Khởi nguồn từ một ý tưởng chiến lược của những người làm cảng tâm huyết, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ đang dần hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam vươn ra biển lớn. Với vị trí đặc biệt, hành lang pháp lý vững chắc và sự đồng thuận từ Trung ương đến địa phương, dự án được kỳ vọng trở thành động lực mới cho kinh tế biển, logistics và hội nhập quốc tế của TP.HCM và cả nước. 
Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ - tầm nhìn chiến lược và sự kết nối đột phá
Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ (SIGP) đang trở thành tâm điểm chú ý, không chỉ trong giới chuyên môn mà còn đối với toàn bộ công chúng, bởi lẽ đây là bước ngoặt lịch sử được kỳ vọng sẽ định hình lại tương lai ngành hàng hải.
Với quy mô và tầm vóc chiến lược, Cảng trung chuyển Cần Giờ không chỉ là một dự án đơn thuần, đó chính là bước đột phá vĩ đại trong phát triển hệ thống cảng biển quốc gia. Dự án hứa hẹn mang lại lợi ích kinh tế khổng lồ, tạo ra một cửa ngõ trung chuyển hiện đại bậc nhất khu vực, qua đó: Tăng cường vị thế của Việt Nam trên bản đồ logistics toàn cầu; Thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư quốc tế; Mở rộng hợp tác kinh tế, khai thác tối đa tiềm năng biển.
Ý tưởng về một "siêu" cảng tầm vóc quốc tế tại Cần Giờ xuất phát từ tâm huyết và kinh nghiệm sâu sắc của ông Nguyễn Lê Chơn Tâm - Tổng giám đốc Công ty CP Cảng Sài Gòn (CSG). Với nhiều năm kinh nghiệm trong ngành Cảng, ông Tâm đã ấp ủ và mạnh dạn đưa ra đề xuất về Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, kỳ vọng tạo ra bước đột phá lịch sử cho hệ thống cảng biển Việt Nam.
Đề xuất tâm huyết này đã được báo cáo lên ông Lê Anh Sơn - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) (nay là Tổng giám đốc VIMC). Ý tưởng đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ ông Huỳnh Văn Cường - Chủ tịch HĐQT Cảng Sài Gòn và ông Võ Hoàng Giang - Bí thư Đảng ủy Cảng Sài Gòn (thời điểm năm 2022). Với tầm nhìn chiến lược, ông Lê Anh Sơn đã đồng ý và tạo điều kiện để Cảng Sài Gòn cụ thể hóa ý tưởng này thành hiện thực.
Từ ý tưởng hiện thực - sự kết nối mang tính quyết định
Nhận thức sâu sắc về tiềm năng to lớn và vị trí chiến lược của Cần Giờ, ông Nguyễn Lê Chơn Tâm đã chủ động và kiên trì thiết lập mối liên kết với MSC-TIL (Terminal Investment Limited), đơn vị khai thác cảng và logistics của hãng tàu Địa Trung Hải (MSC) - một trong những hãng tàu container lớn nhất thế giới.
Sự kết nối mang tính lịch sử này đã mở ra một cánh cửa hợp tác chiến lược, giúp hiện thực hóa ý tưởng về một cảng trung chuyển quốc tế tầm cỡ khu vực. Sau khi nhận được sự đồng thuận và ủng hộ mạnh mẽ từ lãnh đạo Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) và Công ty CP Cảng Sài Gòn, tầm nhìn về Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ đã dần chính thức được đặt nền móng.
Đây không chỉ là một cuộc gặp gỡ đơn thuần, mà là hành động kiến tạo cơ hội, đưa khát vọng phát triển cảng biển Việt Nam lên một tầm cao mới thông qua sự hợp tác cùng đối tác hàng đầu toàn cầu.
Quá trình đưa dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ đến gần với hiện thực
Các đề xuất liên quan đến dự án cảng Cần Giờ từ tháng 7/2020 - 01/2021 được ông Boris Cohen và ông Romain Simon - đại diện hãng tàu MSC cùng ông Nguyễn Lê Chơn Tâm - Tổng giám đốc Cảng Sài Gòn tiến hành xem xét và thảo luận một cách kỹ lưỡng. Sau đó, Cảng Sài Gòn đã thống nhất và trình các đề xuất lên ông Lê Anh Sơn - Chủ tịch HĐQT và ông Nguyễn Cảnh Tĩnh - Tổng giám đốc VIMC vào tháng 02/2021.
Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) đã phê duyệt kế hoạch trình các đề xuất lên UBND TP.HCM và Bộ GTVT/Cục Hàng hải Việt Nam (Vinamarine) vào tháng 3/2021. Tháng 10/2021, ông Lê Anh Sơn - Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Hàng hải Việt Nam VIMC duyệt kế hoạch ký thỏa thuận khung hợp tác với MSC - TIL.
Trong giai đoạn cuối năm 2021 và năm 2022, VIMC và Cảng Sài Gòn đã tích cực, đồng bộ triển khai các bước quan trọng nhằm đưa dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ tiến xa hơn trong quy trình thẩm định và phê duyệt:
- Tháng 12/2021: Báo cáo tính khả thi lên UBND TP.HCM để tranh thủ sự ủng hộ của chính quyền.
- Tháng 3/2022: Làm việc với Cục Hàng hải Việt Nam để thẩm định kỹ thuật và sự phù hợp với quy hoạch cảng biển quốc gia.
- Tháng 7/2022: Trình báo cáo lên Bộ GTVT để xin phê duyệt chủ trương đầu tư.
- Tháng 9/2022: Phối hợp với Sở KH&ĐT và các sở, ngành TP.HCM để hoàn thiện thủ tục pháp lý và quy hoạch sử dụng đất.
Chủ trương xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ tại TP.HCM đã nhận được sự thống nhất tuyệt đối và cao nhất từ Quốc hội, Trung ương và địa phương, được khẳng định rõ ràng thông qua một loạt các Nghị quyết và quyết định mang tính pháp lý then chốt:
- Định hướng chiến lược toàn diện: Dự án đã được đưa vào Quy hoạch tổng thể quốc gia (thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050) theo Nghị quyết số 81/2023/QH15 ngày 09/01/2023 của Quốc hội.
- Cam kết chính trị cấp cao: Sự đồng thuận được thể hiện qua các Nghị quyết quan trọng của Trung ương, bao gồm: Nghị quyết 12-NQ/TU ngày 26/9/2022 của Thành ủy TP.HCM.
- Nghị quyết 24-NQ/TW ngày 07/10/2022 và Nghị quyết 31-NQ/TW ngày 30/12/2022 của Bộ Chính trị.
- Nghị quyết 138/NQ-CP ngày 25/10/2022 của Chính phủ.
Quan trọng nhất, dự án được hưởng lợi từ các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm phát triển TP.HCM, được quy định tại Nghị quyết 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội.
Đặc biệt, ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết 98 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM. Trong đó bổ sung các nhóm ưu tiên thu hút đầu tư, tổ hợp Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng tại khu thương mại tự do bao gồm: đầu tư bến cảng quy mô vốn từ 75.000 tỷ đồng trở lên; đầu tư trung tâm logistics quy mô vốn đầu tư từ 25.000 tỷ đồng trở lên; đầu tư khu chức năng công nghiệp, đô thị, dịch vụ với quy mô vốn đầu tư từ 20.000 tỷ đồng trở lên.
Chuỗi văn bản pháp lý chặt chẽ này đã tạo nên một hành lang pháp lý vững chắc, khẳng định Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ là dự án trọng điểm quốc gia, có vai trò chiến lược trong việc tạo động lực phát triển mới cho cả TP.HCM và toàn bộ nền kinh tế biển Việt Nam.
Tầm quan trọng của Cảng Cần Giờ không chỉ dừng lại ở cấp độ doanh nghiệp mà đã được nâng lên tầm chiến lược quốc gia. Sau chuyến thị sát đặc biệt tại Cần Giờ, Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh: "Việc xây dựng Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ phải đặt trong lợi ích và chiến lược phát triển kinh tế biển của cả nước".
Đồng thời, Thủ tướng chỉ đạo rõ ràng cần phải coi Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ và Cụm cảng Cái Mép - Thị Vải là một cụm cảng thống nhất, không tách rời, tạo nên một hệ sinh thái logistics mạnh mẽ cho khu vực phía Nam.
Như vậy, từ ý tưởng khởi xướng của TP.HCM, qua sự ủng hộ của VIMC và Cảng Sài Gòn, đến sự chỉ đạo của Trung ương, Cảng Cần Giờ đã được định hình là một phần xuyên suốt và tất yếu trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Việt Nam.
“Thiên thời, địa lợi, nhân hòa”
Theo ông Nguyễn Lê Chơn Tâm, Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ được xây dựng trên một nền tảng "thiên thời, địa lợi" không thể tốt hơn, hội tụ mọi yếu tố cần thiết để trở thành một trung tâm hàng hải tầm cỡ khu vực:
Vị trí đắc địa: Khu vực xây dựng tại cù lao Phú Lợi nằm ngay cửa sông Cái Mép - Thị Vải, liền kề các tuyến đường hàng hải quốc tế sầm uất. Vị trí này không chỉ tối ưu cho hàng hải mà còn là lợi thế chiến lược cho phát triển công nghiệp tàu thủy và dịch vụ logistics.
Luồng hàng hải tối ưu: Luồng Cái Mép - Thị Vải hiện được đánh giá là luồng hàng hải tốt nhất Việt Nam, có khả năng tiếp nhận tàu siêu lớn, tối ưu hóa cho cả hoạt động trung chuyển nội địa lẫn trung chuyển quốc tế - yếu tố then chốt cho một cảng trung chuyển toàn cầu.
Khu vực Cần Giờ không phải là ý tưởng nhất thời mà đã được định hướng là bến cảng tiềm năng trong các quy hoạch từ trước. Dự án Cảng trung chuyển Cần Giờ được đặt trong vùng kinh tế động lực phía Nam.
Đây là vùng kinh tế năng động nhất của Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi tuyệt đối để thu hút hàng hóa trung chuyển quốc tế và lượng hàng hóa xuất nhập khẩu nội địa khổng lồ.
Khu vực này hiện có lượng container thông qua cảng chiếm trên 65% cả nước. Đây chính là "hậu phương vững chắc" và là nguồn cung hàng hóa xuất nhập khẩu dồi dào, đảm bảo công suất khai thác và hiệu quả kinh tế cho cảng Cần Giờ ngay khi đi vào hoạt động.
Sự hội tụ của vị trí chiến lược, điều kiện tự nhiên lý tưởng và tiềm lực kinh tế mạnh mẽ đã biến Cảng Cần Giờ thành một dự án không chỉ khả thi mà còn mang tính tất yếu đối với sự phát triển của Việt Nam.
Khi Sở GTVT TP.HCM (nay là Sở Xây dựng) tổ chức tham vấn, dự án Cảng Cần Giờ đã nhận được sự đánh giá rất cao từ các chuyên gia hàng đầu về cảng biển, điển hình là chuyên gia đến từ Đại học Tokyo, Nhật Bản.
Chuyên gia quốc tế nhận định rõ ràng về vị trí chiến lược, tiềm năng và cơ hội to lớn khi cảng trung chuyển được hình thành tại Cần Giờ. Phân tích này dựa trên xu hướng toàn cầu: Hàng hóa container qua cảng đang tăng trưởng mạnh mẽ. Các hãng tàu lớn đang đẩy mạnh đầu tư vào các tàu container cỡ siêu lớn để tối ưu hóa sức chở trên các tuyến liên lục địa.
Sự kết hợp giữa hàng hóa tăng và tàu cỡ lớn đòi hỏi các hãng tàu phải tìm kiếm cảng lớn, cảng nước sâu và có quy mô khai thác phù hợp. Đây chính là khoảng trống lớn mà Việt Nam hiện chưa có cảng nào đáp ứng trọn vẹn được. Cảng Cần Giờ chính là giải pháp mang tính cấp thiết để đáp ứng xu thế này.
Yếu tố "nhân hòa" hiện nay được xem là thuận lợi tuyệt đối và mang tính quyết định. Đó là sự đồng lòng và nhất quán trong các chủ trương, mục tiêu phát triển mạnh mẽ Cần Giờ, TP.HCM và vùng Đông Nam Bộ, được thể hiện rõ qua các nghị quyết quan trọng của: Quốc hội, Bộ Chính trị, Chính phủ. Cùng với sự quan tâm sâu sát của Thủ tướng Chính phủ và các Bộ, ngành trung ương, một hành lang pháp lý và động lực chính trị đã được mở ra. Điều này không chỉ tạo cơ hội mà còn là sức mạnh thôi thúc để TP.HCM quyết tâm nghiên cứu và triển khai dự án, biến Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ thành thành tựu chung của cả quốc gia.
Dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ đã nhanh chóng chứng tỏ được sức hấp dẫn toàn cầu khi thu hút sự quan tâm đặc biệt từ nhà đầu tư chiến lược, nổi bật là hãng tàu MSC (Mediterranean Shipping Company) - một trong những hãng tàu container lớn nhất thế giới.
Việc một gã khổng lồ trong ngành hàng hải như MSC chủ động đề xuất đầu tư và mong muốn đẩy nhanh tiến độ để kịp thời đón đầu xu thế vận tải biển toàn cầu là minh chứng rõ ràng nhất cho tính khả thi và vị trí chiến lược vượt trội của Cảng Cần Giờ.
MSC đã không ngừng cử đội ngũ chuyên gia hàng đầu đến Cần Giờ để trực tiếp khảo sát, đánh giá và lựa chọn vị trí xây dựng cảng. Hành động này không chỉ khẳng định tính hấp dẫn mạnh mẽ của địa điểm mà còn cho thấy sự cam kết nghiêm túc của nhà đầu tư quốc tế.
Với sự tham gia của MSC - một nhà đầu tư có nguồn lực tài chính dồi dào, công nghệ tiên tiến và trình độ quản lý hiện đại từ các nước phát triển, đây chính là cơ hội vàng để TP.HCM thu hút vốn đầu tư chất lượng cao, tiếp cận công nghệ khai thác cảng tiên tiến nhất thế giới, nâng cao năng lực cạnh lý và vị thế logistics quốc gia.
Sự hợp tác này không chỉ là đầu tư mà còn là sự chuyển giao tri thức, đảm bảo Cảng Cần Giờ sẽ trở thành một trung tâm trung chuyển hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của ngành hàng hải quốc tế.
Thương mại tự do xu hướng thế giới từ “siêu” Cảng Cần Giờ
Việc thành lập Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, cùng với phát triển mạng lưới vận tải, sẽ là yếu tố then chốt hình thành đầu mối giao thương hàng hải trọng yếu trong khu vực. Điều này không chỉ khuyến khích các hãng tàu hàng đầu thế giới thiết lập đầu mối trung chuyển tại đây mà còn định vị cụm cảng Cái Mép - Cần Giờ trên bản đồ hàng hải thế giới ở một tầm cao mới.
Khi cảng đi vào hoạt động, hàng loạt các công ty dịch vụ hàng hải, vận tải và logistics sẽ tập trung về Cần Giờ để lập văn phòng và đặt trụ sở. Sự dịch chuyển này sẽ thúc đẩy mạnh mẽ việc hình thành một trung tâm tài chính và dịch vụ khu vực, đồng thời là động lực then chốt cho sự ra đời của Khu thương mại tự do (FTZ) đầu tiên tại TP.HCM.
Quyết định đầu tư phát triển Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ của Cảng Sài Gòn là một bước đi chiến lược có tầm nhìn xa, hoàn toàn phù hợp với xu thế kinh tế và logistics toàn cầu.
Sự kết hợp giữa một cảng biển siêu hiện đại và một khu thương mại tự do năng động tại Cần Giờ sẽ tạo ra một cú hích vĩ đại cho sự phát triển kinh tế TP.HCM, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế và khẳng định vị thế của thành phố như một trung tâm logistics và thương mại hàng đầu khu vực.
Đặc biệt, dự án này hoàn toàn phù hợp và hiện thực hóa Quyết định số 1711/QĐ-TTg ngày 31/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ về Quy hoạch TP.HCM đến năm 2050, trong đó có nội dung chiến lược là “hình thành khu thương mại tự do (FTZ) tại Cần Giờ”.
