Chủ tịch UBND cấp xã được quyền quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, đặc biệt đối với cá nhân và cộng đồng dân cư… theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP phân định thẩm quyền lĩnh vực đất đai của chính quyền địa phương 02 cấp. 
Đất đai là tài sản quốc gia, là nguồn lực vô cùng trọng yếu cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội mỗi địa phương. Việc chuyển giao thẩm quyền này đến cấp chính quyền “gần người dân nhất” nhằm khai thác tối đa hiệu quả sử dụng đất, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hiểu rõ nhu cầu, điều kiện cụ thể của dân cư tại chỗ, phân cấp mạnh hơn cho cấp xã trong quản lý đất đai, phù hợp với tinh thần cải cách hành chính và tăng cường tính chủ động của chính quyền cơ sở.
Tuy nhiên, nhiệm vụ này không những đầy rủi ro, cám dỗ mà đòi hỏi năng lực, cơ sở vật chất, hệ thống dữ liệu và cơ chế giám sát - hậu kiểm của UBND cấp xã phải đảm bảo đủ gánh vác trách nhiệm tương xứng với thẩm quyền.
Từ 01/7/2025, Chủ tịch UBND cấp xã được quyền quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, đặc biệt đối với cá nhân và cộng đồng dân cư… theo Nghị định 151/2025/NĐ-CP phân định thẩm quyền lĩnh vực đất đai của chính quyền địa phương 02 cấp.
Theo quy định tại điểm m mục 1 Điều 5 Nghị định số 151/2025/NĐ-CP, thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện theo quy định của Luật Đất đai năm 2024 được chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện, cụ thể như sau:
m) Quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân quy định tại điểm c khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều 123 Luật Đất đai; quyết định giao đất đối với cộng đồng dân cư quy định tại điểm b khoản 2 Điều 123 Luật Đất đai; quyết định giao đất nông nghiệp cho cá nhân quy định tại điểm b khoản 2 Điều 178 Luật Đất đai.
Điều này đã được đính chính bởi khoản 2 Điều 1 Quyết định 2418/QĐ-BNNMT, áp dụng từ ngày 01/7/2025 đến hết ngày 28/02/2027, như sau:
- Bỏ cụm từ “điểm c khoản 1 và” tại điểm m khoản 1 Điều 5 Nghị định 151/2025/NĐ-CP.
Như vậy, thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, đặc biệt đối với cá nhân và cộng đồng dân cư; quyết định giao đất nông nghiệp cho cá nhân được phân quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã trong các trường hợp sau đây:
Một là, giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân.
Tra cứu điểm a khoản 2 Điều 123 Luật Đất đai 2024 quy định:
“2. UBND cấp huyện quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:
a) Giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân. Trường hợp cho cá nhân thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp để sử dụng vào mục đích thương mại, dịch vụ với diện tích từ 0,5 ha trở lên thì phải có văn bản chấp thuận của UBND cấp tỉnh trước khi quyết định;”
Nay, Chủ tịch UBND xã sẽ quyết định việc cá nhân có thể được Nhà nước giao đất, cho thuê đất hoặc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất phục vụ các nhu cầu như làm nhà ở, sản xuất nông nghiệp, hoặc đầu tư nhỏ lẻ phù hợp quy hoạch sử dụng đất… thuộc thẩm quyền của UBND cấp huyện trước đây.
Hai là, giao đất đối với cộng đồng dân cư.
Tra cứu điểm b khoản 2 Điều 123 Luật Đất đai 2024 quy định:
“2. UBND cấp huyện quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:
….
b) Giao đất đối với cộng đồng dân cư.”
Nay, thẩm quyền của UBND cấp huyện quyết định giao đất đối với cộng đồng dân cư để sử dụng vào mục đích công cộng như xây dựng nhà văn hóa, nghĩa trang, cơ sở tín ngưỡng… được chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện.
Việc phân cấp cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện quyết định giao đất trong các trường hợp này là phù hợp với nguyên tắc “quản lý đất gắn với cộng đồng”, một xu hướng được ghi nhận trong nhiều hệ thống quản lý đất đai trên thế giới.
Ba là, giao đất nông nghiệp cho cá nhân.
Tra cứu điểm b khoản 2 Điều 178 Luật Đất đai 2024 quy định:
“2. Việc sử dụng đất nông nghiệp do Nhà nước giao cho cá nhân được quy định như sau:
…
b) Đối với những địa phương chưa thực hiện việc giao đất cho cá nhân theo quy định của pháp luật về đất đai thì UBND cấp xã nơi có đất lập phương án giao đất và đề nghị UBND cấp huyện quyết định giao đất;”
Nay, thẩm quyền của UBND cấp huyện quyết định giao đất nông nghiệp cho người dân có nhu cầu giao đất nông nghiệp trong hạn mức, phù hợp quy hoạch sử dụng đất được chuyển giao cho Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện.
Điều này thể hiện sự rút gọn quy trình hành chính và tăng tính linh hoạt cho địa phương, duy trì và phát triển nông nghiệp bền vững, đồng thời hỗ trợ sinh kế cho người dân khu vực nông thôn.
