Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 không chỉ tái cấu trúc không gian phát triển đất nước mà còn hướng tới hình thành các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và trung tâm tài chính có khả năng cạnh tranh quốc tế. Tổ chức thành 6 vùng kinh tế - xã hội
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, công tác quy hoạch được xác định là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển dài hạn của đất nước. Một bản quy hoạch khoa học, đồng bộ và có tầm nhìn sẽ tạo cơ sở để tổ chức không gian phát triển hợp lý, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế và khắc phục các điểm nghẽn trong phân bổ nguồn lực.
Điểm đáng chú ý trong lần điều chỉnh này là việc tái cấu trúc không gian phát triển quốc gia theo hướng hiện đại, tích hợp và liên kết mạnh hơn giữa các vùng. Theo đó, quy hoạch hướng tới tổ chức lại các cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và các vùng động lực nhằm tạo “đầu tàu” dẫn dắt phát triển kinh tế cả nước.
Đồng thời, việc điều chỉnh quy hoạch cũng được xem là nền tảng để tổ chức lại không gian phát triển phù hợp với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Theo định hướng mới, cả nước được tổ chức thành 6 vùng kinh tế - xã hội trên cơ sở khai thác hiệu quả tiềm năng và lợi thế của từng địa phương, đồng thời tăng cường liên kết vùng và liên kết kinh tế.
Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 đưa trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, với mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính.
Theo đó, tốc độ tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 được định hướng đạt từ 10%/năm trở lên; GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 8.500 USD; tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân đạt trên 8,5%/năm; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%.
Trong đó, vùng Đông Nam Bộ và vùng đồng bằng sông Hồng tiếp tục giữ vai trò là hai trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đóng vai trò quan trọng trong hội nhập và cạnh tranh quốc tế. Đây được xem là nền tảng chiến lược để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
Không gian phát triển mới cũng được định hình thông qua việc mở rộng các vùng động lực quốc gia và hình thành thêm vùng động lực Bắc Trung Bộ nhằm phát huy tiềm năng của khu vực ven biển miền Trung. Song song với đó là phát triển các hành lang kinh tế theo trục Bắc - Nam, Đông - Tây và các vành đai kinh tế ven biển, tạo mạng lưới kết nối liên vùng quy mô lớn.
Các hành lang kinh tế trọng điểm như Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và Mộc Bài - TP.HCM - Biên Hòa - Vũng Tàu được ưu tiên phát triển, gắn với hệ thống logistics, công nghiệp và đô thị hiện đại.
Song song với đó là định hướng hình thành các vành đai công nghiệp - đô thị - dịch vụ tại vùng Thủ đô Hà Nội và TP.HCM, cùng nhiều công trình hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao, điện gió ngoài khơi, trung tâm dữ liệu quốc gia và trung tâm tài chính quốc tế.
Thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng hai con số
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia hướng tới xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Đồng thời, tạo bước chuyển quan trọng nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn tới.
Trong định hướng phát triển ngành, quy hoạch đặt mục tiêu xây dựng nền công nghiệp có sức cạnh tranh quốc tế cao, tham gia sâu vào mạng sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu. Một số ngành chiến lược được ưu tiên gồm điện tử, công nghệ số, ô tô, đường sắt, đóng tàu và công nghiệp chế biến chế tạo.
Đặc biệt, nhiều lĩnh vực công nghệ mới như chíp bán dẫn, robot, AI, vật liệu tiên tiến, công nghiệp sinh học, năng lượng tái tạo và năng lượng mới được xác định là những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.
Song song với công nghiệp, khu vực dịch vụ cũng được định hướng phát triển theo hướng hiện đại, chất lượng cao và có khả năng cạnh tranh quốc tế. Theo đó, các trung tâm thương mại, tài chính, logistics quy mô khu vực và quốc tế sẽ được hình thành tại các đô thị lớn, gắn với vùng động lực và hành lang kinh tế.
Ở lĩnh vực nông nghiệp, định hướng phát triển là xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh, thông minh và tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất và quản lý chuỗi giá trị. Theo Bộ Tài chính, đây sẽ là nền tảng để nâng cao giá trị gia tăng, sức cạnh tranh và tính bền vững của khu vực nông nghiệp trong dài hạn.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, quy hoạch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc định hình không gian phát triển kinh tế - xã hội của đất nước theo hướng thống nhất, hiệu quả và bền vững.
Các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu khẩn trương hoàn thành điều chỉnh quy hoạch ngành và quy hoạch tỉnh trong quý II/2026, đồng thời bám sát mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số và các yêu cầu của Luật Quy hoạch 2025.
Theo đó, nhiều công trình hạ tầng chiến lược sẽ được ưu tiên huy động nguồn lực đầu tư như ĐSTĐC, đường sắt đô thị Hà Nội và TP.HCM, điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi, trung tâm dữ liệu quốc gia cùng các mô hình kinh tế mới như đặc khu kinh tế, đặc khu công nghệ, khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế.
Bên cạnh đó, lưu ý các giải pháp phát triển văn hóa, xã hội, bảo vệ môi trường và phòng, chống thiên tai; tăng cường quản lý, kiểm soát phát triển đô thị và nông thôn, hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý, quản trị, quy hoạch xây dựng và phát triển đô thị, nông thôn…
