Trong bối cảnh đô thị phát triển nhanh, thực hiện phân cấp phân quyền, việc mở rộng chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn cho Sở Xây dựng Thanh Hóa nhằm tăng cường quản lý nhà nước lĩnh vực xây dựng một cách toàn diện. 
Ngày 8/7/2025, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành Quyết định số 84/2025/QĐ-UBND về việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Sở Xây dựng tỉnh Thanh Hóa. Quyết định này thay thế Quyết định số 20/2025/QĐ-UBND ngày 28/2/2025, đây được xem là bước kiện toàn bộ máy nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành Xây dựng trong giai đoạn phát triển mới.
Theo quy định, Sở Xây dựng là cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh, có chức năng tham mưu, giúp UBND tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng, kiến trúc, đầu tư xây dựng, phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật, nhà ở, thị trường bất động sản, vật liệu xây dựng và một số lĩnh vực liên quan đến giao thông và ATGT.
Đồng thời, Sở có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng, chịu sự chỉ đạo trực tiếp của UBND tỉnh về tổ chức, biên chế và hoạt động, đồng thời chịu sự hướng dẫn, kiểm tra về chuyên môn của Bộ Xây dựng.
Đáng chú ý, Quyết định lần này được giao nhiều nhiệm vụ mới nhằm phát huy vai trò của Sở trong bối cảnh phát triển đô thị và thị trường xây dựng ngày càng phức tạp. Trong lĩnh vực quy hoạch - kiến trúc, Sở có trách nhiệm tổ chức lập, thẩm định và trình phê duyệt quy hoạch đô thị, quy chế quản lý kiến trúc; công khai thông tin quy hoạch và kiểm soát không gian xây dựng ngầm.
Bên cạnh đó, Sở còn cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề kiến trúc, công nhận chứng chỉ của kiến trúc sư nước ngoài, đây là điểm mới thể hiện sự hội nhập sâu rộng trong ngành.
Về đầu tư xây dựng, Sở thực hiện thẩm định dự án, cấp phép xây dựng, kiểm tra nghiệm thu, giám sát chất lượng công trình, đồng thời tổ chức giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng khi có yêu cầu. Đặc biệt, Sở được giao xây dựng và công bố giá vật liệu, đơn giá nhân công, giá máy, chỉ số giá xây dựng định kỳ, đảm bảo sự kịp thời và minh bạch trong quản lý chi phí xây dựng trên địa bàn tỉnh.
Ở lĩnh vực phát triển đô thị, Sở đóng vai trò chủ lực trong việc lập và triển khai các chương trình phát triển đô thị, đô thị ứng phó biến đổi khí hậu, đô thị thông minh, chương trình nâng cấp đô thị và các dự án cải thiện môi trường đô thị. Đồng thời, Sở cũng theo dõi đánh giá, phân loại đô thị hàng năm, hỗ trợ thu hút nguồn lực đầu tư từ xã hội vào các khu đô thị mới, qua đó tạo động lực thúc đẩy phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản có nhiều biến động, Sở được giao tổ chức thẩm định hồ sơ chuyển nhượng dự án, kiểm soát điều kiện kinh doanh bất động sản, cấp chứng chỉ hành nghề môi giới và định kỳ công bố thông tin về thị trường. Các biện pháp này góp phần tăng tính minh bạch và ổn định cho hoạt động mua bán, giao dịch bất động sản trên địa bàn tỉnh.
Ngoài ra, Sở cũng có nhiệm vụ lập quy hoạch, hướng dẫn công nghệ khai thác và kiểm tra an toàn lao động trong lĩnh vực vật liệu xây dựng; tổ chức thẩm định các dự án sản xuất vật liệu; quản lý chất lượng, giá cả, chủ động theo dõi và dự báo tình hình thị trường.
Cùng với đó, Sở còn chịu trách nhiệm quản lý các dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông được phân cấp, cấp phép thi công trên đường bộ và đường thủy nội địa do tỉnh quản lý; phối hợp bảo đảm ATGT và xử lý các điểm đen tai nạn.
Bộ máy của Sở Xây dựng hiện gồm 10 phòng chuyên môn và 4 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc. Việc tổ chức lại cơ cấu gắn liền với yêu cầu chuyên môn hóa, tối ưu nguồn nhân lực theo vị trí việc làm và nâng cao hiệu quả phục vụ. Công tác đào tạo, sát hạch, cấp phép hành nghề; ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu ngành cũng là những nhiệm vụ xuyên suốt trong quản lý.
Việc ban hành Quyết định số 84/2025/QĐ-UBND không chỉ là cụ thể hóa các quy định pháp luật mới mà còn là cam kết mạnh mẽ của tỉnh Thanh Hóa trong việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về xây dựng. Với vai trò trung tâm trong quy hoạch, phát triển đô thị và hạ tầng, Sở Xây dựng đang từng bước khẳng định vị thế là đầu mối chuyên môn quan trọng, góp phần xây dựng diện mạo đô thị văn minh, hiện đại và phát triển bền vững cho tỉnh trong giai đoạn mới.
