/5 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.
Hồ sơ đề án đã nêu rõ căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn; đánh giá hiện trạng phát triển, tác động đối với kinh tế, xã hội, môi trường và đời sống nhân dân; đồng thời đề xuất mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển sau khi thành lập thành phố.
Đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh với những căn cứ được Chính phủ nêu trong Tờ trình và đề án.
Chủ trương thành lập thành phố đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Bộ Chính trị xem xét, đồng ý; Chính phủ được giao hoàn thiện đề án, hồ sơ để trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đánh giá thành phần hồ sơ đề án đầy đủ, đúng quy định và đủ điều kiện trình Quốc hội. Trình tự, thủ tục lập đề án đáp ứng yêu cầu của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Đề án đã được lấy ý kiến cử tri và Hội đồng nhân dân tại các đơn vị hành chính chịu tác động trực tiếp, với tỷ lệ tán thành cao.
Đối chiếu với các quy định hiện hành, cơ quan thẩm tra xác định khu vực dự kiến thành lập thành phố Quảng Ninh đáp ứng đầy đủ 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện thành lập thành phố trực thuộc Trung ương.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Quảng Ninh khẩn trương chuẩn bị việc kiện toàn tổ chức bộ máy, thay con dấu và hoàn thiện các điều kiện cần thiết khác, bảo đảm chính quyền đô thị mới có thể vận hành đồng bộ ngay sau khi Nghị quyết của Quốc hội có hiệu lực.
Sau khi được thành lập, chính quyền thành phố Quảng Ninh cần tập trung nguồn lực để đưa địa phương trở thành một cực tăng trưởng kinh tế; khẩn trương sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực và hiệu quả.
Cùng với phát triển kinh tế, thành phố cần quan tâm toàn diện đến các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả phát triển.
Đối với dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý câu chữ và kỹ thuật văn bản, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất và chính xác.
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành đề xuất Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ ngày 01/9/2026. Thời điểm này được đánh giá phù hợp với mức độ chuẩn bị, đồng thời đáp ứng nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương.
Thành phố Quảng Ninh được đề xuất thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số và đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố có diện tích 6.231,27 km², dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu. Đề án được xác định đáp ứng đầy đủ 5/5 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15. Năm 2025, Quảng Ninh đóng góp 2,87% quy mô GRDP cả nước và 9,4% GRDP vùng Đồng bằng sông Hồng; đóng góp 4,1% vào tăng trưởng của cả nước và 11,3% vào tăng trưởng của vùng. Địa phương có 247 dự án FDI, với tổng vốn đăng ký khoảng 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng về thu hút đầu tư nước ngoài. Quảng Ninh đứng thứ 6 cả nước về thu ngân sách, đóng góp khoảng 3,1% tổng thu ngân sách quốc gia. Theo dự thảo Nghị quyết trình Quốc hội, thành phố Quảng Ninh dự kiến chính thức được thành lập và vận hành từ ngày 01/9/2026.
Thảo luận tại Tổ 16, sáng 6/8, về đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương, các đại biểu Quốc hội cho rằng, giá trị cốt lõi của đề án không chỉ nằm ở việc thay đổi mô hình đơn vị hành chính, mà phải tạo ra một cơ chế quản trị đủ mạnh để khai thác đồng thời các lợi thế về kinh tế biển, biên giới, cửa khẩu và du lịch quốc tế. Đại biểu Lý Thị Lan nhận định, việc thành lập thành phố Quảng Ninh phù hợp với định hướng tổ chức lại không gian phát triển và hình thành các cực tăng trưởng mới. Với vị trí vừa có biên giới trên bộ, vừa có biên giới trên biển với Trung Quốc, Quảng Ninh có điều kiện trở thành cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng ở phía Bắc. Vì vậy, mô hình thành phố trực thuộc Trung ương phải giúp địa phương tăng cường liên kết vùng, phát triển hệ thống cảng biển, logistics, kinh tế cửa khẩu và du lịch, đồng thời gắn chặt phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia. Từ góc độ quản trị, đại biểu Lò Thị Việt Hà đề nghị địa phương khẩn trương chuẩn bị việc kiện toàn tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và chuyển đổi giấy tờ cho người dân, doanh nghiệp. Yêu cầu đặt ra là chính quyền mới phải vận hành thông suốt ngay khi Nghị quyết có hiệu lực, không để việc chuyển đổi mô hình hành chính làm gián đoạn thủ tục, hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân. Đại biểu Hoàng Ngọc Định lưu ý, Quảng Ninh sẽ phải xử lý đồng thời nhiều thách thức về quản lý người nước ngoài, an ninh biên giới, biển đảo, môi trường và an ninh mạng. Do đó, quá trình phát triển hạ tầng cảng biển, giao thông và đô thị mới cần được đặt trong tổng thể yêu cầu quốc phòng, an ninh. Cùng với phát triển kinh tế, chính quyền thành phố phải quan tâm ổn định đời sống người dân, bảo đảm quyền lợi đất đai và hạn chế phát sinh các điểm nóng khiếu kiện. Từ các ý kiến trên, vấn đề trọng tâm sau khi thành lập thành phố Quảng Ninh là xây dựng được mô hình chính quyền đô thị tinh gọn nhưng đủ năng lực quản trị một địa bàn rộng, có vị trí chiến lược và nhiều không gian phát triển đặc thù. Thành công của đề án cần được đánh giá bằng chất lượng điều hành, hiệu quả liên kết vùng và mức độ thụ hưởng thực chất của người dân, không chỉ bằng sự thay đổi về tên gọi hay cấp hành chính.
